Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลทารกเเละเด็กที่มี ความพิการเเต่กำเนิด, นางสาว ณัฐชา เต็มนอง 36/1…
การพยาบาลทารกเเละเด็กที่มี
ความพิการเเต่กำเนิด
ความพิการแต่กำเนิด
major anomalies
ความผิดปกติที่ทำให้การทำงานของอวัยวะนั้นเสียไปและจำเป็นต้องได้รับการรักษา
เช่นภาวะหลอดประสาทไม่ปิด (neural tube defects)ในกลุ่มmyelomeningocele ปากแหว่งเพดานโหว่ (cleft lip/palate)โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด (congenitalheartdiseases)
minoranomalies
ความผิดปกติที่ไม่มีผลให้การทำงานของอวัยวะเสียไป
เช่น ติ่งบริเวณหน้าหู(preauricular skin tag) การพับผิวหนังของเปลือกตาบน (epicanthal fold) ปาน(Café au lait spots)
การจำแนกความพิการแต่กำเนิดตามกลไกการเกิด
Malformation
ลักษณะของอวัยวะที่ผิดรูปร่างไป
เกิดจากกระบวนการเจริญพัฒนาภายในที่ผิดปกติ
อาจเกิดจากพันธุกรรมหรือสิ่งแวดล้อม
เช่น ปากแหว่ง เพดานโหว่ นิ้วแยกกันไม่สมบูรณ์ นิ้วเกิน ติ่งบริเวณหน้าหู เท้าปุก
Deformation
เกิดจากการที่มีแรงกระทำจากภายนอกทำให้อวัยวะผิดรูปไปในระหว่างการเจริญพัฒนาของอวัยวะนั้น
เช่น มีภาวะถุงน้ำคร่ำรั่วระหว่างตั้งครรภ์ท าให้เกิด oligohydramnios sequence
Disruption
ภาวะที่โครงสร้างของอวัยวะหรือเนื้อเยื่อผิดปกติจาก
สาเหตุภายนอกรบกวนกระบวนการ เจริญพัฒนาอวัยวะที่ไม่ใช่พันธุกรรม
เช่น ทารกขาดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนปลาย การบาดเจ็บของอวัยวะหรือเนื้อเยื่อ แม่ได้รับยาหรือสารเคมีที่มีผลต่อการพัฒนาอวัยวะของทารก
Dysplasia
เป็นความผิดปกติในระดับเซลล์ของเนื้อเยื่อพบในทุกส่วนของร่างกาย
เช่นกลุ่มโรค skeletal dysplasia เกิดจากความผิดปกติของกระดูกที่มีสาเหตุจากพันธุกรรม : achondroplasia เด็กจะมีลักษณะตัวเตี้ย แขนขาสั้น ศีรษะโต สันจมูกแบน
สาเหตุของความพิการแต่กำเนิด
พันธุกรรม
ในกรณีที่บิดามารดา ปูุย่า ตายาย ในครอบครัวเป็นโรคความพิการแต่กำเนิด บุตรและหลานมีโอกาสเกิดมาพิการได้
เช่น โรคปากแหว่ง เพดานโหว่
ปัจจัยจากสิ่งแวดล้อม
มารดามีอายุมากเกินไป
โรคติดเชื้อ
ขาดอาหาร ขาดวิตามิน
มารดากินยาหรือเสพสารเสพติด
มารดาได้รับสารเคมีจากสิ่งแวดล้อม
รังสีเอ๊กซ์ หรือรังสีแกมม่า รวมทั้งสารกัมมันตรังสีทางการแพทย์
ความผิดปกติของการตั้งครรภ์ หรือ ภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์
ปากแหว่ง-เพดานโหว่ (Cleft-lip , Cleft-palate )
ความหมาย
ปากแหว่ง
มีความผิดปกติบริเวณริมฝีปาก เพดานส่วนหน้าแยกออกจากกัน
ซึ่งเพดานส่วนหน้าจะเจริญสมบูรณ์ ช่วง 4-7สัปดาห์แรกของการตั้งครรภ์
เพดานโหว่
มีความผิดปกติบริเวณเพดานหลังแยกออกจากกัน
ซึ่งเกิดได้ระยะทารกอยู่ในครรภ์มารดาช่วง 12 สัปดาห์เพดานส่วนหลังเจริญเป็นเพดานแข็ง และเพดานอ่อนหลังต่อช่องโหว่หลังฟันคู่หน้า
อุบัติการณ์
ปากแหว่งอย่างเดียวอาจเป็นข้างเดียวไม่มีเพดานโหว่พบในทารกเพศหญิงมากกว่าเพศชาย
ปากแหว่งสองร่วมกับเพดานโหว่
