Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
มดลูกปลิ้น (Inversion of the uterus or uterine inversion), นางสาวกุสุมา…
มดลูกปลิ้น (Inversion of the uterus or uterine inversion)
ชนิด
มดลูกปลิ้นแบบสมบูรณ์ (complete inversion) ยอดมดลูกเคลื่อนพ้นปากมดลูก แต่ไม่ถึงปากช่องคลอด
มดลูกปลิ้นแบบสมบูรณ์ และเคลื่อนต่ำลงมานอกปากช่องคลอด (prolapsed of complete inverted uterus)
มดลูกปลิ้นแบบไม่สมบูรณ์ (incomplete inversion) ยอดมดลูกเคลื่อนต่ำลง แต่ไม่พ้นปากมดลูก
สาเหตุ
ท าคลอดรกในขณะที่รกยังไม่ลอกตัว หรือรกเกาะแน่น
ดันยอดมดลูกที่หน้าท้องแม่มากเกินไป ในการช่วยทำคลอดรก
การดึงสายสะดือแรงเกินไป
สาเหตุส่งเสริม
มีพยาธิสภาพที่มดลูก เช่น ผนังมดลูกบางและยืดมาก
ผนังมดลูกหย่อน
รกเกาะบริเวณส่วนยอดของมดลูก
มดลูกและปากมดลูกอยู่ในภาวะคลายตัว
พยาธิสภาพ
เมื่อมีการปริ้นของมดลูก หลังทารกคลดหรือรกคลอดแล้ว ปากมดลูกและมดลูก ส่วนล่างจะมีการหดรัดตัวเป็นวงแหวนล้อมรอบส่วนของมดลูกที่หย่อนตัวลงมา ทำให้บริเวณที่ถูกรัดไว้นั้นขาดเลือดไปเลี้ยงเกิดการบวมและมีเนื้อตาย ในที่สุดเนื้อตายนั้นจะหลุดออกมา
อาการและอาการแสดง
ช็อคจากการปวด/เสียเลือดมาก
ตรวจหน้าท้องพบยอดมดลูกเป็นแอ่งในรายที่มดลูกปลิ้นไม่สมบูรณ์ คลำไม่พบมดลูกในรายที่มดลูกปลิ้นสมบูรณ์
ปวดท้องรุนแรง หากรกยังไม่ลอกตัว หรือติดแน่น
ตรวจภายใน จะคลำได้ก้อนเนื้อบริเวณปากมดลูก หรือคลำได้ก้อนในช่องคลอดหรือก้อนโผล่ออกมานอกช่องคลอด ถ้ารกยังไม่หลุดก็จะเห็นรกติดกับก้อนเนื้อนั้น
มีเลือดออกมาทันทีหลังคลอด ในกรณีที่รกคลอดแล้ว
ผลกระทบ
ต่อแม่
เลือดออกรุนแรง
เจ็บปวดมาก
อาจเสียชีวิต
ช็อคจากการเสียเลือด
ต่อลูก
ได้รับความอบอุ่นจากแม่ช้า
สร้างเสริมสัมพันธภาพระหว่างแม่และทารกช้า
การพยาบาล
ป้องกันภาวะมดลูกปลิ้น
ห้ามดึงสายสะดือ เพื่อให้รกคลอดก่อน
ก่อนทำคลอดรก
ตรวจสอบการลอกตัวสมบูรณ์ของรกทุกครั้ง
มีอาการแสดงของรกลอกตัว ให้คลึงมดลูกให้กลมแข็ง
ให้ช่วยทำคลอดรก เมื่อรกคลอดแล้วมีเยื่อหุ้มรกค้างอยู่
หลังทำคลอดรก คลึงมดลูกให้กลมแข็ง
ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ หรือให้เลือด ป้องกันภาวะช็อค
ดูแลมดลูกที่ปลิ้นมานอกปากช่องคลอดให้ชุ่มชื้นไม่แห้ง โดยใช้ผ้าก๊อซชุบ NSS คลุมและกดผนังมดลูกที่ปลิ้น ไม่ให้เลือดไหลออกมามาก ในขณะรอแพทย์มาดันมดลูกกลับ
รายงานแพทย์ เพื่อมาดันมดลูกกลับ
ให้ยาแก้ปวดตามแผนการรักษาของแพทย์
สังเกตภาวะช็อค หากมีอาการให้รายงานแพทย์
การรักษา
ดันมดลูกกลับภายใต้การดมยาสลบ โดยใช้halothane /อาจให้สารคลายตัวของมดลูกด้วยกลุ่มของtocolysis
ถ้ารกลอกตัวแล้วให้เริ่มทำการดันมดลูกกลับได้ทันที ถ้ารกยังไม่ลอกตัวให้เซาะรกออกก่อนและใช้ ฝามือส่วนปลายและนิ้วหงายขึ้น แล้วดันยอดมดลูกที่ปลิ้นมาอยู่ข้างนอก ให้กลับเข้าไปตามแนวแกนของช่องทางคลอด
ในการดันมดลูกกลับ (repositioning) ใช้ส่วนปลายสุดของนิ้วมืออยู่ตรงจุดศูนย์กลางของการ ดัน คือ ยอดมดลูก และใช้นิ้วตรวจหาขอบของปากมดลูก
เมื่อดันเข้าที่แล้วให้ oxytocin ทันที
ให้สารน้ำและให้เลือดอย่างเพียงพอ หรือการฉีดมอร์ฟีนเพื่อระงับ อาการปวด
ในกรณีที่ไม่สามารถดันกลับคืนได้ต้องผ่าตัดทางหน้าท้องช่วยทันที
การช่วยเหลือการคลอดรกอย่างถูกวิธี การตรวจภายในหลังจาก ท าคลอดรก และหลังการเย็บแผลสามารถประเมินสภาพได้รวดเร็ว
ให้ยาป้องกันการติดเชื้อ และให้ยากลุ่มธาตุเหล็กรักษาภาวะเลือดจาง
นางสาวกุสุมา สง่ากอง รหัส601001011 ปี3/1