Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
หลักโภชนบำบัด - Coggle Diagram
หลักโภชนบำบัด
หลักการบริการอาหารที่ดีเเก่ผู้ป่วย
สถานที่
สถานที่ปราศจากกลิ่น มีอากาสถ่ายเทได้ดี ไม่เสียงดัง
บุคลากรที่ใช้บริการ
พนักงงานที่ทำหนาที่บริการอาหาร การเเต่งกายของพนักงานที่สะอาด เรียบร้อย รวมท้งกิริยามารยาท
อาหาร
อาหารที่จัดให้เเก่ผู้ป่วยควรพยายามให้เกิดความน่ารับประทาน มีการจัดอย่างประณีต
ภาชนะเเละอุปกรณ์
หลีกเลี่ยงการนำภาชนะที่สกปรก บุบร้าว ไปใช้ในการบริการให้เเก่ผู้ป่วย
เวลาในการบริการ
ต้องบริการให้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้ทุกมื้อ ควรส่งอาหารให้ตรงเวลาเพื่อสอดคล้องกับการรักษาด้านอื่นๆ
กระบวนทางโภชนบำบัด
การวิเคราะห์ภาวะโภชนาการของผู้ป่วย
การตรวจร่างกาย ตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อดูความบกพร่องการเคี้ยว การย่อย การดูดซึม การขับถ่าย
การตรวจทางชีวเคมี ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ
การวัดขนาดร่างกายของผู้ป่วย ส่วนส฿ง นํ้าหนัก ไขมัน กล้ามเเนื้อเพื่อประเมินภาวะดปรตีน พลังงานที่เก็บสะสมไว้ในร่างกาย
การซักประวัติ อาหารที่ชอบเเละไม่ชอบ ปริมาณอาหารที่ทานในเเต่ละมื้อ
การวางแผนการให้โภชนบำบัด
วัตถุประสงค์ ผลระยะสั้นเเต่ละขั้นตอนที่บรรลุเป้ประสงค์ ให้พลังงานเพิ่มขึ้นวันละ 500 เเคลอรี่
ชนิดของอาหารเพื่อโภชนบำบัด จะใช้อาหารชนิดใด จัดอย่างไร เพื่อให้ได้พลังงานเพิ่มวันละ 500 เเคลอรี่
เป้าประสงค์ เป็นผลลัพธ์ที่ปรารถนาสำหรับผู้ป่วยอย่างกว้างๆ อยากให้ผู้ป่วยมีนํ้หนักเพิ่มมากขึ้น
ขั้นการดำเนินการโภชนบำบัด
เป็นขั้นที่นำแผนมาดำเนินการให้ผู้ป่วยได้รับอาหาร ให้คำปรึกษา
ขั้นการประเมินผลโภชนบำบัด
เพื่อดูความก้าวหน้าของการรักษาผู้ป่วย ประสิทธิภาพของแนดำเนินการ ปรับปรุงเเก้ไขตามผลที่ได้
บุคคลที่เกี่ยวข้องกับการให้โภชนบำบัด
เเพทย์
จะเป็นผู้สั่งอาหารให้กับผู้ป่วยลงในคำสั่งการรักษาของผู้ป่วยเเละยืนยันการสั่งอาหาร
พยาบาล
ประสานระหว่างเเพทย์ นักกำหนดอาหาร ผู้ป่วย
เป็นผู้คัดลอกคำสั่งของเเพทย์ลงในใบสั่งอาหารเเละควรส่งไปก่อนเวลาจัดอาหาร 1 ชั่วโมง
หากผูป่วยมานอนโดยเพทย์ไม่ได้ทำการสั่งอาหาร พยาบาลสามารถสั่งอาหารอ่อนเเละอาหารนํ้าให้เเก่ผู้ป่วยก่อน เเละถ้ามื้อต่อไปแพทย์ไม่ได้สั่งอาหารทางฝ่ายบริการอาหารจะถือคำสั่งของพยาบาลประจำหอผู้ป่วยในการจัดอาหารต่อไป