เพดานโหว่อย่างเดียว
ปากแหว่งเพดานโหว่ หรือเพดานโหว่อย่างเดียวพบในทารกเพศชายมากกว่าเพศหญิง
การวินิจฉัย
สามารถตรวจได้เมื่ออายุครรภ์ 13-14 สัปดาห์ ด้วย ultrasound
การซักประวัติเพื่อหาสาเหตุทางกรรมพันธุ์
การตรวจร่างกาย เพดานโหว่ โดยสอดนิ้วตรวจเพดานปากภายใน หรือดูในช่องปากเวลาเด็กร้อง
อาการและอาการแสดง
เมื่อทารกมปากเเหว่ง เพดานโหว่ การดูดกลืนจะ
ผิดปกติ ต้องใช้เเรงมากขึ้น
เกิดการสำลักเพราะไม่มีเพดานรองรับ เมื่อมีการกลืนอาหาร อาหารจะเลื่อนตัวไปในจมูกทำให้อาหารเข้าทางหลอดลมพูดไม่ชัดเนื่องจากเพดานปากเชื่อมติดกับเพดานจมูก
หายใจลำบาก
อาจติดเชื้อในหูชั้นกลางทำให้มีปัญหาการได้ยินผิดปกติ
การรักษาปากแหว่ง
การผ่าตัดอาจทำภายใน 48 ชม.หลังคลอดในรายทเด็กสมบูรณ์ดี หรือ รอตอนเด็กอายุอย่างน้อย8-12สัปดาห์
เพราะในระยะนี้เด็กมีริมฝีปากโตพอสมควร
ทำให้การผ่าตัดได้งานเเละได้ผลดีกว่า
อาจใช้ กฎเกิน10 คือเด็กจะผ่าตัดเมื่ออายุ10สัปดาห์ขึ้นไป น้ำหนัก
ตัว 10ปอนด์ ฮีโมโกลบน10กรัมเปอร์เซ็นต์ขึ้นไป
การผ่าตัดแก้ไขเพดานโหว่ palatoplasty , palatorrhaphy
ขั้นตอนเเรกเเพทย์จะปรึกษาทันตเเพทย์ เพื่อใส่ เพดานเทียม
เพื่อปิดเพดานช่องโหว่ให้ทารกสามารถดูดนมได้โดยไม่สำลัก
ขั้นต่อมาผ่าตัดเพดาน เพื่อให้
พูดชัดขึ้นใกล้เคียงปกติมากที่สุด
การผ่าตัดเเก้ไขเพดานโหว่
ขั้นตอนต่อมาผ่าตัดเเก้ไขจมูก ทำเมื่ออายุ3ปี
ขั้นต่อมาเป็นการผ่าตัดที่หลงเหลืออยู่เพื่อให้ลักษณะริมฝีปาก
จมูก และลักษณะช่องปาก ใกล้เคียงปกติที่สุด
อายุประมาณ5ปี ปรึกษาทันตเเพทย์จัดฟัน
ประเด็นคำถามที่ต้องการคำตอบ
1.ภาวะเเทรกซ้อนที่สำคัญของเด็กปากแหว่งเพดานโหว่ในระยะก่อนผ่าตัด คือเรื่องใด มีวิธีการป้องกันอย่างไร
เสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเดินหายใจ/หูชั้นกลาง/การ
อุดกั้นทางเดินหายใจจากการสำลัก
ดูเเลให้นมอย่างถูกวิธี
รักษาความสะอาดช่องปาก
เตรียมลูกยางเเดงสำหรับดูดเสมหะ
ไว้ข้างเตียง
สังเกตอาการ หายใจผิดปกติ ไอ ไข้
ชั้งน้ำหนักทารกวันละครั้ง
ถ้าน้ำหนักไม่ขึ้นได้รับนมไม่เพียงพอ รายงานเเพทย์เพอ
พิจารณาใส่สายให้อาหาร
2.การผ่าตัดปากเเหว่ง ควรทำเมื่อใด/การผ่าตัดเพดาน
โหว่ควรทำเมื่อใด
การทำการผ่าตัดเด็กปากเเหว่งอาจทำใน48ชม.หลังคลอดในรายที่เด็กสมบูรณ์ดีหรือรอเด็กที่มีอายุอย่างน้อย8-12สัปดาห์ เพราะเด็กระยะนี้มีกายวิภาคของริมฝีปากโตพอสมควรชัดเจน ทำให้การผ่าตัดทำได้ง่ายเเละผลดีกว่า
การทำการผ่าตัดเพดานโหว่ควรที่อายุประมาณ6-18เดือน สภาพร่างกายแข็งแรงไม่มีโรคติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน
3.หลังผ่าตัด การดูแลเพื่อป้องกันเเผลเเยก
ทำอย่างไร
ผูกยึดข้อศอกทั้งสองข้างไม่ให้งอ2-6สัปดาห์
คลายทุก1-2ชั่วโมง ครั้งละ10-15นาที
สอนผูดเเลเกี่ยวกับการผูกยึดข้อศอก
ป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยล้วงมือเข้าในปาก
งดสายยางดูดเสมหะเข้าช่องปาก
ไม่ให้ดูดนม1เดือนการให้นมโดยช้อน หลอดหยดsyringต่อ
