Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ภาวะขาดออกซิเจนในทารกแรกเกิด - Coggle Diagram
ภาวะขาดออกซิเจนในทารกแรกเกิด
ภาวะที่ทารกแรกเกิดไม่สามารถหายใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นผลให้ขาดสมดุลของการแลกเปลี่ยนก๊าซ ทำให้มีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำมีการคัั่งของคาร์บอนไดออกไซด์และมีสภาพเป็นกรดในกระแสเลือด
กลไกการเกิด
2.ไม่มีการแลกเปลี่ยนออกซิเจนที่รก ซึ่งเกิดจากรกมีการแยกตัวออกจากมดลูก
3.มีการนำออกซิเจนหรือสารอาหารจากมารดาไปยงัทารกโดยผ่านทางรกไม่เพียงพอ
1.การไหลเวียนเลือดทางสายสะดือขัดข้อง เลือดมีการหยุดไหลเวียนหรือไหลเวียนไปยังทารกลดลง
4.ปอดทารกขยายไม่เต็มที่และการไหลเวียนเลือดยังคงเป็นแบบทารกในครรภไ์ม่สามารถปรับเป็นแบบทารกหลังคลอดได้และไม่พัฒนาเป็นแบบผู้ใหญ่
พยาธิสรีรภาพ
ออกซิเจนในเลือดน้อยกว่าหรือเท่ากับ 40mmHg
เลือดไปเลี้ยงสมอง หัวใจและต่อมหมวกไตมากขึ้นแต่ไปเลี้ยงอวัยวะส่วนอื่นลดลง
หายใจแบบขาดอากาศประมาณ1นาที
หายใจไม่สม่ำเสมอและหัวใจเต้นช้าลง
ถ้าไม่ได้รับการแก้ไขจะหยุดหายใจครั้งแรก
(primary apnea)
หายใจไม่สม่ำเสมอประมาณ4-5นาที
หยุดหายใจอย่างถาวร
(secondary apnea )
metabolic acidosis
1 more item...
ถ้าทารกไม่ได้รับการช่วยเหลือภายใน8นาทีตั้งแต่เริ่มมีอาการของภาวะขาดออกซิเจนทารกจะเสียชีวิต
อาการและอาการแสดง
1.ระยะตั้งครรภ์
ทารกมีการเคลื่อนไหวมากกว่าปกติและต่อมาจะมีการเคลื่อนไหวน้อยลงกว่าปกติ
อัตราการเต้นของหวัใจทารกในระยะแรกจะเร็วมากกวา่ 160คร้ัง/นาทีต่อมาจึงช้าลง
2.ระยะคลอด
พบขี้เทาปนในน้ำคร่ำ
3.ระยะหลังคลอด
แรกคลอดทันทีมีคะแนน APGAR ต่ำกว่า 7 ตัวเขียว ไม่หายใจเอง ตัวนิ่ม อ่อนปวกเปียก ปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นลดลง หัวใจเต้นช้า
หลังคลอดในระยะต่อมา
ทารกคลอดก่อนกา หนดเกิดภาวะ RDS ส่วนทารกที่คลอดครบกา หนดจะเกิดภาวะPPHN การเปลี่ยนแปลงในปอดทำให้ทารกมีอาการหายใจหอบ ตัวเขียว
การเปลี่ยนแปลงในระบบหัวใจและการไหลเวียนเลือดส่งผลให้หัวใจเต้นเร็ว ผิวซีด หายใจแบบ gasping มี metabolic acidosis อุณหภูมิร่างกายต่ำลง ความดันโลหิตต่ำ
การเปลี่ยนแปลงในระบบประสาท ซึม หยุดหายใจบ่อย หัวใจเต้นช้าลง ม่านตาขยายกวา้งไม่ตอบสนองต่อแสง ไม่มีDoll’s eye movementและมักเสียชีวิต
การวินิจฉัย
1.ประวัติการคลอด
2.การตรวจร่างกาย
การประเมินคะแนน APGAR
3.อาการและอาการแสดง
4.การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การรักษา
mild asphyxia
APGAR 5-7คะแนน
ขาดออกซิเจนในช่วงเวลาสั้นๆ
-ดูแลเหมือนทารกทั่วไป ให้ความอบอุ่น ทำทางเดินหายใจให้โล่ง กระตุ้นการหายใจ
ให้ออกซิเจนผ่านสายออกซิเจนหรือmask with bag
-ถ้าอาการดีขึ้น มีคะแนน APGARที่5 นาที >8 คะแนนให้ดูแลต่อเหมือนทารกทั่วไป
moderate asphyxia
APGAR 5-7คะแนน
ขาดออกซิเจนในระยะเวลายาวนาน
-ให้ออกซิเจน 100% และช่วยหายใจด้วย mask with bag
-เมื่อดีขึ้นจึงใส่ feeding tube เข้ากระเพาะอาหารเพื่อดูดลมออก
-ถ้าไม่ดีขึ้นหลังช่วยหายใจนาน 30 วินาทีใส่ ET tubeและนวดหัวใจ
severe asphyxia
APGAR 1-2คะแนน
ทารกอ่อนปวกเปียกเจอเพียงแค่Pulseเท่านั้นที่คลำพบอยู่ มักไม่พบปฎิกริยาอื่นๆ
ให้การช่วยเหลือโดยช่วยหายใจทันทีที่คลอดเสร็จ โดยใส่ ET tubeและช่วยหายใจด้วยออกซิเจน 100% ผ่าน bagร่วมกับการนวดหัวใจ ถ้าไม่ดีขึ้นจึงรักษาด้วยยา
การช่วยเหลือที่ดีจะพบการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นของลักษณะทารกตามลำดับ ดังนี้
1) อัตราการเต้นของหัวใจทารก
2) การตอบสนองเมื่อถูกกระตุ้น
3)ลักษณะสีผิว
4)อัตราการหายใจ
5) การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ
การพยาบาล
1.เตรียมทีมบุคลากร เครื่องมือให้พร้อมก่อนคลอด ในรายที่มารดามีภาวะเสี่ยง
2.ดูดสิ่งคัดหลั่งให้มากที่สุดก่อนคลอดลำตัว
เช็ดตัวทารกให้แห้งทันทีหลังคลอด
และห่อตัวรักษาความอบอุ่นของร่างกาย
4.บันทึกอัตราการหายใจ การเต้นของหัวใจทารกภายหลังคลอด
สังเกตอาการขาดออกซิเจน
ดูแลให้ได้รับการตรวจทางห้องปฏิบัติการและ
ได้รับยาตามแผนการรักษาของแพทย์
ดูแลให้ได้รับอาหารและสารน้ำ ตามแผนการรักษาของแพทย์
8.ดูแลความสะอาดของร่างกาย
ดูแลให้พักผ่อน
10.ส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างมารดาและทารก