Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การติดเชื้อหลังคลอด - Coggle Diagram

- - - - ทำความสะอาดเต้านมและหัวนม เช็ดคราบที่ติดหัวนมออกให้หมดด้วยน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงการใช้สบู่หรือสารอื่นที่ทำให้หัวนมแห้ง
      - สวมเสื้อพยุงเต้านมไว้ให้พอดี
      - ขณะดูดนมให้ปากทารกอยู่บนลานนมให้มากที่สุด
      - ล้างมือทุกครั้งที่สัมผัสเต้านม
    - - ลดการกระตุ้นเต้านมและหัวนมบริเวณที่มีการติดเชื้อ
      - กรณีเต้านมอักเสบให้ทารกดูดนมต่อไปได้ ถ้าเต้านมเป็นฝีอาจจะงดทารกดูดน้ำนมข้างนั้นและบีบน้ำนมออก
      - ให้ยาปฏิชีวนะและยาบรรเทาอาการปวดตามแผนการรักษา
      - สวมเสื้อชั้นในหรือพันผ้าเพื่อพยุงเต้านม (supporting binding)
      - ในรายที่แพทย์เปิดแผลเพื่อระบายหนองออก ให้ทำความสะอาดแผลวันละ 2 ครั้ง
      - แนะนำกำรรักษาความสะอาดร่างกาย การส่งเสริมสุขภาพ เพื่อให้ร่างกายกลับคืนสู่สภาพปกติโดยเร็ว
- - - - ให้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูกตามแผนการรักษา หลังให้แล้วประเมินขนาดของมดลูก
- - - - ให้นอนพักยกเท้าสูงกว่าระดับหัวใจ
      - สวมถุงน่องที่เป็นผ้ายืด
      - ประคบด้วยความร้อน
      - ให้ยาแก้ปวดตามความต้องการ
    - - จำกัดการเคลื่อนไหวโดยนอนพักบนเตียงโดยยกเท้าสูงกว่าระดับหัวใจ
      - ใช้ความร้อนประคบ (Moist heat)
      - ใช้ยาทางหลอดเลือดดำ เช่น Heparin Warfarin
        หรือให้ยาแก้ปวดและยาปฏิชีวนะถ้ามีไข้สูง
      - เจาะเลือดเพื่อตรวจหาPT , PTT
      - ไม่สวมถุงน่องที่เป็นผ้ายืดเพื่อประคองบริเวณขาก่อนมี Ambulation
      - ให้ยา Warfarin กลับไปรับประทานต่อที่บ้าน
- - - - โดยเฉพาะอย่างยิ่ง PROM > 24 hr.
      - แบคทีเรียอาจลุกลามเข้าไปในมดลูกขณะที่ทารกยังอยู่ในครรภ์
      - โอกาสติดเชื้อร้อยละ 10 - 20
    - - ทำให้เนื้อเยื่อของช่องทางคลอดได้รับบาดเจ็บหรือเกิดการฉีกขาดเป็นหนทางที่เชื้อโรคเข้าไปได้ง่าย
    - - อาจมีการปนเปื้อนเมื่อใส่ electrodeelectrodeเข้าไป
    - - การผ่าตัดทางหน้าท้อง เพิ่มอัตราเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้บ่อย
    - - โดยเฉพาะในรายที่ถุงน้ำแตกแล้ว
    - - ในรายที่มีเศษรกหรือมีเลือดออกมากผิดปกติ ทำให้เชื้อโรคเข้าไปขณะตรวจได้
    - - ภาวะโลหิตจางตั้งแต่ตั้งครรภ์ทำให้ร่างกายอ่อนแอ ภูมิต้านทานต่ำ เกิดการติดเชื้อได้ง่าย
- - - - มักมีอาการปัสสาวะลำบาก
      - ถ้ามีหนองข้างอยู่ในฝีเย็บ อาจมีอาการไข้สูงและหนาวสั่น
      - ไข้ต่ำกว่า 38.5 -40 °C (104 °F)
    - - ถอดไหมออก
        