ยางเหลืองนิ่ม เเละป้อนนมอย่างระมัดระวัง
4.หลังผ่าตัดทารกควรนอนท่าใด
จัดท่ากึ่งนั่งกึ่งนอนหรือตะเเคงหน้า
5.หลังผ่าตัด ทารกจะดูดขวดนมได้เมื่อใด
ดูดนมได้เมื่อครบ1เดือนไปเเล้ว
หลอดอาหารตีบรั่ว Esophageal
stenosis / fistula /atresia
อาการเเละอาการเเสดง
ทารกเเรกเกิด
น้ำลายไหลมาก อาเจียน ไอ สำลัก เอาอาหาร
เเละเมือกเข้าสู่ทางเดินหายใจ
ผู้ป่วยอาจตายเนื่องจากขาดอาการ น้ำ เกลือเเร่ เเละการสำลัก
ส่วนใหญ่มีโรคหัวใจพิการเเต่กำเนิด ความ
ผิดปกติของลำไส้เล็ก ไส้ตรง เเละรูทวาร
การรักษา
ระยะเเรก
Gastrostomy
ระยะสอง
Thoracotomy and division of the fistula
with Esophageal anastomosis
Esophagogram
Try oral feeding
Off gastrostomy tube
การพยาบาลก่อนผ่าตัดเเก้ไข
หลอดอาหาร
อาจเกิดภาวะปอดอักเสบหายใจลำบากหรือหยุดหายใจเนื่องจากสำลักน้ำลายหรือน้ำย่อยเข้าหลอดลม
จัดท่านอนให้เหมาะสม
ผลิกตะเเคงตัวบ่อยๆ
On NG tube ตอ continuous suction
ให้ออกซิเจนกรณีที่มีภาวะพร้อง
ออกซิเจน
ให้ยาปฏิชีวนะตามแผนการรักษา
อาจได้รับสารอาหารเเละสารน้ำไม่เพียงพอ
เนื่องจากไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้
ดูเเลให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
ตามเเผนการรักษา
ดูเเลให้สารอาหาร นม น้ำ
Gastrostomy tube
วินิจฉัยปัญหาเเละการพยาบาล
อาจเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดต่อ
หลอดอาหาร(เเผลเเยก)
ห้ามใส่สาย NG tube หรือสาย suction ดูดเสมหะในคอเเละไม่ควรนอนเหยียดคอ เพราะอาจทำให้หลอดอาหารตึงเเละเเผลผ่าตัดเเยก
กระตุ้นให้เด็กร้องบ่อยๆเพื่อให้ปอดขยายได้ดี สังเกตภาวะ
ขาดออกซิเจน
ดูเเลการให้การทำงานของ ICU มีประสิทธิภาพ
ดูเเลให้ได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ,Antibiotic
ตามเเผนการรักษา
การพยาบาลหลังผ่าตัด
อาจเกิดภาวะปอดเเฟบจากการอุดตันของท่อระบายทรวงอก
จัดท่านอนศีรษะสูง
ตรวจสอบการทำงานของ ICD
ระวังสายหัก พับงอ/นวดคลึงสายบ่อยๆ
บนทึก ลักษณะ สี จำนวนของ discharge
อาจเกิดการตัดเชื้อบริเวณเเผลผ่าตัดเเละเเผล
Gastrostomy
ล้างมือก่อนเเละหลังให้การพยาบาล
ทำเเผลอย่างน้อยวันละ2ครั้ง
สังเกตการติดเชื้อ
ดูเเลให้ยา antibiotic ตามเเผนการรักษา
ประเด็นคำถามที่ต้องการคำตอบ
1.อาการเเสดงที่บ่งชี้ว่าหลอดอาหารตีบคืออะไร
มีอาการน้ำไหลมาก อาเจียน ไอ สำลัก เอาอาหารเเละเมือกเข้าสู่ทางเดินหายใจ อาจพบอากาศในกระเพาะอาหาร
2.อาการเเสดงที่บ่งชี้ว่าหลอดอาหารมีรูรั่วคืออะไร
มีอาการปวดทันทีทันใดเเละรุนเเรง อ่อนเพีลย
อาเจียนเป็นเลือด กลืนลำบาก
3.การให้นม TE fistula ทำอย่างไร
จัดท่านอนให้ศีรษะสูง45องศาอย่าง
น้อย 30-60นาที
ล้างมือให้สะอาด
เตรียมอุปกรณ์ต่างๆ ให้พร้อม ประกอบด้วย นมหรืออาหารปั่นเหลว กระบอกฉีดยาพร้อมลูกสูบ (ไซรินจ์)ขนาด 50CC สำหรับใส่อาหารหรือน้ำสะอาด
ขนาด 50CC สำหรับใส่อาหารหรือน้ำสะอาดนำกระบอกฉีดยาต่อเข้ากับช่องให้อาหารตรงปลายสาย ตรวจสอบปริมาณอาหารที่เหลือค้างอยู่ในกระเพาะก่อนให้อาหารมื้อใหม่ ถ้าเหลือมากกว่า 50CC ให้เลื่อนเวลาให้อาหารไป 30ถึง 60 นาที
