Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ความผิดปกติของ ระบบทางเดินอาหาร, นางสาวสุภาพร บุระขันธ์ เลขที่ 2 ห้อง B -…
ความผิดปกติของ
ระบบทางเดินอาหาร
ช่องปากและฟัน
เยื่อบุช่องปากบางลง แต่ยังสามารถแบ่งตัวเป็นปกติ
น้ำลายจากต่อมน้ำลายลดลงบ้าง
เนื้อฟันในผู้สูงอายุจะลดความทึบลง
เหงือกร่นลงจากคอฟัน เนื่องจากความเสื่อมของ alveolar bone ขณะที่กระดูกขากรรไกรหดลงเรื่อย ๆ ทำให้ฟันเริ่มโยกคลอนได้ง่าย
เมื่อมีหินปูนมาเกาะเกิดการติดเชื้อซ้ำเติม เหล่านี้เป็นปัจจัยที่ทำให้ฟันร่วงก่อนอายุ 50 ปี และนำไปสู่ภาวะทุโภชนาการในที่สุด
หลอดอาหาร
การไหลผ่านของอาหารจากลำคอสู่กระเพาะอาหารช้าลง
กระเพาะอาหาร
น้ำย่อยจากกระเพาะอาหารลดความเป็นกรดลง
ตับ
น้ำหนักของตับจะลดลงถึง 25 % จากอายุ 20 ปี ถึง 70 ปี เนื่องจากเซลล์ตับลดจำนวนลง
ปริมาณเลือดที่ไหลเวียนผ่านตับจึงลดได้ถึง 35 % จากอายุ 20 ปี ถึง 90 ปี
ทำให้การกำจัดยาที่เข้าสู่ร่างกาย ช้าลง ผู้สูงอายุจึงมีความโน้มเอียงในการเกิดพิษจากยาและแอลกอฮอล์ได้ง่ายกว่าบุคคลทั่วไป
ลำไส้
มีการเคลื่อนตัวช้าลง ทำให้ท้องผูกได้ง่าย
ความสามารถในการดูดซึมอาหารไม่ลดลง โดยเฉพาะการดูดซึมไขมันไม่แตกต่างไปจากคนวัยหนุ่มสาว แต่การดูดซึมคาร์โบไฮเดรตและโปรตีนลดลงเล็กน้อย
ภาวะท้องผูก (Constipation)
การไม่ถ่ายอุจจาระต่อเนื่อง 3 วันขึ้นไป
ถ่ายอุจจาระแห้ง แข็ง ต้องออกแรงเบ่ง (American Gastroenterological Association, 2008)
สาเหตุของภาวะท้องผูก
พฤติกรรมและแบบแผนการดำเนินชีวิตประจำวัน
นิสัยการกลั้นอุจจาระเป็นประจำ
รับประทานอาหารที่มีกากใยน้อยเกินไป
ขาดการออกกำลังกาย
ภาวะเครียด
ยาบางชนิด
ยากลุ่ม Opiates
ยาต้านการซึมเศร้า
ยากันชัก
ยาลดกรดที่มีเกลืออลูมิเนียม
โรคประจำตัว
โรคทางระบบประสาท
โรคของลำไส้และทวารหนัก
การเคลอื่นไหวของร่างกายลดลง
อาการและอาการแสดง
อุจจาระอัดแน่น (Fecal impaction)
อึดอัด แน่นท้อง ท้องอืด
มีไข้ อาเจียน
สับสน
กลั้นอุจจาระไม่ได้ เกิดแผลเนื้อตาย
รับประทานอาหารได้น้อยลง
พร่องโภชนาการ
มีภาวะซีด
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจ เกิดจากภาวะท้องผูก
Sigmoid volvulus
มีการบิดตัวของ sigmoid colon ที่ยาวและ ขยายใหญ่ เนื่องจากการกินอาหารที่มี fiber สูง
มี bulky stool หรือ ท้องผูกเรื้อรัง
ลำไส้ใหญ่จะมีการขยายพอง และมี double loop หรือ loop ที่มีลักษณะคล้ายเกือกม้า ยื่นจากบริเวณ pelvis ไปยัง upper abdomen
ลำไส้บวมและโป่งพอง (Acquired megacolon or megarectum)
Stercoral ulceration
บาดแผลของ ลำไส้ใหญ่ซึ่งเกิดจากการที่ มีอุจจาระที่ค่อนข้างแข็งอยู่ภายในลำไส้ใหญ่
ไม่สามารถขับถ่ายออกมา ได้
ทำให้ เกิดความดันในลำไส้ขึ้นมาก
จะเกิดการแตกของลำไส้
ปวดท้องเรื้อรัง
การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะท้องผูก
ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญ และปัจจัยที่ทำให้เกิดปัญหาการขับถ่าย
กระตุ้นให้ดื่มน้ำอย่างเพียงพอและสม่ำเสมอ (> 2,000 ml/day)
แนะนำให้รับประทานอาหารที่มีกากใยสูง
แนะนำการบดเคี้ยวอาหารอย่างละเอียด
จัดสิ่งแวดล้อมที่เป็นมิตร มีความเป็นส่วนตัว ให้เวลาในการขับถ่าย
แนะนำให้หลีกเลี่ยงการกลั้นอุจจาระ
ควรฝึกการขับถ่ายให้เป็นนิสัย
กรณีนอนติดเตียง ควรจัดท่านั่งศีรษะสูงในการขับถ่ายอุจจาระ
กระตุ้นให้มีการเคลื่อนไหวหรือออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
กรณีที่อุจจาระอัดแน่นให้ทำการล้วง (Evacuation) ด้วยความนุ่มนวล
หากต้องใช้ยาระบาย ควรปฏิบัติตามคำ แนะนำอย่างเคร่งครัด
นางสาวสุภาพร บุระขันธ์ เลขที่ 2 ห้อง B