        เปิดแผลให้หนองระบายได้ดี
        
        ให้ hot sitz baths
        
        อบไฟบรรเทาปวด
      - ระยะเฉียบพลันของการติดเชื้อ
        
        ดูแลให้ได้รับยาปฏิชีวนะและยาระงับปวดตามแผนการรักษา
    - - พบบ่อยที่สุด แบคทีเรียที่เยื่อบุมดลูก (deciduedecidue)
      - โดยเฉพาะบริเวณที่รกเกาะ
      - เกิดขึ้นตั้งแต่ 2-3ชั่วโมง ถึง 2-3วันหลังคลอด
      - มักลุกลามเข้าสู่ชั้นกล้ามเนื้อมดลูก (myometritismyometritis)
      - อาการ
        
        มีไข้ หนาวสั่น กดเจ็บบริเวณมดลูก มีหนองและน้ำคาวปลามีกลิ่นเหม็น
        
        อาจพบเพิ่ม คือ หัวใจเต้นเร็ว มดลูกเข้าอู่ช้า (Subinvolution)
        
        เกิดขึ้นในระยะ 24ถึง 48ชั่วโมงแรกหลังคลอด
        
        หากเชื้อกลุ่มA Beta hemolytic streptococcus
        
        น้ำคาวปลาจะมีปริมาณน้อย และไม่มีกลิ่นเหม็น
      - การรักษา
        
        รักษาด้วยยาปฏิชีวนะ เช่น ampicillinทางหลอดเลือดดา 4-8กรัมต่อวัน
      - ภาวะแทรกซ้อน
        
        Oophoritis
        
        Peritonitis
        
        Salphingitis
        
        pelvic thrombophlebitis
      - การพยาบาล
        
        ให้ยาบรรเทาปวดตามแผนการรักษาของแพทย์
        
        Fowler's position
        
        แนะนามารดาเกี่ยวกับอาหาร
        
        สังเกตอาการแสดงอื่นๆ เช่น คลื่นไส้อาเจียน ท้องอืดมากขึ้น
        
        ดูแลให้มารดาได้รับความสุขสบาย
    - - มักเกิดขึ้นในระยะหลังคลอดเนื่องจากมีการฉีกขาดของผิวหนังและเยื่อบุผิว ซึ่งทำให้เชื้อแบคทีเรียผ่านเข้าไปสู่ร่างกายได้
      - อาการและอาการแสดง
        
        1.มีอาการปวด บวม แดงร้อนของแผลที่อักเสบหรือมีแผลแยก
        
        ขอบแผลนูนขึ้นมา
        
        หากไม่ได้รับการรักษาจะมีไข้และรู้สึกไม่สุขสบาย
        
        ถ้าส่งหนองตรวจจะพบทั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Aerobic และ ana erobic bacteria
        
        มีน้ำลักษณะเป็นสีน้ำล้างเนื้อซึมออกจากแผล
      - การรักษา
        
        ให้ยาปฏิชีวนะชนิดกว้าง
        
        ให้ยาแก้ปวด
        
        ประคบแผลด้วยความร้อนหรือให้แช่ก้น
        
        ในกรณีแผลฝีเย็บแยก ให้ดูแลแผลจนไม่มีลักษณะของการติดเชื้อจึงเย็บแผลใหม่
        
        ให้ตัดไหมระบายหนองออกแล้วเย็บซ่อมแผลใหม่ให้เรียบร้อย
  - - - ทำให้เกิด pelvic thrombophletis, femoral thrombophletisthrombophletis, pyemiapyemia จาก infectedemboli หลุดไปตามกระแสโลหิต
      - กรณีแบคทีเรียเข้าสู่กระแสเลือดมากๆ จะทำให้ช็อกจากการติดเชื้อได้ง่าย
    - - septic pelvic thrombophletisthrombophletisเป็นภาวะที่วินิจฉัยได้ยากส่วนมากจะส่งไปในรายที่ไข้สูงลอยทั้งที่ให้ยาปฏิชีวนะอย่างเพียงพอ
      - ในรายที่เป็น femoral thrombophletisthrombophletisจะพบว่ามีขาบวมตึง กดไม่บุ๋ม ถ้าบวมน้อยขาจะเป็นสีน้ำตาล บวมมากขาจะเป็นสีขาว(Milk leg)
    - - ให้ heparin
        
