Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคของระบบทางเดินปัสาวะ - Coggle Diagram
โรคของระบบทางเดินปัสาวะ
โรค
Urinary tract obstruction
ภาวะที่มีการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ
สาเหตุ
ความพิการแต่กำเนิด
ความผิดปกติของระบบประสาทที่ควบคุมการทำงานของระบบปัสสาวะ
การอุดกั้นจากรายโรค
Hydronephrosis
สาเหตุการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ
อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง
ภาวะที่มี dilation ของ renal pelvis ร่วมกับมี Progressive atrophy ของเนื้อไต
ผล
มีโอกาสเกิดนิ่วและการติดเชื้อเพิ่มขึ้นและทำลายเนื้อไตถาวร
ทางเดินปัสสาวะที่อยู่เหนือตำแหน่งที่มีการอุดตันขึ้นไปขยายตัว (dilatation)
ความผิดปกติในส่วนของ Uriter
Ureteric Obstruction
พยาธิสภาพสำคัญ
-การอุดกั้น
[-เนื้องอก]
-vesicoureteral reflex
Ureteric Obstruction
สาเหตุ
นิ่วที่หลุดจากไต
-หลอดไตตีบ (stricture)
-เนื้องอกของ Ureter
-เนื้องอกของอวัยวะใกล้เคียง
-ทำให้ปัสสาวะที่สร้างแล้วขับออกจากร่างกายไม่ได้หรือได้น้อย ทำให้เกิด Hydronephosis ของไตข้างนั้น
-การอุดกั้นในส่วนล่างของหลอดไต อาจทำให้เกิดการโป่งพองของ
พองของ Ureter (Hydroureter)
Vesicoureteral reflux
สาเหตุ
-การทำศัลยกรรมทางการแพทย์
-การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ
-การบาดเจ็บจากภายนอก
-พันธุกรรม
-ความผิดปกติของ sphincter
-เป็นความผิดปกติที่เกิดจากมีการไหลย้อนกลับของน้ำปัสสาวะเข้าไปในหลอดไตและrenal pelvis
-พบมากในเด็ก
-อาจทำให้มีการติดเชื้อและเป็นสาเหตุหนึ่งของ pyelonephritis
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ(Cystitis)
-เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย
-มักจะเกิดในผู้หญิงเนื่องจากมีท่อปัสสาวะสั้น
-กลั้นปัสสาวะ
-เกิดการอักเสบของท่อปัสสาวะ
-สิ่งแปลกปลอมในท่อปัสสาวะ
-อาหารหรือยาบางอย่าง
-ดื่มน้ำน้อย ดื่มแอลกอฮอล์มาก
ท่อปัสสาวะอักเสบ
สาเหตุ
-เป็นการอักเสบ บาดเจ็บ บวม ของเซลล์เยื่อเมือกบุปัสสาวะ สาเหตุที่พบบ่อยสุดคือ จากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์โดยเฉพาะจากเชื้อแบคทีเรีย
-มักพบได้สูงในช่วงอายุ 20-35 ปี
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
-ติดเชื้อจากโรคหนองในหรือ โกโนเรีย
-จากเชื้อที่ไม่ใช่หนองใน เช่นโรคเริม โรคซิฟิลิส จากการติดเชื้อ HIV หรือเอดส์
การติดเชื้อที่ไม่ใช่จากเพศสัมพันธ์
เชื้อ E. coli (Staphylococcus)
อาการ
-ในผู้ชายโดยทั่วไปอาการจะเหมือนผุ้หญิง
-อาจมีหนองออกจากปลายท่อปัสสาวะ
-อาจคลำได้ต่อมน้ำเหลืองขาหนีบโต
Urinary tract infection
กรวยไตอักเสบ
(Pyelonephritis)
อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้างพร้อมกัน
แบ่งออกเป็นสองชนิด
Acute Pyelonephritis
-เกิดทันทีและรุนแรง
-ได้รับการรักษาจะหายได้ใน2-3สัปดาห์
-พบจุดหนองกระจายเป็นทางจากผิว ลึกลงไปในส่วนของ cortex medula และ renalpelvis
Chronic Pyelonephritis
-เป็นการอักเสบไม่รุนแรงเป็นๆหาย
-ไตจะมีขนาดเล็กลง มีผิวขรุขระ
-มักเกิดจากการควบคุมสาเหตุของโรคไม่ได้
นิ่วในทางเดินปัสสาวะ
(Urolithiasis , urinary calculi)
ประกอบด้วย amorphous
crystalloid
-uric acid
-calcium
-oxalate
-magnesium phosphate
ปัจจัยส่งเสริม