เริ่มต้นให้อาหารโดยการปิดสายให้อาหารด้วยตัวหนีบ
(Clamp) เพื่อป้องกันอาหารเก่าไหลย้อนออกมา
หลังจากนั้น เทอาหารเหลวใส่กระบอกโดยเอาแกนในออกในปริมาณที่ต้องการ ปลดตัวหนีบ อาหารจะไหลเข้าไปในกระเพาะอาหาร
4.การดูเเล Gastrostomy ทำอย่างไร
การดูเเลเเผลรูเปิด
ในระยะ 1-2 สัปดาห์แรกหลังใส่สายสวนกระเพาะอาหาร ควรทำความสะอาดแผลรูเปิดทุกวันด้วยวิธีปราศจากเชื้อโดยใช้ยาเช็ดแผล เบตาดีน (Betadine) หรือ 70% แอลกอฮอล และปิดผ้าก็อซปราศจากเชื้อ ควรปฏิบัติ ตามคำแนะนำของแพทย์หรือพยาบาลผู้ดูแลอย่างเคร่งครัด
ในระยะต่อมาเมื่อแผลแห้งดี ควรปฏิบัติดังนี้
ทำความสะอาดแผลรูเปิดทุกวัน วันละ 1-2 ครั้งหลังอาบน้ำ
ทำความสะอาดแผลรูเปิดโดยใช้ไม้พันสำลีชุบน้ำเกลือ (normal saline) หรือน้ำต้มสุกควรเอาใจใส่แผลบริเวณใต้ เเป้นสายสวนให้สะอาด และเช็ดให้เเห้ง(หากใช้น้ำเกลือควรเทแบ่งใส่ภาชนะสะอาด ครั้งละประมาณ 5-10 ซีซี)
ไม่มีความจำเป็นต้องปิดผ้าก็อซหากแผลรูเปิดแห้งไม่มีเลือดหรือน้ำเหลืองซึม
โดยทั่วไปแผลแห้งดีสามารถอาบน้ำได้ตามปกติ (ยกเว้นข้อห้ามจากเเพทย์)และควรทำความสะอาดผิวหนังรอบๆ แผลด้วยสบู่และน้ำสะอาด เช็ดให้แห้ง
หากบริเวณแผลรูเปิดมีอาการบวมแดง มีอาหารหรือของเหลวออกมาจากแผล รูเปิด ควรรีบปรึกษาแพทย์
การดูเเลสายสวนกระเพาะอาหาร
1.ข้อควรระวังคือการอุดกั้นของสาย
การป้องกันคือ
ให้น้ำหลังให้อาหารหรือนมทุกครั้ง ประมาณอย่างน้อย
20-30 ซีซี (เด็กทารก 10-20 ซีซี) กรณีผู้ป่วยที่แพทย์จำกัดประมาณน้ำดื่ม ควรปรึกษาแพทย์
ให้น้ำก่อนและหลังให้ยาทุกครั้ง
ควรให้น้ำอย่างน้อยทุก 4-6 ชั่วโมง กรณีที่ให้อาหารแบบหยดช้าๆ ต่อ
เนื่อง หลายชั่วโมง และทุกครั้งที่หยดเครื่องควบคุมอัตราการไหลของอาหาร
ให้น้ำทุกครั้งหลังจากตรวจสอบปริมาณอาหารที่เหลือในกระเพาะ
อาหาร โดยไม่ได้ให้อาหารหรือนมต่อถ้าสงสัยว่าสายอุดตันให้ลองใช้
กระบอกฉีดยาใส่น้ำอุ่นเข้าไปในสายแล้วค่อยๆ ล้าง
ทำความสะอาดสายสวนกระเพาะอาหารด้านนอกและข้อต่อด้วย
สบู่เเละน้ำสะอาด หากมีคาบที่ฝาควรใช้น้ำอุ่นเช็ด
หมุนตัวสายสวนกระเพาะ 360 องศาทุกครั้งหลังให้อาหาร เพื่อป้องกัน
เนื้อเยื่อรอบๆรูเปิดยึดติดกับสายสวนกระเพาะ
ไม่ควรพับงอสายสวนกระเพาะนานเกิน
ไปอาจทำให้สายแตกหักหรือพับงอหรืออุดตันได้
5.ระวังอย่าให้สายสวนแกว่งไปมามากเกินไป เพราะ
อาจทำให้แผลรูเปิดขยาย ใหญ่ขึ้นและเจ็บแผลได้
6.ควรหมุนตรวจสอบตำเเหน่งของ
สายสวนว่าถูกต้องหรือไม่
รูเปิดท่อปัสสาวะต่ำกว่า
ปกติhypospadias
รูเปิดท่อปัสสาวะอยู่ด้านบน
epispadias
อาจพบร่วมกับความผิดปกติอื่นๆเช่นexstrophy of
urinary bladder , absence of prostate gland
ผลกระทบ
ปัสสาวะไม่พุ่งเป็นลำไปข้างหน้า เเต่
กลับไหลพุ่งตามถุงอัณฑะหรือด้านหน้าของต้นขา
องคชาติคดงอเมื่อมีการเเข็งตัว
องคชาติเเตกต่างจากปกติ ทำให้สูญ
เสียความมั่นใจ
การเเบ่งความผิดปกติของรูเปิดท่อปัสสาวะ
Anterior or distal or mild
รูปิดท่อปัสสาวะมีรูเปิดทางด้านหน้า
หรือบริเวณส่วนปลายขององคชาติมีรูต่ำกว่าปกติเพียงเล็กน้อย
Middle or moderate
รูปิดท่อปัสสาวะอยู่กลางองคชาติ
Posterior or proximal or severe
รูเปิดท่อปัสสาวะอยู่ที่ใต้องคชาติ
บริเวณpeniscrotal,scrotal ,perineal
การรักษา
เด็กที่มีรูเปิดท่อปัสสาวะต่ำกว่าปกติ
เพียงเล็กน้อยไม่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด
การผ่าตัด
เด็กที่มีท่อปัสสาวะต่ำกว่าปกติ เวลา
ถ่ายปัสสาวะไม่พุ่งตรง
เด็กที่มีความผิดปกติมากต้องได้รับการรักษาผ่า
ตัดตกเเต่งท่อปัสสาวะ เพื่อให้รูเปิดปัสสาวะอยู่ตำเเหน่งปกติ
การผ่าตัดเเก้ไขรูเปิดท่อปัสสาวะอยู่ต่ำกว่าปกติ
1.ผ่าตัดเเบบขั้นตอนเดียว onestage repair
เป็นการผ่าตัดองคชาติยืดตรง
ตกเเต่งท่อปัสสาวะ ทำรูเปิด
2.ผ่าตัดเเบบ2ขั้นตอนtwo-stage
repair
ขั้นท1orthoplasty ผ่าตัดเเก้ไข
องคชาติโค้งงอ โดยการตัดเนื้อเยื่อที่ดึงรั้ง
ขั้นที่2urethoplasty หลังผ่าตัดorthoplastyเเล้ว6เดือนเพื่อให้เนื้อเยื่ออ่อนนุ่ม จึงจะผ่านัดขั้นตอนฝนของการตกเเต่งท่อปัสสาวะโดยการทำรูเปิดให้อวูาปลายองคชาติ
ภาวะแทรกซ้อน
เลือดออก
เกิดการตีบตันของรูเปิดท่อปัสสาวะ
รูตรงบริเวณรอยต่อระหว่างรูเปิดท่อปัสสาวะเก่ากับท่อ
ปัสสาวะทสร้างใหม่เเก้ไขโดยการเย็บปิดต่อมรูที่เกิดขึ้นซึ่งมักทำหลังผ่าตัดครั้งเเรก6-12เดือน
องคชาติโค้งงอ เเก้ไขด้วยการผ่าตัด
เกิดการติดเชื้อ
การพยาบาลการการผ่าตัด
อธิบายขั้นตอนเตรียมการก่อนผ่าตัด
ประเมินความวิตกกังวล
ให้ความรู้เกี่ยวกับเรื่องต่างๆเช่น ผลของการผ่าตัด การได้รับยา
ระงับความรู้สึก ความรู้สึกหลังผ่าตัด
การพยาบาลหลังผ่าตัด
จัดให้นอนในท่าที่สบาย ยึดสายที่ต่อ
จากuretra ให้อยู่บริเวณหน้าท้องหรือหน้าขา
ประเมินอาการปวด เเละให้ยาลด
ปวดตามเเผนการรักษา
เก็บปัสสาวะส่งตรวจเพาะเชื้อตามเเผนการรักษา
ใช้เทคนิคปลอดภัยในการทำเเผลเเละการเท
ปัสสาวะออกจากถัง
ประเมินบริเวณสายcystostomyไม่
ให้เกิดการติดเชื้อ
ให้ผู้ปกครองดูแลอย่างใกล้ชิด
อธิบายให้เข้าให้ถึงสภาพเด็กที่มีเเผลหลังผ่าตัด
คำเเนะนำการปฏิบัติตัวเมื่อกลับไปอยู่บ้าน
ผู้ปกครองกระตุ่นให้เด็กดื่มน้ำมากๆ
ห้ามเด็กเล่นทราย ขี่จักรยานหรือนั่งคร้อมของเล่น ว่าย
น้ำหรือเล่นกิจกรรมที่รุนเเรง
ดูแลแผลผ่าตัดไม่ให้เปียก ทำความ
สะอาดร่างกายด้วยการเช็ดตัว
เเนะนำให้ผู้ปกครองทราบวิธีการดูเเล
ทำความสะอาดองคชาติที่คาสายปัสสาวะ
ทำความสะอาดให้เด็กภายหลังการถ่าย
อุจจาระทุกครั้งเพื่อป้องกันการติดเชื้อ
ภายหลังการเอาสายสวนปัสสาวะออกให้สังเกตปริมาณปัสสาวะ
ลักษณะการถ่ายปัสสาวะเป็นลำพุ่งดหรือไม่
อธิบายเด็กเเละผู้ปกครองเข้าใจ ภาวะแทรกซ้อนที่
อาจเกิดขึ้น เช่น ลักษณะขององคชาติ ยังโค้งงอหรือไม่ มีปัสสาวะออกตรงบริเวณรอนของท่อปัสสาวะที่สร้างใหม่หรือไม่
อธิบายให้เด็ก ผู้ปกครองเข้าใจถึงความสำคัญ
ในการมาพบเเพทย์ตามนัด
ประเด็นคำถามที่ต้องการคำตอบ
การรักษาhypospadiaโดยการ
ผ่าตัดควรทำเมื่อใด เพราะเหตุใด
ควรทำเมื่อเด็กอยู่ในช่วงอายุ6-18เดือน เเต่ไม่ควร
เกิน2ปี เนื่องจากเด็กเริ่มเรียนรเรื่องเพศหากไม่ได้รับการ
รักษาจะทำให้มีผลต่อการพัฒนาทางด้านจิตใจ
ภาวะแทรกซ้อนหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง
มีเลือดออก เกิดการตีบตันของรูเปิดท่อปัสสาวะ มีรูตรงบริเวณรอยต่อ
ระหว่างรูเปิดท่อปัสสาวะเก่ากับท่อปัสสาวะที่สร้างใหม่ องคชาติโค้งงอเกิดการต่ดเชื้อ
คำเเนะนำในการดูเเลหลังผ่าตัดเมื่อ
กลับไปอยู่บ้านทำอย่างไร
ให้เด็กดื่มน้ำมากๆทุกวัน
ห้ามเด็กเล่นทราย ขี่จกรยานหรือนั่ง
คร่อม ว่ายน้ำหรือเล่นกิจกรรมที่รุนแรง
ดูเเลแผลผ่าตัดไม่ให้เปียก ทำความ
สะอาดร่างกายด้วยการเช็ดตัว
เเนะนำ สาธิตให้ผู้ปกครองทราบวิธี
การดูเเลทำความสะอาดองคชาติที่คาสายสวนปัสสาวะ
การพยาบาลทารกทมความผดปกต
ของผนงหนาทอง
Umbilical hernia
Umbilical cord hernia
Omphalocele
ผนังหนาท้องพัฒนาไม่สมบูรณ์
ทำให้ช่องท้องไม่ปิด มีเยื่อบางๆของ peritoneum,wharton’s
jelly,amnionหุ้มอวัยวะที่ออกนอกช่องท้อง
Gastroschisis
ผนังช่องท้องพัฒนาไม่สมบูรณ์
ไส้เลื่อนสะดือเเตกตอนทารกอยใน
ครรภ์ ลำไส้,กระเพาะทะลักออกนอกช่องท้องทางรูด้านข้าง
สายสะดือไม่มีสิ่งห่อหุ้ม
การวินิจฉัย/อาการ/อาการเเสดง
ตรวจultrasound อายุครรภ์10สัปดาห์
สามารถตรวจพบถึงmembrane
หลังคลอดพบผนังหน้าท้องมักจะอยู่ขวาต่อ
สายสะดือเป็นช่วงโหว่ มีอวัยวะออกมา
เด็กอาจตัวเล็ก คลอดก่อนกำหนด
การไม่มีผนังหน้าท้อง ทำให้ลำไส้ปน
เปื่อนความสกปรกจากภายนอกทำให้ติดเชื้อ
อุณหภูมิร่างกายต่ำ ตัวเย็น จากน้ำ
ระเหยจากผิวของลำไส้ ทำให้สูญเสียน้ำ
อาจพบความผิดปกติร่วมด้วย เช่น
malrotation intestinal atresia
การรักษา
พอปิดผนังหน้าท้อง ลดภาวะ
แทรกซ้อน ให้ทารกหายเร็วที่สุด
สำหรับomphaloceleขนาดใหญ่ไม่มากอาจใช้
เเผ่นsilasticปิดทับถึงomphaloceleพับด้วยผ้ายืดelastric
wrapทำให้อวัยวะนอกช่องท้องถูกดันกลับ
การรักษาโดยการผ่าตัด
Primary closure เป็นการปิดหน้าท้องตั้งเเต่ระยะเเรกโดยดันลำไส้กลับไปในช่องท้องเเล้วเย็บผนังหน้าท้อง
Staged closure ในกรณีที่ดันกลับเข้าไปในช่องท้อง
ทำให้ผนังหน้าท้องตึง ไม่สามารถเย็บปิดfascia ได้หรือเย็บปิดแล้วทำให้ช่องท้องเเน่นมาก
การพยาบาลระยะก่อนผ่าตัด
Keep warmอาจเป็นradiant
warwer หรือไว้ในincubator
ระวังcontaminate ต้องใช้sterile techniqe
พยายามปั้นประคองกระจุกลำไส้ให้
ตั้งโดยใช้ผ้าgauzeม้วนพันประคองไว้ไม่ให้ล้มพับ
ดูเเลให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
ตามเเผนการรักษา
ดูเเลให้systemic antibioticsตาม
เเผนการรักษา
การพยาบาลในขณะรอการผ่าตัด
เย็บปิดผนังหน้าท้อง
Keep warmเป็นradiant
warwerหรือไว้ในincubator
ประคองลำไส้ไม่ให้พับตกลงมาข้างตัว
นอนตะเเคงเพื่อลดโอกาสที่เลือดจะมาเลี้ยงลำไส้ไม่สะดวก
ดูเเลให้ได้รับสารน้ำทางหลอดเลือดดำ เนื่องจาก
มีการสูญเสียน้ำจากการไม่มีผนังหุ้ม
การรักษาในระยะหลังผ่าตัด
ดูเเลให้เด็กได้รับเครื่องช่วยหายใจ
ประมาณ24-48ชม.
