Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลผู้คลอดที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับปัจจัยการคลอด :<3: :star: :<…
การพยาบาลผู้คลอดที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับปัจจัยการคลอด :<3: :star: :<3
1.Power แรงผลักดัน :star:
1.Maternal force แรงเบ่งมารดา :red_flag:
สาเหตุ :<3:
Maternal nervousness : ให้คา แนะนำ/ ปลอบโยน
Analgesics/sedative drug : ให้ยาในขนาด /เวลาเหมาะสม
Maternal exhaustion : ให้สารน้ำทางเส้นเลือด
Poor maternal force : สอนการเบ่งถูกวิธี
2.Uterine contraction แรงหดรัดตัวของมดลูก :red_flag:
Uterine dysfunction
:check:
มดลูกหดรัดตัวรุนแรง แต่ไม่สัมพันธ์กัน ความดันในโพรงมดลูกมากกว่า 50 mm.Hg.
สาเหตุ :check:
ไม่ทราบแน่ชัด
Hypertonic uterine dysfunctio :check:
Tetanic contraction :warning:
ลักษณะ
มดลูกหดรัดตัวแรงมากกว่าปกติผู้คลอดมีอาการเจ็บปวดมาก
มดลูกหดรัดตัวนาน > 90 ’’
มดลูกหดรัดตัวถี่มากกว่าปกติ
Constriction ring :warning:
ตรวจไม่พบรอยคอดที่เป็นวงแหวนทางหน้าท้องตรวจโดยการสอดมือเข้าไปในช่องคลอด
มดลูกหดรัดตัวแรงไม่สม่ำเสมอ
มีวงแหวนเกดิบนรอยคอดของทารกเหนือ Cx 7 - 8 ซม.
ผู้คลอดเจ็บครรภ์มาก
In-coordinate uterine contraction :warning:
ลักษณะ
ลักษณะการหดรัดตัว ไม่มีการแผ่กระจายจาก ยอดมดลูก
ระยะพัก มดลูกคลายตัวไม่เต็มที่
หดรัดตัวแรงบริเวณตอนกลาง / ล่างมากกว่า ยอดมดลูก
การหดรัดตัวไม่สม่ำเสมอ
Hypotonic uterine dysfunction: :check:
CPD
ท่าผิดปกติ
มีการขัดขวางการหดรัดตัวของมดลู
มดลูกยืดขยายมา
มดลูกหดรัดตัวเป็นจังหวะปกติแต่แรงน้อย
Active Phase
การได้รับยาแก้ปวดมาก
มดลูกหดรัดตัวน้อย ความดันในโพรงมดลูกน้อยกว่า 25 mm.Hg.
สาเหตุ :check:
Overdistended uterus ; multiple pregnancy, polyhydramnio
Over dose of Analgesic ,drug, full bladder
Cephalopelvic disproportion, Malpresentation, Malposition
Bandl’s :check:
ภาวะผิดปกติ
คล้าย braun’s แต่ระดับสูงของวงแหวนจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ พบวงแหวนใกล้สะดือหรือสูงกว่า สามารถคลำรอยคอดได้
Constriction :check:
ภาวะผิดปกติ
เกิดเมื่่อ Cx.7 - 8 ซม. ตำแหน่งไม่เปลี่ยนอาจไม่พบทางหน้าท้อง ไม่ทำให้มดลูกแตกทารกเคลื่อนต่ำไม่ได้
สาเหตุความผิดปกติของแรง :red_flag:
ไม่ทราบ 50 %
ท่าและส่วนนำผิดปกติ
การผิดสัดส่วนกันระหว่างทารกและกระดูกเชิงกราน : แฝด แฝดน้ำ, เชิงกรานแคบ
อื่น ๆ :red_flag:
ได้รับยาแก้ปวด / ยาชา
Bladder full
จิตใจ
Passage :<3:
ช่องเข้าเชิงกราน
Pelvic inlet: Diagonal conjugate 11.5 cms. (10/12 cms.)