-crystalloid conc. เพิ่มขึ้นในปัสสาวะ ปัสสาวะน้อย
-crystalloid ตกตะกอนมากขึ้น
-Foreign bodies แบคทีเรีย
Nephrocalcinosis
-ภาวะที่มีแคลเซียมสะสมในเนื้อไต
-สาเหตุหนึ่งของการเกิดนิ่วในไต
-กลไกการเกิด แคลเซียมในเลือดสูง
Tubular diseases
-เป็นภาวะที่มีการถูกทำลายอย่างเฉียบพลันของ Renal tubule
-เกิดจากการขาดเลือดไปเลี้ยงไตเป็นเวลานาน
โรคที่สำคัญคือ
Acute tubular necrosis (ATN)
ชนิด
Nephrotoxic type : ได้รับสารพิษ
Ischemic type : shock
มี 3 ระยะ
ระยะที่1 Oliguric phase
-เกิดในช่วงแรก renal tubule ตายให้ renal cellเซลล์หลุดออกมาอุดตันทางเดินปัสสาวะ
-ปัสสาวะจึงออกน้อย มีอาการบวม
ระยะที่2 Diuretic phase
-เกิดนช่วงกลาง
-tubular cell ที่ตายมีการสลายไปสร้างเซลล์ใหม่
-cell ใหม่สามารถดูดกลับน้ำได้ดี ปสว.จึงออกมาก
ระยะที่3 Recovery phase
-เกิดในช่วงหลัง
-เมื่อน้ำเข้า tubular cell สามารถดูดกลับน้ำได้ดี
โครงสร้างของระบบปัสสาวะ
ไต (Kidney)
หน่วยไต (Nephon)
Renal corpuscle
Renal tubule
ท่อไต (Ureter)
ท่อปัสสาวะะ (Urethra)
กรวยไต (renal pelvis)
กระเพาะปัสสาวะ (Urinary bladder)
Renal malformations
ความผิดปกติของไต
ความผิดปกติในปริมาณของเนื้อไต
Agenesis
ไตฝ่อหรือภาวะที่ไม่มีเนื้อไต
-Renal agenesis อาจจะเป็นข้างเดียวหรือสอข้าง
-Potter’s syndrome เป็นทั้งสองข้าง
-ร่วมกับปอดไม่เจริญ แขนขาผิดรูปร่าง ลักษณะใบหน้าแบบจำเพาะ
Hypoplasia
ภาวะที่ไตมีขนาดเล็กผิดปกติ
จำนวน renal lobule และ calyx ลดลงแต่เนื้อไตปกติ
Supernumerary kidney
-ภาวะที่มีไตมากกว่าสอง
-ภาวะ”ไตแฝด”ที่ไตสองส่วนอยู่ติดแน่นเป็นไตเดียวกัน
-การหมุนตัวของไตให้อยู่ในตำแหน่งผิดปกติ
Renal cystic diseases
เป็นรอยโรคที่อาจเป็นพันธุกรรมเจริญผิดปกติหรือเกิดขึ้นภายหลัง
Polycystic kidney disease
Adult type
-เป็นทั้งสองข้าง
-ไตใหญ่ขึ้นหนักได้ถึง 4 กิโลลัม
Infantile type
-พบได้ตั้งแต่ทารกแรกคลอดมักจะเสียชีวิต
-ถ่ายทอดทางพันธุกรรมแบบ บ autosomal recessive
-ไตใหญ่ 2 ข้างมีผิวหนังเรียบ
Medullary cyst
Medullary sponge kidney
-collecting tubule ของ medulla ขยายใหญ่
-พบในผู้ใหญ่
-ไตยังทำงานปกติ
Uremic Medullary cystic disease
-ถ่ายทอดทางพันธุกรรมมักมีอาการตั้งแต่เด็ก
-พบ cyst ใน medulla
Simple cyst
อาจพบ cyst เดียวหรือหลายอัน
มักพบอยู่บริเวณ cortex
Tubulo-interstitial diseases
Acute interstitial nephritis
พบ interstitial edema ร่วมกับ leukocytic
infiltration และ tubular necrosis
Chronic interstitial nephritis
พบ interstitial fibrosis , tubular atrophy
และ mononuclear cell infiltration
Urinary tract obstruction
ภาวะที่มีการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ
สาเหตุ
-ความพิการแต่กำเนิด
-การอุดกั้นจากรอยโรค
-ความผิดปกติของระบบประสาททควบคุมการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ
ผล
-ทางเดินปัสสาวะที่อยู่เหนือตำแหน่งที่มีการอุดตันขึ้นไปขยายตัว (dilatation)
-มีโอกาสเกิดนิ่วและการติดเชื้อเพิ่มขึ้นน และทำลายเนื้อไตอย่างถาวร
Hydronephrosis
-ภาวะที่มี dilatation ของ renal pelvis และ Calyx ร่วมกับมี
Progressive atrophy ของเนื้อไต
-สาเหตุจากการอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ
-อาจเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง