Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ภาวะน้ำคร่ำอุดกั้นหลอดเลือดในปอด (Amniotic fluid embolism / AFE) - Coggle…
ภาวะน้ำคร่ำอุดกั้นหลอดเลือดในปอด
(Amniotic fluid embolism / AFE)
ภาวะที่มีน้ำคร่ำผ่านเข้าสู่กระแสเลือดของมารดา
ทำให้เกิดภาวะล้มเหลวของการทำงานของ
ระบบหายใจ หัวใจและไหลเวียนเลือด
ระบบการแข็งตัวของเลือดพร้อมกับมดลูกหดรัดตัวไม่ดี
ทำให้เลือดออกผิดปกติ
มีลักษณะเฉพาะ 3 ประการ
Hypoxia
Consumptive coagulopathy
(ความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด)
Hypotension อย่างทันทีทันใด
ปัจจัยส่งเสริม
ทารกตายในครรภ์เป็นเวลานาน
การคลอดเฉียบพลัน
รกเกาะต่ำ
รกลอกตัวก่อนกำหนด
การเร่งคลอด
มดลูกแตก
การบาดเจ็บในช่องท้อง
การผ่าตัดเอาทารกออกทางหน้าท้อง
มารดามีบุตรหลายคน
มารดาตั้งครรภ์หลังมีอายุ >35 ปี
น้ำคร่ำมีขี้เทาปน
การเบ่งคลอดขณะถุงน้ำคร่ำยังไม่แตก
การเจาะถุงน้ำคร่ำ
การรูดเพื่อเปิดขยายปากมดลูก
การตรวจวินิจฉัยน้ำคร่ำก่อนคลอด
การหมุนเปลี่ยนท่าทารกภายในและภายนอกครรภ์
พยาธิสรีรวิทยา
น้ำคร่ำผ่านเข้าสู่กระแสเลือดบริเวณที่รกลอกตัวหรือปากมดลูกที่ฉีกขาด
ผ่านเข้าสู่หัวใจและปอด >> เกิดการอุดตันของหลอดเลือดฝอย
ในปอด >> หลอดเลือดหดเกร็ง >>เลือดที่ไหลผ่านปอดมาสู่หัวใจซีกซ้าย
ลดลงทันที >> เลือดบีบออกจากหัวใจข้างซ้ายลดลง
ทันที >> ภาวะ Cardiogenic shock >> ความดันในหลอดเลือดปอด
สูงขึ้น >> เลือดคั่งในปอด >> หัวใจซีกขวาไม่สามารถบีบตัวดันเลือด
ให้ผ่านปอดได้ >> ภาวะปอดบวมน้ำ
ปฏิกิริยาต่อต้าน >> การไหลเวียนเลือดในปอดลดลง >> ส่งผลต่อ
การแลกเปลี่ยนแก๊ซ >> เกิดภาวะขาดออกซิเจนใน
หลอดเลือดแดง >> เกิดภาวะเลือดออกไม่หยุด
(DIC) >> ผู้คลอดเสียชีวิตจากระบบหายใจและหัวใจล้มเหลว
อาการและอาการแสดง
เหงื่อออกมาก
คลื่นไส้ อาเจียน
หนาวสั่น (Chill)
Dyspnea เขียวตามใบหน้าและลำตัว (Cyanosis)
ถ้าเกิดนานกว่า 1 ชั่วโมงจะเกิดภาวะกลไกการแข็งตัวของเลือดเสียไปและเกิดการตกเลือดอย่างรุนแรง
Pulmonary edema
Unconscious
เส้นเลือดที่หัวใจตีบ
ชัก
Low blood pressure
การวินิจฉัย
จากอาการและอาการแสดง
Cardiovascular collapse
เลือดออก
อาการเขียว
ไม่รู้สติ
Respiratory distress
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การตรวจ ECG พบลักษณะ tachycardia ST และ T wave
ตรวจการไหลเวียนของเลือดในปอด
การถ่ายภาพรังสีทรวงอก
ตรวจหา Sialy 1 TH antigen มีระดับสูงขึ้นในน้ำคร่ำที่มีขี้เทาปนเปื้อน
การตรวจหาเซลล์ผิวหนัง ขนอ่อน
เลือดจากกระแสเลือดไปปอดของมารดา
เสมหะ
การชันสูตรศพ
ผลกระทบ
มารดา
ช็อค เสียชีวิต
มีอาการทางระบบประสาท เนื่องจากขาดออกซิเจนรุนแรง
ทารก
มารดาหัวใจและปอดหยุดทำงาน ทำให้ทารกเสียชีวิตส่วนมาก
มีภาวะบกพร่องทางระบบประสาท
การป้องกัน
ในรายที่รกเกาะต่ำ PV อย่างระมัดระวัง
สังเกตอาการผู้คลอดที่ถุงน้ำแตกแล้ว มดลูกหดรัดตัวรุนแรงร่วมกับมีการฉีกขาดของผนังมดลูกและปากมดลูก
ไม่ควรกระตุ้นการเจ็บครรภ์โดยวิธี Stripping membranes
เจาะถุงน้ำอย่างระมัดระวัง ไม่ให้ถูกปากมดลูก
ไม่เจาะถุงน้ำก่อนปากมดลูกเปิดหมด
จัดท่านอนศีรษะสูง พร้อมให้ Oxygen mask with bag 6-8 LMP
ให้ Oxytocin ด้วยความระมัดระวัง >> ไม่ควรเร่ง
การรักษา
ดูแลการหดรัดตัวของมดลูก โดยให้ยา Oxytocin หรือ Methergin
เตรียมยาช่วยชีวิตที่มีBPต่ำ เช่น Dopamine, Norepinephrine, Epinephrine
ดูแลระบบไหลเวียนเลือด แก้ไขภาวะBPต่ำ โดยให้สารละลายทางหลอดเลือดดำ และสารไฟบริโนเจน แก้ไขภาวะไฟบริโนเจนในเลือดต่ำ
รักษาภาวะ DIC โดยให้ยา Heparin
ดูแลทางเดินหายใจให้โล่ง จัดท่านอน Fowler's position ให้ Oxygen 100%
ประเมินการเสียเลือดทางช่องคลอด
การพยาบาล
เฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด โดยคำนึงถึงปัจจัยที่ก่อ
ให้เกิดภาวะน้ำคร่ำอุดกั้นหลอดเลือดในปอด
ถ้ามีอาการชักเกร็งโดยไม่มีBPสูงก่อนมีภาวะ
เขียวทั่วทั้งตัว หรือเริ่มเขียวบางส่วน ควรปฏิบัติดังนี้
สังเกตการหดรัดตัวของมดลูก
เตรียมช่วยเหลือการคลอดโดยคีมหรือ C-S
เฝ้าระวังการเกิดภาวะตกเลือดหลังคลอด
เตรียมช่วยฟื้นคืนชีพในรายที่ Cardiac arrest
ให้สารน้ำตามแผนการรักษา
ใช้เครื่องช่วยหายใจ 2-3 วันแรก ภายใต้การดูแลในหน่วย ICU
ให้ Oxygen
ดูแลและให้กำลังใจครอบครัว ถ้ามารดาและทารกเสียชีวิต
จัดให้นอนท่า Fowler