Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ระบบประสาทกล้ามเนื้อ - Coggle Diagram
ระบบประสาทกล้ามเนื้อ
โรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Meningitis)
เชื้อสาเหตุ
เชื้อแบตทีเรีย Neisseria meningitides เป็นเชื้อแบคทีเรียแกรมลบ รูปร่างกลมคล้ายเมล็ดถั่ว
การเก็บและส่งตัวอย่างตรวจ
วิธีตรวจหาค่า Minimum inhibition concentration (MIC)
วิธีทางชีวเคมี และวิธี PCR (กรณีเก็บตัวอย่างเชื้อบริสุทธ์)
วิธี seminested - PCR
วิธีการติดต่อ
ติดต่อจากคนไปสู่คน โดยเชื้อจะออกมาทางละอองน้ำมูก น้ำลาย (deoplet)
อาการและอาการแสดง
Meningococcemia
Acute Meningococcemia เกิดอย่างฉับพลัน
Chronic Meningococcemia พบได้น้อย
Fulminant Meningococcemia เป็นอย่างรุนแรง
Meningitis มีอาการไข้ ปวดศีรษะ คอแข็ง ซึมและสับสน
ไข้ ปวดศีรษะรุนแรง อาเจียน คอแข็ง อาจมีผื่นแดง จ้ำเลือด (pink macules) ขึ้นตามผิวหนังร่วมด้วย
การรักษา
ยาปฏิชีวนะ เช่น Ceftriaxone / PGS / Chloramphenicol
การรักษาแบบประคับประคองและตามอาการอื่นๆ
Glucocorticoid therapy ก่อนให้ยาปฏิชีวนะ 15 นาที
การป้องกันผู้สัมผัสโรค
บุคคลที่อยู่ร่วมกับผู้ป่วยในบ้านเดียวกัน และผู้ที่สัมผัสใกล้ชิด (Close contract) กับผู้ป่วย ต้องได้รับยาป้องกัน ได้แก่ Rifampicin หรือ ceftriaxone หรือ ciprofloxacin
ภาวะชักจากไข้สูง (Febrile convulsion)
ชนิดของการชักจากไข้สูง
simple febrile seizurec(primary febrile seizure)
มีไข้ร่วมกับชักในอายุ6เดือนถึง5ปี
ชักแบบทั้งตัว (generalized seizure)
ระยะเวลาชักไม่เกิน 15นาที
ไม่มีการชักซ้ำในการเจ็บป่วยครั้งเดียวกัน
ก่อน-หลัง ชักไม่มีอาการทางระบบประสาท
Complex febrile seizure
ระยะเวลาการชักเกิดนานกวา 15นาที
การชักแบบเฉพาะที่หรือทั้งตัว (Local or Generalized seizure)
เกิดการชักซ้ำในการเจ็บป่วยครั้งเดียวกัน
หลังชักจะมีอาการทางระบบประสาท
ปัจจัยเสี่ยง
มีความผิดปกติของระบบประสาทก่อนมีอาการชัก
ประวัติชักของสมาชิกในครอบครัว
อายุ โดยเฉพาพเด็กที่มีการชักครั้งแรกในอายุก่อน1ปี
ไข้ที่เกิดร่วมกับการติดเชื้อ
อาการ
จะมีอาการชักเมื่ออุณหภูมิสูงกว่า 39องศา
เกิดขึ้นภายใน 24 ชั่วโมงแรงหลังมีไข้ มักเกิดในเด็กอายุ 3เดือน ถึง 5ปี พบมากในช่วงอายุ 17-24เดือน
การประเมินสภาพ
ประเมินสภาพร่างกาย
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การซักประวัติ
การตรวจพิเศษอื่นๆ
สาเหตุ
ติดเชื้อในระบบต่างๆ ที่ไม่ใช่ระบบประสาท
โรคอุทกเศียร : น้ำไขสันหลังคั่งในโพรงสมอง : ภาวะน้ำคั่งในกะโหลกศีรษะ (Hydrocephalus)
อาการสำคัญ
ศีรษะโตแต่กำเหนิด,กระหม่อมหน้าโป่งตึง,ศีรษะโตเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับทรวงอก (OF circumfererence > C ci)
Obstructive Hydrocepphalus ความผิดปกติในการอุดกั้นทางเดินน้ำไขสันหลัง
Communicate Hydrocepphalus ความผิดปกติในการดูดซึมน้ำไขสันหลัง post meningitis
Congenital Hydrocefphalus ความผิดปกติในการสร้างน้ำไขสันหลัง
อาการแสดง
หนังศีรษะบางและเห็นเส้นเลือดดำ (Enlargement & engorgement of scalp vein)
เสียงเคาะกระโหลกเหมือนหม้อน้ำ (Macewen sign Cracked pot sound)
รอยเปอดกระโหลกโป่งตึง (Fomtanelle bulging)