มีลักษณะเป็นรูปรีตามขวางมีขอบเขตด้านหน้าเป็นขอบบน ของกระดูกหัวเหน้าด้านข้างเป็นlinea terminalis ด้านหลังเป็น promontary of sacrum
มีเส้นผ่าศูนย์กลางตามแนวขวาง (transverse diameter) ยาวที่สุดประมาณ 13 เซนตเิมตร
A - P diameter < 10 cms.
Obstetric conjugate < 10 cms.
Transverse diameter < 12 cms.
Diagonal conjugate < 11.5 cms.
การประเมิน
ตรวจทางหน้าท้อง
In labor ---> ศีรษะไม่มีการ Engagement โดยเฉพาะ : G1
ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ : ก้น , หน้า
ดันยอดมดลูกจะพบว่าศีรษะทารกเกยติดที่ SP.
2.การตรวจทางช่องคลอด
วัดได้ขอบ 2 ข้างของ Pelvic inlet ---> Transverse diameter ส้ัน
ไม่มีการเคลื่อนลงของศีรษะทารกเมื่อดันยอดมดลูก
วัด Diagonal conjugate < 11.5 cms.
X - ray
Ultrasound
ประเมิน Biparietal diameter ( ปกติ 9.5 - 9.8 cms. )
การดูแล
ความดันโลหิตสูง
ทารกในครรภ์ขาด O2
Trial labor
ศีรษะทารกมีการตะแคง
เชิงกรานชนิด Gynecoid
ีศีรษะทารกมกีารก้มเต็มที่
มดลูกหดรัดตัวปกติดี
ศีรษะทารกมขีนาดเล็ก
ปากมดลูกเปิดขยายตามปกติ
ไม่มีโรคแทรกซ้อน
เคยผ่านการคลอดทางช่องคลอด
ช่องภายในเชิงกราน
Mid-pelvis: Interspinous diameter 9.5 cm. (9 cms.)
ลักษณะเป็นท่อโค้งค่อนข้างกลม
ผลบวกของ Interspinous diameter และ post sagittal diameter < 13.5 cms ( ปกต ิ 15.5 cms.)
การประเมิน
Sacrosciatic notch แคบ
Intertuberous diameter แคบ
ด้านข้างของเชิงกรานสอบนูนเข้าหากัน
มีInlet contraction ร่วมด้วย
Ischial spines นูนเด่น
มักพบมีการหยุดชะงัก การเคลื่อนต่ำของส่วนนำ
การดูแล
แคบมาก เด็กตัวโต ---> C / S
V / E ดีกว่า F / E
ไม่ควรใช้ Oxytocion
ช่องออกเชิงกราน
Pelvic outlet: Biischial diameter 8 cms./ Pelvic arch angle 80 degree
ลักษณะรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน
Pelvic arch angle 80 degree
Intertuberous < 8 cms (ปกติ 10 cms)
การประเมินเชิงกรานช่องออก
การพยาบาล
การใช้หัตถการ ช่วยคลอด :red_flag:
สาเหตุและการดูแล
ปากมดลูกผิดปกติ เช่น ตีบ ตัน แข็ง ไม่ยืดหยุ่น เกิดจาก หูด หงอนไก่
ช่องคลอดผิดปกติ เช่น ตีบ และแคบมาตั้งแต่กำเนิด ประวัติผ่าตัดและ พังผืด
เนื้องอกของมดลูก มีถุงน้ำที่ รังไข่ มะเร็งปากมดลูก
ปากช่องคลอด และฝีเย็บ ผิดปกติ เช่น แข็งและไม่ยืด
ตำแหน่งมดลูกผิดปกติ ได้แก่ คว่ำหน้า คว่ำหลัง
Soft Passage
กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน
ฝีเย็บ
Contracted pelvis(กระดูกเชิงกรานแคบ)
เส้นผ่าศูนย์กลางต่างสั้นมากกว่า 1 ซม.