        ถ้าไม่ตอบสนองต่อการรักษาต้องทาผ่าตัดทางหน้าท้อง
        
        ถ้าตอบสนองได้ดีภายใน 48 -72 ชั่วโมงจะต้องให้ต่อไปจนครบ10 วัน
      - ในราย femoral thrombophletis
        
        ให้ยาปฏิชีวนะ ยาระงับปวด บางรายอาจให้ heparinheparin
        ให้นอนยกขาสูง ห้ามเดินจนกว่าอุณหภูมิ จะลดลงมาแล้ว 1สัปดาห์
- - - - แยกมารดาที่ติดเชื้อออกจากมารดาหลังคลอดทั่วไป เพื่อป้องกันไม่ให้แพร่กระจายไปสู่ผู้อื่นโดยใช้หลักการป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ
      - ประเมินสัญญาณชีพและสังเกตอาการ เพื่อประเมินภาวะช็อกจากการติดเชื้อ
      - ดูแลให้พักผ่อนอย่างเต็มที่ ดูแลความสุขสบายและเช็ดตัวเพื่อลดไข้
      - ดูแลให้ได้รับสารอาหารที่มีพลังงานสูง วิตามินและโปรตีน และสารน้ำอย่างเพียงพอ
      - ดูแลความสะอาดของร่างกายและสิ่งแวดล้อม
      - ดูแลการได้รับยาปฏิชีวนะ ยาแก้ปวดลดไข้
      - ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
    - - กรณีที่มีการอักเสบที่บริเวณฝีเย็บและปากช่องคลอด
        
        ให้ hot sitz bath ด้วยน้าลายด่างทับทิม วันละ 2-3ครั้ง ครั้งละ 10-15นาที และอบแผลฝีเย็บด้วย infra redlight วันละ 2-3 ครั้ง ครั้งละ 3-5นาที เพื่อช่วยลดการอักเสบติดเชื้อ
        
        ชำระล้างบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกและฝีเย็บด้วยน้ำยาเชื้ออย่างน้อยวันละ 2ครั้ง เน้นใช้สบู่และน้าตาล้างภายหลังการขับถ่ายทุกครั้ง และเปลี่ยนผ้าอนามัยเมื่อเปียกชุ่ม จะช่วยป้องกันการติดเชื้อได้
      - กรณีที่มีการอักเสบเยื่อบุโพรงมดลูก
        
        สังเกตการหดตัวรัดตัวของมดลูกอย่างน้อยทุก8ชั่วโมง
        
        ถ้าพบว่ามดลูกหดตัวไม่ดี ต้องคลึงมดลูก
        
        แนะนำให้มารดานอนคว่า ใช้หมอนรองบริเวณท้องน้อย เพื่อให้น้ำคาวปลาไหลได้สะดวก อย่างน้อยวันละ 2ครั้งๆ ละ 30นาที
        
        จัดให้นอนท่า Fowler's position เพื่อส่งเสริมการไหลของน้ำคาวปลา
        
        วัดสัญญาณชีพ
        
        ดูแลให้ได้รับยาปฏิชีวนะตามแผนการรักษา
      - กรณีที่มีการอักเสบที่เยื่อบุช่องท้อง
        
        จัดให้นอนท่า Fowler's position
        
        กรณีที่มีอาการท้องอืดและแน่นท้องมากอาจจะให้ดูดเอา content ออก
        
        กรณีที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาปฏิชีวะนะ แพทย์อาจเจาะเอาหนองออกทาง cul de sac หรือผ่าตัดระบายเอาหนองออกทางหน้าท้อง