Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การพยาบาลแบบองค์รวม ในผู้สูงอายุโรคข้อเสื่อม, ผู้จัดทำ - Coggle Diagram
การพยาบาลแบบองค์รวม
ในผู้สูงอายุโรคข้อเสื่อม
โรคข้อเข่าเสื่อม(oarthritis of knee) คือ
โรคที่มีการเปลี่ยนแปลงไปในทางเสื่อมของข้อเข่า ตำแหน่งที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนในโรคนี คือที่กระดูกอ่อนผิวข้อ (articular cartilage) ในข้อชนิดที่มีเยื่อบุ (diarthrodial joint) โดยพบการท้าลายกระดูกอ่อนผิวข้อซึ่งเกิดขึ นอย่างช้า ๆ อย่างต่อเนื่องตามเวลาที่ผ่านไป
การเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ
ที่มีผลต่อข้อเข่าเสื่อม
ระบบโครงร่างทั่วไป
ความสูงของกระดูก กล้ามเนื้อฝ่อ การเคลื่อนไหวลดลง
ข้อแข็งและไขกล้ามเนื้อลายเปลี่ยนที่
กล้ามเนื้อเปลี่ยนแปลง รูปร่างเแลี่ยนจากกระดูกและข้อที่เปลี่ยนแปลง อ่อนแอ เคลื่อนไหวช้า
ระบบโครงร่างกล้ามเนื้อ
ความสูงลดลง จากการยุบตัวของกระดูกไขสันหลังและช่องว่างกระหว่างกระดูกไขสันหลังคอ หัวไหล่แคบลง กระดูกเชิงกรานกว้างขึ้น สัดส่วนเส้นผ่าศูนย์กลางหน้าหลังและด้านข้างมากขึ้น
กระดูกนูน เช่น กระดูกหลังเชิงกราน
กล้ามเนื้อมีความแข็งแรงลดลง การลดของดส้นใย อัตรการสร้างกล้ามเนื้อลายช้าลง มีการแทนที่ของเส้นใยเหนียว
ระยะเวลาในการหดรัดช้าลง ทำให้การเคลื่อนไหวช้าลง
ลักษณะทางคลินิกที่สำคัญ
ปวดข้อ ข้อฝืด
มีปุ่มกระดูกงอกบริเวณข้อ
การทำงานของข้อเสียไป
การเคลื่อนไหวลดลง
การตรวจร่างกาย
น้ำหนัก ส่วนสูง ดัชนีมวลร่างกาย
(Body Mass Index; BMI)
ความดันโลหิต
ลักษณะการเดิน
ข้อบวมและข้อผิดรูป
กล้ามเนื้อลีบ
จุดกดเจ็บ การหนาตัวของเยื่อบุข้อ ปริมาณน้ำในข้อ กระดูกงอก
ลักษณะที่แสดงถึงการอักเสบ
เช่น บวมแดง ร้อน
สียงดังกรอบแกรบในข้อเวลาเคลื่อนไหว(joint crepitation)
พิสัยการเคลื่อนไหว
(rangeof motion)
ความมั่นคงแข็งแรงของข้อ
(joint stability)
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การส่งตรวจภาพถ่ายทางรังสีในท่ายืน
การตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่น ๆ ไม่มีความจ้าเป็นเว้นแต่กรณีที่ต้องการวินิจฉัยแยกโรคสงสัยว่าจะมีภาวะแทรกซ้อน
หรือเป็นการตรวจประเมินก่อนผ่าตัด
เป้าหมายการรักษาโรคข้อเข่าเสื่อม
ให้ผู้ป่วยและญาติมีความรู้เกี่ยวกับตัวโรคแนวทางการปฏิบัตตัว
การรักษาโรค และภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
รักษาและบรรเทาอาการปวด
แก้ไข คงสภาพ หรือฟื้นฟูสภาพการทำงานของข้อให้ปกติหรือใกล้เคียงปกติมากที่สุด
ชะลอการด้าเนินโรค
ป้องกันภาวะแทรกซ้อน อันเกิดจากตัวโรคและ
การรักษาทั้งในระยะเฉียบพลันและเรื้อรัง
ให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดี
ฟื้นฟูสภาพจิตใจของผู้ป่วย
การรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมโดยไม่ใช้ยา
การให้ความรู้
ปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรค ได้แก่ ความอ้วน อาชีพ อุบัติเหตุ การใช้งานของข้อผิดวิธี ประวัติโรคข้อเสื่อมในครอบครัว
ผู้ป่วยแต่ละรายมีการด้าเนินโรคที่แตกต่างกัน บางรายอาจไม่มีอาการ บางรายมีอาการชั่วคราวแต่ส่วนใหญ่มีอาการเรื อรัง ซึ่งบางรายการด้าเนินโรคเปลี่ยนแปลงไปในทางแย่ลงอย่างรวดเร็ว
จัดตั้งหน่วยงานที่ท้าหน้าที่รับผิดชอบด้านการให้ค้าปรึกษาในประเด็นต่างๆ เช่น ความเจ็บปวด การใช้ยา ผลข้างเคียงของยา การประกอบกิจวัตรประจ้าวัน และการประกอบอาชีพ
การลดน้ำหนัก
ผู้ป่วยที่มีดัชนีมวลกายเกิน 23 ควรลด น้ำหนักลงให้อยู่ในระดับใกล้เคียงมาตรฐาน หรืออย่างน้อยร้อยละ 5-10 ของนหนักขณะที่มีอาการปวดข้อ
กายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัด
ประเมินความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจ้าวันพื นฐานและการใช้อุปกรณ์อ้านวยความสะดวกในชีวิตประจ้าวัน เช่น การเดิน การหิวของ การเดินทางโดยพาหนะ
ให้ค้าแนะน้าการบริหารกล้ามเนื้อ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อและเพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวของข้อ
จัดหากายอุปกรณ์เสริม และเครื่องช่วยเดิน
ปรับเปลี่ยนการด้าเนินชีวิตประจ้าวันและสภาพแวดล้อม
การบริหาร
รูปแบบและวิธีการบริหารต้องพิจารณาเป็นรายบุคคล ขึ้นกับ
ความรุนแรง ระยะของโรค โดยมีวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี
เพิ่มความแข็งแรงและความทนทานของกล้ามเนื้อรอบข้อ
เพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวและป้องกันการติดของข้อ
นวัตกรรมการดูแลผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อม
ถุงทรายที่ใช้บริหารข้อเข่า
เก้าอี้ ช่วยบริหารขาและข้อเข่า
แผ่นพื้นรองเท้า สำหรับผู้ป่วยข้อเข่า
การรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมโดยการใช้ยา
ยาแก้ปวดพาราเซตามอล เป็นยากลุ่มแรกที่ใช้ในการควบคุมอาการ
ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ ช่วยลดอาการปวดและการอักเสบของข้อ
ยาช่วยปรับเปลี่ยนโครงสร้างของข้อ เช่น กลูโคซามีนซัลเฟต จะช่วยชะลอโรค ซ่อมแซมผิวข้อ ลดการอักเสบและอาการปวด เป็นยาทางเลือกในข้อเสื่อมระยะเริ่มต้น
ยาทาภายนอก ช่วยลดอาการโดยไม่ต้องเสี่ยงกับผลข้างเคียงจากยารับประทาน
การฉีดน้ำเลี้ยงไขข้อ เป็นทางเลือกในการช่วยลดอาการปวดและช่วยให้การเคลื่อนไหวข้อดีขึ้น
การฉีดสเตียรอยด์เข้าข้อ เป็นทางเลือกในข้อเสื่อมรุนแรงที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาวิธีอื่น
ผู้จัดทำ
นายสุรเดช วงศ์แหวน เลขที่ 49 ห้อง A