อาการแสดงของตวามดันกระโหลกศีรษะสูง (Sign of increase intracranial pressure) ปวดศีรษะ ตามัว อาเจียน
รอยต่อกระโหลกศีรษะแยกออกจากกัน (Suture separation)
ตากลอกลงล่าง กรอกขึ้นบนไม่ได้ (Setting Sun sign, Impaired upward gaze) เนื่องจากมีการกดบริเวณ Mid brain ที่ Superior colliculs
ตาเขเข้าในมองไปด้านข้างไม่ด้เนื่องจาก CN 6TH Palsy มองเห็นภาพซ้อน (Diplopia)
รีเฟลกซ์ไวเกิน (Hyperactive reflex)
หัวโตกว่าปกติเมื่อเทียบกับ Growth curve ปกติ (Disproportion Head circumference : chest circumference,height development)
การหานใจผิดปกติ (Irregular respiration)
หัวบาตร (Cranium enlargement)
การพัฒนาการช้ากว่าปกติ (Poor development,failure to achieve milestones)
สติปัญญาต่ำกว่าปกติ ปัญญาอ่อน (Mental retardation)
เด็กเลี้ยงยากไม่รับประทานอาหาร (Failure to thrive)
การรักษา
การรักษาด้วยยา
ยาขับปัสสาวะ Actazolamide ช่วยลดการสร้างน้ำหล่อสมองและไขสันหลังประมาณ 25-50%
การรักษาด้วยการผ่าตัด
การผ่าตัดใส่สายระบายน้ำในโพรงสมองออกนอกร่างกาย (External Ventricular Drainage ,EVD,Ventriculostomy)
การผ่าตัดใส่สายระบายน้ำในโพรงสมองสู่ช่องในร่างกาย
โพรงสมองลงช่องท้อง (Ventriculo-peritoneal sunt)
โพรงสมองลงช่องหัวใจ (Ventriculo-atrial shunt)
โพรงสมองลงช่องปอด (Venriculo-pleural shunt )
โพรงสมิงลงช่องใต้เยื่อหุ้มสมอง (Ventriculo-cistern magna shunt /Torkildsen shunt)
โพรงสมองในครรภ์ลงถุงน้ำคร่ำ (Transabdominal percutaneous Ventricuko-amniotic sunt)
สายระบายน้ำโพรงสมอง (CSF Shunt)
สายระบายจากโพรงสมอง (Ventricular shunt)
วาล์ว (Valve)และส่วนที่เก็บน้ำหล่อสมอง (Reservoir)
สายระบายลงช่องท้อง (Peritoneal sunt)
โรคแทรกซ้อนจากการรักษา
การอุดตันสายระบายน้ำในโพรงสมอง (Shunt obsruction)
ภาวะระบายน้ำในโพรงสมองมากเกิน (Overdrainage)
การติดเชื้อของสายระบายน้ำในโพรงสมอง (Sunt infection)Epidermidis
ภาวะโพรงสมองตีบแคบ (Slit ventricle)
การทำงานผิดปกติของสายระบายน้ำในโพรงสมอง (Shunt malfunction)มีการอุดตันหรือระบายมากเกิน
ภาวะเลือดออดในศีรษะ เกิดเลือดออกในโพรงสมอง (Intraventricular hemorrhage)
ไตอักเสบ (Shunt nephritis)
Spinal Bifida
เป็นความบกพร่องของกระดูกไขสันหลัง มีถุงยื่นผ่านจากกระดูกไขสันหลัง ออกมในตำแหน่งที่บกพร่อง
Spina bifida occulta
Spina bifida cystica
Meningocecle
Myelomeningocele หรือ Meningomyelocele
การวินิจฉัย
การตรวจร่างกาย
การตรวจพิเศษ
การซักประวัติ
การรักษา
Spina bifida occulta ไม่จำเป็นต้องรักษา
Spina bifida cystica ต้องผ่าตัดภายใน 24-48 ชั่วโมงภายหลังเกิด เพื่อลดการติดเชื้อ
การป้องกัน
ให้กรดโฟลิคแก่หญิงตั้งครรภ์จะช่วยลดการเกิดโรคได้
โรคลมชัก (Epilepsy)
สาเหตุ
ไม่ทราบสาเหตุ
จากความผิดปกติของ Neurotransmission ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของยีน
ทราบสาเตุ
ความผิดปกติสมดุลเกลือแร่ในร่างกาย
ติดเชื้อทางระบบประสาทส่วนกลาง
น้ำตาลต่ำ
ความผิดปกติทางสมอง
กลุ่มที่หาสาเหตุไม่ได้
มีพยาธิสภาพในสมอง จัดอยู่ในกลุ่ม Symtomatic epilepsy
อาการและอาการแสดง
Ictal event หรือ Peri-ictal period ระยะเวลาที่เกิดอาการชัก
เกิดขึ้นทันทีทันใด
เกิดขึ้นระยะเวลาสั้นๆ ม่เกิน5นาทีและหยุดเอง