ตรวจทางคลินิค :warning:
ตรวจภายใน
Pelvic examination ; inlet,mid, outlet
ตรวจร่างกาย
Martin pelvimeter
Hellis -Muller maneuver กดยอดมดลูก
Munro Kerr maneuver กดศีรษะเด็กเหนือหัวเหน่า
x-ray pelvimetry : กระดูกแตกหัก โรคของกระดูกเชิงกราน
Cephalopelvic disproportion(CPD)
การผิดสัดส่วนระหว่างส่วนนำกับช่องเชิงกราน
ตรวจครรภ์เมื่อครบกำหนด : ศีรษะยังลอยอยู่
ประวัติมารดา : คลอดยาก ตายคลอด ช่วยคลอด อุบัติเหตุ
รูปร่างของมารดา : เล็ก ส่วนสูงน้อยกว่า 145 ซม. กระดูก สันหลงัคดงอ
การผิดสัดส่วนระหว่าง ศีรษะทารกและช่องเชิงกรานมารดา
ทารกตัวโต macrosomia
เชิงกรานเล็ก contracted pelvis
เชิงกรานผิดรูป congenital/ Poliomyelitis
เชิงกรานหัก fracture
ทารกพิการ anomalies
การดูแลกรณีผิดสัดส่วนระหว่างศีรษะทารกและช่องเชิงกราน
ซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจภายใน
ผิดสัดส่วนชัดเจน
ผ่าตัดคลอด
การคลอดไม่ก้าวหน้า ปากมดลูกไม่เปิดหรือเปิดช้า ส่วนนำไม่เคลื่อนต่ำลง หนังศีรษะทารกบวม กระโหลกทารกเกยกัน
ผิดสัดส่วนไม่ชัดเจน
ทดลองคลอด
ประเมินความก้าวหน้าของการคลอด
ดูแลผู้คลอดและทารกใกล้ชิด
อธิบายแผนการรักษา/ความก้าวหน้าของการคลอดเป็นระยะ
เตรียมผู้คลอดให้พร้อมสำหรับ ผ่าตัด
การดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่การดำเนินการคลอดผิดปกติ
ประเมนิปัญหา
วินิจฉัยปัญหา
กิจกรรมพยาบาล
Psychological :recycle:
ความอ่อนล้า หมดแรง (exhaustion)
ความวิตกกังวล (Anxiety)
Fear – tension -pain
ฮอร์โมน
สาเหตุ
ประสาทซิมพาเธติก
กล้ามเนื้อและประสาท
หดรัดตัวผิดปกติ
การเกร็ง
การคลอด
ความเจ็บปวด
อพิเินฟปรินส์และนอรีอพิเินฟปรินส์
ความวิตกกังวลการหดรัดตัว
ระยะเวลาของการคลอด
ความเจ็บปวดลดลง
ความร่วมมือลดลง
สิ่งแวดล้อม
ไม่เป็นไปตาม ความคาดหวัง
การขาดความรู้
ความกลัว
ความตึงเครียด
catecholamine
มดลูกหดรัดตัวไม่ดี
รับรู้ต่อความเจ็บปวด
ระดับ epinephrine สูงขึ้น
กล้ามเนื้อทำงานลดลง ทำใหร้ะยะคลอดยาวนานขึ้น
การคลอด
งดอาหารและนําทางปาก
มูกเลือดและนํ้าครํ่า
พักผ่อนน้อยลง
ความเจ็บปวดจากการหดรัด ตัวของมดลูกรุนแรง
การตั้งครรภ์
การควบคุมสารนํ้า electrolyte เสียไป
Estrogen progesterone
สูญเสียนํ้าออกจากร่างกาย
ผลกระทบ :<3:
ทารก
หัวใจของทารกเต้นช้าลง
ทารกคะแนนAPGAR ต่ำ
มารดา
ปากมดลูกเปิดช้าลง
การคลอดล่าช้า
การคลอดล่าช้าและคลอดยาก
ความเจ็บปวดรุนแรงขึ้น
2.Passenger :<3:
ความผิดปกติเนื่องจากกระดูกเชิงกรานแคบหรือผิดสัดส่วน(pelvic contraction) :warning:
เชิงกรานแคบที่ช่องกลาง (midpelvic contraction) :red_flag:
ทำให้เกิด transverse arrest of fetal head
หมุนเป็นท่า occiput anterior ได้ยาก
ช่องกลางของเชิงกรานอยู่ที่ระดับ ischial spine ระยะระหวา่ง ischial spine ทั้งสองข้างน้อยกว่า 9.5 เซนติเมตร
เชิงกรานแคบที่ช่องออก (outlet contraction) :red_flag:
ระยะระหว่าง ischial tuberosity นอ้ยกวา่ 8 เซนติเมตร(ปกติ 10 ซ.ม.)
pubic arch แคบกว่าปกติ
ทำให้คลอดยากเพิ่มขึ้น
1.เชิงกรานแคบที่ช่องเข้า (inlet contraction) :red_flag:
เส้นผ่าศูนย์กลางขวาง(transverse diameter) น้อยกว่า 12 เซนติเมตร
ทารกไม่สามารถเกิด engagement ได้หรือเกิดได้ยาก
เส้นผ่าศูนย์กลางแนวหน้าหลังน้อยกว่า 10 เซนติเมตร
สาเหตุของเชิงกรานแคบ :red_flag:
3.โรคกระดูก เช่น โรคกระดูกอ่อน (ricket) วัณโรคที่กระดูกเชิงกราน เนื้องอกของกระดู
4.กระดูกเชิงกรานแตกหรือร้าวจากอุบัติเหตุ
2.ฮอร์โมนเพศหญิงไม่สมบูรณ์
5.ความพิการจากกระดูกสันหลังหรือขามาแต่ในวัยเด็ก
1.การเจริญเติบโตผิดปกติ
6.เชิงกรานเจริญไม่เต็มที่
เชิงกรานใน ระดับช่องเข้า ช่องกลาง หรือช่องออก มีเส้นผ่าศูนย์กลางแคบที่ส่วนใดส่วนหนึ่งหรือหลายส่วน โดยมีขนาด สั้นกว่าเกณฑ์ปกติ 1 เซนติเมตรหรือมากกว่า ทำให้ทารกที่มีขนาดปกติคลอดยาก หรือคลอดไม่ได้
ผลกระทบ :red_flag:
มารดา
มดลูกแตกได้
เกิดการทะลุจากช่องคลอดไปยังอวัยวะข้างเคียง
2.ถุงน้ำทูนหัวแตกก่อนเวลา เนื่องจากแรงที่เกิดจากหดรัดตัวของมดลูกกระจายไปยังถุงน้ำคร่ำไม่สม่ำเสมอ
เนื้อเยื่อของผู้คลอดถูก ทำลาย
1.เกิดการคลอดยาวนานและคลอดยากจากความผิดปกติในการเปิดขยายของปากมดลูก
ทารก
2.เลือดออกในกะโหลกศีรษะเนื่องจากกระดูกศีรษะมีการเกยกันมาก
3.เกิดอันตรายกับศีรษะทารกและระบบประสาทส่วนกลาง
1.เกิดสายสะดือย้อยได้ง่าย
4.เกิดการติดเชื้อ
5.ทำให้กะโหลกศีรษะทารกผิดรูปหรือแตกหักจากการถูกกด เนื่องจากการแคบของเชิงกราน
การรักษา :red_flag:
ผ่าตัดเอาทารกออกทางหน้าท้อง เมื่อมีปัจจัยอื่นที่ไม่ดีร่วมด้วย
ถ้าการแคบอยใู่นระดับที่ไม่มากนัก การช่วยคลอดด้วยเครื่องดูดสุญญากาศจะปลอดภัยกว่าการ ช่วยคลอดด้วยคีม
ไม่ควรใช ้oxytocin หรือระมัดระวังในการใช้อย่างมาก เพราะอาจทำใหม้ดลูกแตกได้
เนื่องจากมกัพบวา่มีการหดรัดตวัของมดลูกไม่แรงพอร่วมด้วยบ่อย ดังนั้นการพิจารณาให้ยาระงับ ปวดหรือยาระงบัความรู้สึกควรใหใ้นเวลาที่เหมาะสม