ดูเเลให้ได้รับสารน้ำเเละสารอาหาร
ตามเเผนการรักษา
ติดตามการทำงานของลำไส
ฟัง bowl sound
สังเกตอาการระวังเกิด abdominal
compartment syndrome: ท้องอืดรุนเเรงปัสสาวะออกน้อย central venous pressureสูงขึ้น ความดันในช่องอกสูงขึ้น
การดูเเลเพื่อลดเเรงดันในช่องท้อง
ให้ยาระงับปวดให้เหมาะสม
จัดท่าผู้ป่วยนอนราบ ศีรษะสูงไม่
เกิน30องศา
ใส่สายสวนอาหารเเละลำไส้ใหญ่
ได้รับยาขับปัสสาวะ/ยากระตุ้นการ
ทำงานของลำไส้
ฟอกไตเพื่อดึงน้ำออกจากร่างกาย
การใส่สาวระบายในช่องท้อง
ประเด็นคำถามที่ต้องการคำตอบ
1.Gastroshisisกบ
Omphaloceleเเตกต่างกันอย่างไร
Gastroshissคือไส้เลื่อนสะดือเเตกตอนอยู่ในครรภ์
ลำไส้ กระเพาะทะลักออกนอกช่องท้องทางรูด้านข้างสายสะดือไม่มีสิ่งห่อหุ้ม ส่วนOmphaloceleคือช่วงท้องไม่ปิด มีเยื่อบางๆของperitoneum,wharton’sjelly,amnionหุ้มอวัยวะที่ออกนอกช่องท้อง
2.เด็กดูเเลในระยะดันลำไส้กลับไป
ในช่องท้องเด็กต้องจัดท่านอนอย่างไร เพราะเหตุใด
นอนตะเเคงข้างเพื่อลดโอกาสที่เลือด
จะมาเลี้ยงลำไส้ไม่สะดวก
3.การฟังbowl soundหลังผ่าตัดปิด
หน้าท้องเด็ก มีวัตถุประสงค์เพื่ออะไร
ติดตามฟังการทำงานของลำไส้
4.ภาวะเเทรกซ้อนหลังผ่าตัดปิดหน้า
ท้องเด็ก ต้องระวังภาวะใด มีอาการเเละอาการเเสดงอย่างไร
ต้องระวังภาวะabdominal
compartment syndrome
ให้ยาระงับปวดให้เหมาะสม
จัดท่าผู้ป่วยนอนราบ ศีรษะสูงไม่
เกิน30องศา
ใส่สายสวนอาหารเเละลำไส้ใหญ่
ได้รับยาขับปัสสาวะ/ยากระตุ้นการ
ทำงานของลำไส้
ฟอกไตเพื่อดึงน้ำออกจากร่างกาย
การใส่สาวระบายในช่องท้อง(Percutaneous catheter
drainage)
Anorectal maformation
ความหมาย
เป็นความพิการตั้งเเต่กำเนิด
เด็กไม่มีรูทวารหนักเปิดให้อุจจาระ
ออกจากร่างกายได้
หรือรูเปิดทวารหนักอยู่ผิดที่จาก
ตำเเหน่งปกติ หรือมีการตีบเเคบ
อุบัติการณ์
เกิดขึ้นในอัตราส่วน1ใน4000ของ
เด็กเกิดมีชีวิต
เด็กชายเป็นมากกว่าหญิง
เพศชายพบความผิดปกติของลำไส้
ตรงกับท่าปัสสาวะ
เพศหญิงพบความผิดปกติในทวารหนักเป็นเเบบ
ลำไส้ตรงมีรูทะลุกับเวสติบูลง
พยาธิสภาพ
ทารกมีอาการท้องผูก/ถ่ายลำบาก/
หรือไม่ถ่ายอุจจาระ
ทารกเพศชายมีอาการถ่ายขี้เทาออก
ทางท่อปัสสาวะ
ทารกเพศหญิงถ่ายขี้เทาออกทางท่อ
ปัสสาวะหรือทางช่องคลอด
ทำให้เกิดการติดเชื้อสู่ระบบทางเดิน
ปัสสาวะ หรือระบบสืบพันธ์
ชนิดของความผิดปกติ
Anal stenosis รูทวารหนักตีบเเคบ
Imperforate anal membraneมี
เยื่อบางๆปิดกั้นรูทวารหนัก
Anal agenesis รูทวารหนักเปิดผิดที่
Low type
Intermadiate tepe
High type
Rectal atresia ลำไส้ตรงตีบตัน
อาการเเละอาการเเสดง
ไม่มีการถ่ายขี้เทา ภายใน24ชม.
ถ้ายังไม่ถ่ายให้สงสัยว่าเกิดจากที่ลำไส้อุดตัน
ไม่พบรูเปิดทวารหนัก
ไม่มีเสียงเคลื่อนไหวของลำไส้
กระสับกระสาย อุดอัด ไม่สบายตัว
เเน่นท้อง ท้องอืด
ปวดเบ่งอุจจาระ
ตรวจพบมีกากอาหารค้างอยู่ในระบบทางเดิน
การวินิจฉัย
การตรวจร่างกาย
การตรวจรังสีวินิจฉัย x ray เพื่อ
ประเมินระดับลำไส้ตรง
CT scanตรวจัดกระดูก กล้ามเนื้อ
อวัยวะภายใน
MRI ความผิดปกติร่วมของ
ไขสันหลัง ความผิดปกติร่วมของลักษณะกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
การรักษา
Low type
การถ่างขยายทวารหนักโดยใช้hegar
metal dilatore ใช้เบอร์9-10mm.