คอยช่วยเหลือดูเเลผู้ป่วยระหว่างการรับประทานอาหาร
นักกำหนดอาหาร
คิดคำนวณคุณค่าอาหารสำหรับผู้ป่วยตามที่เเพทย์สั่ง
กำหนดอาหารเเละดัดเเปลงอาหารให้เหมาะสมกับสภาพร่างกายเเละความพึงพอใจของผู้ป่วย
ควบคุมการจัดเเละการปรุงอาหารเฉพาะโรค
เยี่ยมผู้ป่วย
ทำงานร่วมกับเเพทย์ พยาบาลในการให้คำปรึกษาเเนะนำด้านอาหารกับผู้ป่วย
อาหารประเภทต่างๆที่ใช้ในโรงพยาบาล
อาหารทั่วไป
อาหารธรรมดายย่อยง่าย
คล้ายอาหารธรรมดา อาหารทุกอย่างต้องทำให้สุก นุ่ม ย่อยง่าย เช่น เเกงจืดวุ้นเส้น ไข่ตุ๋น ข้าวสุกที่นุ่ม/ค่อนข้างเเฉะ งดอาหารที่ใส่พริก อาหารหมักดอง อาหารรสจัด/ใส่เครื่องเทศมาก
อาหารอ่อน
อาหารมีลักษณะอ่อนนุ่ม เปื่อย ย่อยง่าย ผักต่างๆต้องทำให้สุกเปื่อย เช่น ก๋วยเตี๋ยวนํ้างดผัก มะกะโรนีนํ้า งดอาหารหมักดอง อาหารรสจัด ผักสดเเละผลไม้
อาหารธรรมดา/อาหารปกติ
อาหารจะมีลักษณะเหมือนคนปกติที่ไม่ป่วย อาหารจะย่อยง่ายกว่าอาหารคนปกติ เช่น ข้าวสวย เเกงจือต้มยำ ผัดผัก งดอาหารที่มีรสจัด อาหารที่มีไขมันมาก อาหารหมักดองที่ย่อยยาก
อาหารนํ้า
อาหารนํ้าใส
เป็นอาหารที่จัดให้กับผู้ป่วยหลังผ่าตัดช่องท้อง จัดให้ 1-2 มื้อ เช่น นํ้าหวาน นํ้าผลไม้ที่ไม่มีกาก นํ้าซุปใส
อาหารนํ้าข้น
จะมีการบดผัก/เนื้อสัตว์ลงไปใอาหารด้วย จัดให้ 2-3 มื้อ เช่น ซุปผัก ซุปครีม นํ้านม นํ้าข้าว
อาหารบำบัดโรค/อาหารเฉพาะโรค
อาหารลดโซเดียม
ลดโซเดียมที่มีอยู่ในอาหาร ที่มีโดยธรรมชาติเเละที่เติมลงไป หลีกเลี่ยงเครื่องปรุงทุกชนิดเเละอาหารที่มีโซเดียม
อาหารลดไขมัน
เป็นอาหารที่มีไขมันน้อยกว่าอาหารทั่วไป จัดให้กับผู้ป่วยที่ต้องการลดนํ้าหนักเเละผู้ที่มีภาวะไขมันในกระเเสเลือดสูง ภาวะโรคหััวใจ
อาหารลดคลอเรสเตอรอล
หลีกเลี่ยง เนื้อสัตว์ที่มีคลอเรวเตอรอลสูง เช่น หนังเป็ด หนังไก่ หมูสามชั้น ไข่เเดง ไข่ปลา เครื่องในสัตว์
อาหารดัดเเปลงโปรตีน
อาหารที่มีโปรตีนสูง
กำหนดให้กับผู้ป่วยที่มีการสูญเสียโปรตีน เช่น ผู้ป่วยที่เป็นโรคไตเเละทำการล้างไต ผู้ป่วยที่ถูกฟไหม้
อาหารที่มีโปรตีนตํ่า
กำหนดให้กับผู้ป่วยมี่เป็นโรคไตที่ไม่ได้ล้างไต
อาหารดัดเเปลงพลังงาน
อาหารพลังงานตํ่า
เหมาะกับผู้ป่วยอ้วนหรือมีนํ้าหนักมากกว่าปกติ อาหารที่ให้พลังงานไม่ตํ่ากว่า 1000 กิโลเเคลอรี่/วัน
อาหารพลังงานสูง
จัดให้กับผู้ปป่วยที่มีนํ้าหนักตํ่ากว่าเกณฑ์