การประเมินภาวะ CPD ประเมินได้จาก :red_flag:
2.ผู้คลอดเตี้ยกว่า 140เซนติเมตร หรือเดินผิดปกติ ตะโพกเอียง สันหลังคดงอ
3.ในรายที่สงสัยว่าเกิดภาวะ CPD ควรส่งพบแพทย์เพื่่อตรวจทางหน้าท้อง ตรวจภายใน หรือถ่าย xray หรือตรวจด้วยคลื่่นเสียงความถี่สูง
1.ประวัติ
อันตรายต่อผ้คูลอดและทารก
อ่อนเพลีย เกิดภาวะขาดน้ำ และภาวะคีโตซิส เกิดการติดเชื้อ
ทำให้ทารกเกิดการติดเชื้อ หรือมีสายสะดือย้อยได้จากทารกอาจ เสียชีวิตถ้าไม่ได้รับการช่วยเหลือ
การคลอดติดขัด มดลูกมีลักษณะใกล้แตก ถ้าไม่ได้รับการดูแลรักษามดลูกแตกได ้ทำให้ผู้คลอด และทารกเสียชีวิต
การรักษา
2.สงสัยมี CPD (Borderline disproportion) ทดลองคลอด (Trial of labour
1.ทารกอยู่ในท่าหรือทรงผิดปกติ
2.เคยผ่าตัดที่มดลูก
3.ผู้คลอดครรภ์แรกและอายุมาก
5.ผู้คลอดมีประวัติมีบุตรยาก คลอดยาก และทารกตายคลอด
6.เชิงกรานช่องออกแคบกว่าปกติ และทารกครบกำหนด
4.มีโรคร่วมกับการตั้งครรภ์
1.ถา้เกิด CPD ชัดเจน ผ่าตัดเอาทารกออกทางหน้าท้อง
ความผิดปกติของอวยัวะสืบพนัธุ์( abnormality of reproductive tract) :warning:
ความผิดปกติของปากช่องคลอด
1.ปากช่องคลอดตีบ
2.การแข็งตึงของฝีเย็บ (rigid perineum)
ความผิดปกติของช่องคลอด
2.เยื่อกั้นในช่องคลอด
3.เนื้องอก เช่น Gartner’s duct cyst,fibroma
1.ช่องคลอดตีบ
ความผิดปกติของปากมดลูก
1.ปากมดลูกตีบ
2.ปากมดลูกแข็ง
3.มะเร็งปากมดลูก
ความผิดปกติของมดลูก
2.มดลูกคว่ำหลัง(retroflexion)
3.มดลูกหย่อนขณะตั้งครรภ์
1.มดลูกคว่ำหน้า(anteflexion)
4.เนื้องอกมดลูก
ความผิดปกติของรังไข่
เนื้องอกรังไข่
การพยาบาลผู้คลอดที่มีความผิดปกติของหนทางคลอด :<3:
ผู้คลอดมีโอกาสเกิดการคลอดระยะที่สองล่าช้าเนื่องจากการแข็งตึงของฝีเย็บ (rigid perineum)
มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในระยะคลอดและหลังคลอดเนื่องจากศีรษะทารกไม่ไดส้ัดส่วนกับช่องเชิงกราน