การผ่าตัดanal membrane ออกในราย
ที่สังเกตเห็นขี้เทาทางทวารหนัก
การผ่าตัดตกแต่งทวารหนัก(anoplasty) เมื่อแผลผ่าตัดเรียบ
ร้อยเเล้ว ประมาณ10วัน ถ่างขยายทวารหนักต่อ
Intermediateเเละ high
การททวารหนักเทียมทางหน้าท้อง เพื่อระบายอุจจาระ
ออก (colostomy)
การผ่าตัดตกเเต่งทวาร ภาย
หลัง2สัปดาห์ เเพทย์จะเริ่มถ่างขยายรทวารหนัก
การพยาบาลในระยะขยายทวารหนัก
ให้ความรู้บิดามารดาเกี่ยวกับ
การดูเเนะนำของโรค
สอนการดูแลในการถ่างขยายรทวาร
หนัก
เเนะนำให้บิดามารดาให้อาหาร
ของเด็ก ที่มีประโยชน์
การพยาบาลหลังผ่าตัดเปิดcolostomy
การดูเเล
สัปดาห์เเรกทำความสะอาดด้วยน้ำเกลือล้างเเผล เมื่อเเผลหายดีเเล้วให้ทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาด ซับผิวหนังรอบรูเปิดด้วยสำลีหรือผ้าสะอาดนิ่ม
เด็กที่มีอุจจาระทางทวารเทียม เลือกขนาดปากถ่างให้ครอบปิดกระชับพอกับทวารเทียม
ถ้ารั่วต้องเปลี่ยนถังใหม่ เเละสังเกตการรั่วทุก2ชม
ทิ้งอุจจาระตามในถังปริมาณ 1/4-1/3ของถัง
สังเกตอาการเปลี่ยนเเปลงของผิวหนังรอบๆทวารเทียม
เเนะนำอาหารย่อยง่ายมีโปรตีนสูง เเคลอรี่สูง กากใยมาก
สังเกตเเละบันทึกอุจจาระ
สังเกตภาวะแทรกซ้อน เช่น เลือดออก ลำไส้ยืนออกมา อุจจาระมีกลิ่นเหม็น
เเนะนำการมาตรวจตามนัด
การพยาบาลระยะก่อนเเละหลังผ่าตัดตกเเต่งทวารหนักAnoplasty
ทำความสะอาดบริเวณเเผลผ่าตัดรูท
วารหนัก 8-10 วันตามเเผนการรักษา
หลังผ่าตัด3-4วันหลังถอดสายสวน
ปัสสาวะ ให้เเช่ก้นด้วยน้ำอุ่นกระตุ้นการไหลเวียน
ดูเเลความสะอาดผิวหนังรอบๆทวาร
หนักด้วยน้ำ
สังเกตการติดเชื้อ ไข้ ปวด บวม
เเดง ร้อน
ให้คำเเนะนำเมื่อกลับไปอยู่บ้าน
การถ่างขยายรูทวารหนักสม่ำเสมอ เเนะนำเทียนไข
เหลาเท่าขนาดhegar ถ่างขยาย
สอนทำความสะอาด
ให้ความรู้ป้องกันท้องผูก
ถ้าถ่ายอุจจาระเหลว ให้ยาที่ทำให้
อุจจาระเป็นก้อน
สังเกตการตีบเเคบของทวารหนัก
ฝึกการขับถ่าย ฝึกกล้ามเนื้อที่ช่วย
ควบคุมการถ่ายอุจจาระ
การมาตรวจตามนัด
ปัญหาที่อาจจะพบได้หลังการผ่าตัด
ทวารหนักตีบจากกลไกการหดรั้งตัวของเเผล:การถ่างขยาย
การฝึกอุปนิสัย การขับถ่าย การให้ยา
ท้องผูก:การสวนล้างร่วมกับการใช้ยาระบาย
กลั้นอุจจาระไม่ได้:ฝึกฝนให้กลั้นอุจจาระ เพื่อให้เด็กใช้
กล้ามเนื้อที่มีอยู่อย่างเต็มที่
ประเด็นคำถามที่ต้องการคำตอบ
สังเกตการไม่มีรูทวารหนักหลังคลอด
อย่างไร
ทารกมีอาการท้องผูก ถ่ายลำบาก
หรือไม่ถ่าย มีอาการขี้เทาออกทางท่อปัสสาวะ
การดูเเล colstomy ทำอย่างไร
ทำความสะอาดด้วยน้ำเกลือล้างเเผล เมื่อเเผลหายดีเเล้วให้ทำความสะอาดด้วยน้ำสะอาด ซับผิวหนังรอบรูเปิดด้วยสำลีหรือผ้าสะอาดนิ่ม
เลือกขนาดปากถุงให้ครอบปิดกระชับพอกับทวารเทียม
ถ้ารั่วต้องเปลี่ยนถังใหม่ เเละสังเกตการรั่วทุก2ชม
ทิ้งอุจจาระตามในถังปริมาณ 1/4-1/3ของถัง
สังเกตอาการเปลี่ยนเเปลงของผิวหนังรอบๆทวารเทียม
อายุที่เหมาะสมในการฝึกการขับถ่าย
การฝึกขับถ่ายอุจจาระเมื่อ
อายุ18-24เดือน โดยนั่งกระโถนเช้า เย็น
หลังผ่าตัดรทวารหนัก ป้องกันการตีบเเคบได้อย่างไร
การถ่างขยายรูทวารหนักสม่ำเสมอ เเนะนำเทียนไข
เหลาเท่าขนาดhegar ถ่างขยาย
วิธีฝึกการควบคุมกล้ามเนื้อช่วยในการขับถ่ายทำอย่างไร
ฝึกให้เด็กหนีบลูกบอล ออกกำลังกาย
โดยการวิ่ง หรือว่ายน้ำเพื่อพัฒนากล้ามเนื้อข้างเคียง
นางสาว ณัฐชา เต็มนอง 36/1 เลขที่35 612001036