อาหารโรคเบาหวาน
เเพทย์สั่งให้กับผู้ป่วยโรคเบาหวาน ควบคุมระดับนํ้าตาลในเลือดให้อยู่ใกล้เคียงกับระดับภาวะของคนปกต ป้องกันโรคเเทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น
อาหารทางสายให้อาหาร
สูตรนํ้านมผสม
เหมาะสำหรับผู้ป่วยเด็กมากกว่าผู้ใหญ่
สูตรอาหารปั่นผสม
เตรียมจากอาหาร 5 หมู่นำมาทำให้สุกเเล้วนำมาปั่นผสมเข้าด้วยกัน ให้พลังงาน 1 cc/ 1 Kcal
สูตรอาหารสำเร็จรูป
ENSUNE/GLUCERNA
เหมาะกับผู้ป่วยเบาหวาน เนื่องจากมีการจำกัดนํ้าตาลที่ใส่ลงไป
BLENDERA/PAN-ENTERAL
เหมาะกับผู้ป่วยที่มีปัญหาภาวะทุพโภชนาการ
NUTREN BALANCE
เหมาะกับผู้ป่วยมะเร็ง
AMINOLEBAN
เหมาะกับผู้ป่วยมะเร็งตับ
สารอาหารพิเศษที่ใช้ในการบำบัด
การให้โภชนบำบัดในผู้ป่วยวิกฤต
Arginine
Nucleotide
Glutamine
Omega-3fatty acid
การใช้สารอาหารทางหลอดเลือดดำ
การใช้สารอาหารทางหลอดเลือดดำเเบบบางส่วน
สารอาหารได้บางส่วน ไม่ครบตามความต้องการ
การใช้สารอาหารทางหลอดเลือดดำเเบบสมบูรณ์
สามารถให้สารอาหารได้ครบทั้งปริมาณเเละชนิดของอาหาร
Carbohydrate จะอยู่ในรูป Monosaccharides คือ glucose dextose
protein อยู่ในรูป amino acid
lipid อยู่ในรูป emulsion
multivitamins
vitamin k จะอยู่ในรูปของยาไม่ได้ให้ทางหลอดเลือดดำ
mineral อยู่ในรูป chloride acetate phosphate เเละ calcium
โภชนบำบัดหรืออาหารบำบัดโรค
การใช้อาหารช่วยในการรักษาโรค ดัดเเปลงอาหารธรรมดาให้เป็นอาหารที่เหมาะสมกับโรคที่เป็นอยู่เเละจัดให้ถูกหลักโภชนาการ
หลักการประยุกต์ใช้ทางคลินิกเละวิธีให้โภชนบำบัด
องค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับโภชนบำบัด
วัฒนธรรม ค่านิยม ขนมธรรมเนียมประเพณี ทัศนคติ ของผู้ป่วยเกี่ยวกับอาหาร
สังคม ผู้ป่วยต้องเเยกจากบ้านมาโรงพยาบาลทำให้ขาดการติดต่อกับผู้อื่น ชีวิตประจำวันเปลี่ยนไป ทานอาหารคนเดียว ปรับตัวกับชนิดอาหาร จำนวนมื้อ เวลาในการทานอาหาร
จิตวิทยา ผู้ป่วยบางรายต้องมีการเเยกตัวจากครอบครัวทำให้เกิดความเครียด ว้าเหว่ ผู้ป่วยต้องการความช่วยเหลือ เพื่อปรับตัวให้เข้ากับอาหารบำบัดโรค
เศรษฐกิจ ไม่มีเงินพอในการรักษา ค่าใช้จ่ายเพิ่มมากขึ้นก่อให้เกิดความวิตกกังวล เบื่ออาหาร ไม่รับอาหารบำบัด
สรีรวิทยาในขณะที่เจ็บป่วย ในขณะที่เจ็บป่วยการทำหน้าที่ของร่างกายไม่ปกติ การให้โภชนบำบัดต้องเหมาะสมกับร่างกาย