Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Major Depressive Disorder - Coggle Diagram
Major Depressive Disorder
ความหมาย
เป็นความผิดปกติของสมอง ที่มีผลกระทบต่อความนึกคิด อารมณ์ ความรู้สึก พฤติกรรมและสุขภาพกาย
สาเหตุ
ความไม่สมดุลของสารสื่อประสาท
Norepinephrine
สูง เกิด Mania
ลดลง เกิดซึมเศร้า (Depress)
Dopamine
Serotonin
ต่ำ Depress
สูง Mania
การทำงานของสารที่มีผลต่อร่างกาย (Neurophysiological Factors)
จากการได้รับยา
Steroid
Amphetamine
การขาดสารอาหาร
วิตามิน
B6
B12
B1
Vitc
Calcium
ธาตุเหล็ก
Potassium
โรคทางกาย
การเปลี่ยนแปลงของระดับ Hormone ในเลือด
เข้าสู่วัยทอง
หญิงหลังคลอด
พฤติกรรมส่วนตัว
การมองโลกในแง่ร้าย
การเก็บกด
ความเครียด
อาการที่พบ
อาการซึมเศร้าเบื่อหน่าย
หมดความสนใจกับสิ่งแวดล้อมรอบตัว
ไม่มีสมาธิ
รู้สึกว่าตนเองไม่คุณค่า อยากตาย
รับประทานอาหารลดลง หรือมากผิดปกติ การนอนผิดปกติ ภายใน 2 สัปดาห์
เกณฑ์การวินิจฉัยโรคซึมเศร้าตาม DSM – 5
A. ผู้ป่วยมีอาการต่อไปนี้ 5 อาการ ≥ 2 wks. โดยมีอาการอย่างน้อย 1 อาการ
มีอารมณ์ซึมเศร้า
ความสนใจหรือความสุขในกิจกรรมต่างๆ ทั้งหมดหรือแทบทั้งหมดลดลงอย่างมาก
น้ำหนักลดลงโดยไม่ได้เกิดจากการควบคุมอาหาร หรือเพิ่มขึ้น เปลี่ยนแปลงมากกว่าร้อยละ 5/เดือน
นอนไม่หลับ หรือหลับมากเกินไป
psychomotor agitation หรือ retardation
อ่อนเพลีย หรือไร้เรี่ยวแรงแทบทุกวัน
รู้สึกตนเองไร้ค่า หรือรู้สึกผิดอย่างไม่เหมาะสมหรือมากเกินควร
สมาธิหรือความสามารถในการคิดอ่านลดลง หรือตัดสินใจอะไรไม่ได้
คิดถึงเรื่องการตายอยู่เรื่อยๆ
B. อาการก่อให้เกิดความทุกข์อย่างมาก หรือทำให้กิจกรรมด้านสังคม การงาน บกพร่องไป
C. อาการไม่ได้เป็นผลจากด้สนสรีรวิทยาจากสาร หรือภาวะความเจ็บป่วยทางอื่น
หมายเหตุ : หากมีอาการ A-C จัดว่าเป็น MMD
ระดับความรุนแรง
Moderate Depression
ซึมพูดน้อยลง คิดช้า
วิตกกังวล
การทำงานบกพร่อง
รับประทานอาหารได้น้อย
การขับถ่ายและการพักผ่อนเปลี่ยนแปลงไป
เริ่มกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน
Severe Depression
กังวลสูง
นอนไม่หลับ
สนใจสิ่งแวดล้อมน้อยลง
บางคนหงุดหงิด ไม่อยู่นิ่ง (Agitate)
ปฏิเสธการรับประทานอาหาร
ไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้
อาจมีหลงผิด ประสาทหลอน และทำร้ายตนเองได้
Mild Depression
เศร้าซึม
การดำเนินชีวิตยังคงเป็นปกติสามารถบอกเล่าและระบายความรู้สึกออกมาได้
เบื่อหน่ายเล็กน้อยอารมณ์หดหู่
การรักษา
Physical therapies
การรักษาด้วยยาต้านภาวะซึมเศร้า (Antidepressant drug)
Phenolzine
Fluoxetine
tripramine
Arnitriptyline
Ipraniazinid
การรักษาด้วยไฟฟ้า (Electro Convulsive Therapy: ECT
ส่งผลต่อสารประสาทในสมองส่วนที่ควบคุมความคิด อารมณ์การรับรู้พฤติกรรมกลับสู่สภาวะสมดุล
Psychotherapy หรือการทำจิตบำบัด
เป้าหมาย
มีแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสม
เกิดการเรียนรู้ใหม่
ช่วยให้บุคคลเข้าใจปัญหาสามารถแก้ปัญหาด้วยกระบวนการคิด
ดนตรีบำบัด
ศิลปะบำบัด
กิจกรรมกลุ่มบำบัดที่ฝึกกระบวนการคิดการแก้ปัญหา (Problem-Solving Therapy)
ฝึกทักษะการกล้าแสดงออกเช่นกลุ่มกิจกรรมสังสรรค์สัมพันธ์ ร้องเพลง เต้นรำ
กิจกรรมอาชีวบำบัด
การทำดอกไม้แห้ง เพื่อให้ผู้รับการรักษาเกิดความกล้าคิดกล้าแสดงออกในทางที่สร้างสรรค์ เข้าใจและยอมรับตนเอง (Self-understanding) เพิ่มความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง (Self-esteem) มากขึ้น
Milieu Therapy
จัดสิ่งแวดล้อมภายในหอผู้ป่วย ให้เกิดความรู้สึกที่อบอุ่น ปลอดภัย
Family Therapy
แนะนำให้ญาติหรือคนใกล้ชิดใส่ใจสนใจในคำพูดที่สะท้อนความคิดของผู้ป่วยในความเสี่ยงการฆ่าตัวตายไม่มีใครต้องการเราแล้ว
ด้านพฤติกรรม
ระยะของการรักษา
Continuation phase
ระยะเวลา 16-20 สัปดาห์
ให้ยาต้าน
โรคซึมเศร้าต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการเป็นซ้ำ (relapse)
Acute phase
ใช้เวลาประมาณ 6-8
สัปดาห์
ใช้ยาต้านโรคซึมเศร้า
Selective Serotonin Reuptake Inhibitor (SSRI)
tricylic antidepressant (TCA),
การรักษาด้านจิตใจและสังคม
Maintenance phase
ป้องกันการเกิดซ้ำ ของโรคให้การรักษาต่อเนื่อง โดยใช้ขนาดยาต้านโรคซึมเศร้าในขนาดเท่าเดิม
Discontinuation
หยุดยาควรค่อยๆลดขนาดยาลงในเวลาหลายสัปดาห์
กรณีที่ผู้ป่วยมีการกลับ เป็นซ้ำ ให้เริ่มรักษาใหม่ ถ้าผู้ป่วยมีการกลับเป็นซ้ำ หลังจากหยุดยา ให้ใช้ยาเดิมที่เคยได้ผลดี
แบบประเมินที่ใช้
2Q
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งให้ทำ 9Q ต่อ
9Q
13-18 มีอาการของโรคซึมเศร้าระดับปานกลาง
ตั้งแต่ 19 มีอาการของโรคซึมเศร้าระดับรุนแรง
7-12 มีอาการของโรคซึมเศร้าระดับน้อย
<7 ไม่อาการของโรคซึมเซร้า หรือมีอาการของโรคซึมเศร้าระดับน้อยมาก