เกิดขึ้นเองแต่บางครั้งมีปัจจัยกระตุ้น
ส่วนใหญ่มีลักษณะเหมือนกันทุกครั้ง
Postictal peroid ระยะเวลาการชักสิ้นสุดลง
Postical paralysis หรือ Todd's paralysis กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉพาะที่
Automatism การเคลื่อนไหวร่างกายไปโดยอัตโนมัติขณะขัก
เคี้ยวปาก
กระพริบตาถี่ๆ
ตีมือคว่ำหงายสลับกัน
Preictal period ระยะก่อนชัก
อาการนำ (Seizure prodromes ) อาการบางอย่างที่นำมาก่อนมีอาการชัก ไม่มีอาการจำเพาะ
อาการเตือน (Aura) อาการแตกต่างกันตามตำแหน่งของสมอง
Interictal peroid ช่วงเวลาระหว่างการชัก
หลังชักหนึ่งสิ้นสุดลงไปจนถึงเริ่มชักครั้งใหม่
อาจพบคลื่นไฟฟ้าสมองที่ผิดปกติ
ชนิดและกลุ่มอาการ
ชักเฉพาะที่ (Partial/Focal seizure)
แบบมีสติ (Simple partial seizure/Simple focal seizure) ผู้ป่วยรู้ตัวตลอดเวลา
แบบขาดสติ (Complex partial seizure / Complex focal seizure) สูญเสียการรับรู้สติเมื่อสิ้นสุดการชักจำจำเหตุการณ์ในช่วงชักไม่ได้
ชักเฉพาะที่ตามด้วยอาการชักทั้งตัว (Focal with secondarily generalized seizure) ชักเกร็งกระตุกทั้งตัว เริ่มจากส่วนหนึ่งของร่างกายแล้วค่อยๆกระจายไปยังส่วนใกล้ต่อไปเรื่อยๆ
อาการชักทั้งตัว (Generalized seizure)
อาการชักเหม่อ (Absence)
ลักษณะเหม่อลอย ไม่รู้สึกตัวชั่วครู่ เกิดขึ้นทันทีเป็นระยะเวลาสั้นๆ
อาการเกร็งกระตุก (Tonic clonic seizure)
ชักเกร็งกระตุกทั้งตัว หมดสติ ร่วมกลับมีอาการเกร็งกล้ามเนื้อทั้งตัวไม่เกิน 30วินที ตามด้วยกล้ามเนื้อกระตุกเป็นจังหวะ นานประมาณ1-2นาที ไม่เกิน5นาที
อาการชักกระตุก (Clonic seizure)
กระตุกเป็นจังหวะของอาการชัก
อาการชักเกร็ง (Tonic seizure)
เกร็งแข็งจากกล้ามเนื้อมีความตึงตัวมากขึ้น เกิดประมาณ2-10 วินาที ลักษณะแขนขาเหยียดตรง ผู้ป่วยไม่รู้สติ เสี่ยงต่ออันตรายขณะชัก
อาการชักตัวอ่อน (Atonic seizure)
มีการสูญเสียความตึงตัวของกล้ามเนื้ออย่างทันทีเมื่อเกิดอาการชัก เวลาประมาณ1-2วินาที มักพบในอายุน้อยกว่า5ปีและในรายที่มีพัฒนาการช้า
อาการชักสะดุ้ง (Myoclnic seizure)
มีการหดตัวของกล้ามเนื้ออย่างรุรแรงและรวดเร็วมาก อาการคล้ายสะดุ้งตกใจ ใช้เวลาไม่กี่วินาที
เยื่อหุ้มสมองอักเสบ (Maningitis)
อาการและอาการแสดง
ไข้สูง หนาวสั่น ปวดศีรษะรุนแรง ปวดข้อ ชักซึมลงจนหมดสติ
มีอาการคอแข็ง (Nuchal rigidity) คือมีแรงต้านเมื่อก้มคอผู้ป่วยลง
ตรวจพบKernig sign และ Brudzinski sing ให้ผลบวก
ตรวจ Babinski ได้ผลบวก
รีเฟล็กซ์ลึกไวเกิน มีอาการที่แสดงว่าเส้นประสาทสมองถูกรบกวนหรือทำลาย (คู่ที่ 3,4,5,6,7,8)
การประเมินสภาพ
Meningeal Irrition
Kernig's sign
Brudzinski's neck sign
การตรวจน้ำไขสันหลัง
กลูโคส 50-75 mg /100 ml
คอลไรด์ 700-750 mg / 100ml
โปรตีน 15-45mg / 100ml(1%ของ serumprotine)
ไม่มีเม็ดเลือดแดงและเม็ดเลือดขาว
ความดันระหว่าง 75-180 มม.น้ำ(5-15 มม.ปรอท)
น้ำไขสันหลัง ปกติจะไม่มีสี
สมองพิการ (CP : Cerebrai palsy)
อาการและอาการแสดง
ปัญญาอ่อน
ชัก หูหนวก ตาบอด
มีการเจริญเติบโตและพัฒนาการช้า ดดยเฉพาะด้านการเคลื่อนไหว การทรงตัว
การประมินสภาพ
การซักประวัติ มารดามีการติดเชื้อขณะคลอด
ประเมินร่างกาย เส้นรอบศีรษะไม่เพิ่มขึ้น การเคลื่อนไหวผิดปกติ พัฒนาการไม่เป็นไปตามวัย