Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิชาบริหาร, image - Coggle Diagram
บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิชาบริหาร
การบริหาร
ความสำคัญ
ชี้แนวโน้มความเจริญและความเสื่อมของสังคมในอนาคต
ต้องใช้การวินิจฉัยสั่งการเป็นเครื่องมือ แสดงความสามารถและการเจริญเติบโตของการบริหาร
เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตประจำวัน
สามารถนำทรัพยากรทั้งคน เงิน อุปกรณ์ มารวมเข้าด้วยกัน เพื่อใช้ในการผลิต
นำสังคมและโลกไปสู่ความเจริญ
ช่วยให้กลุ่มบุคคลทำงานร่วมกับองค์กรได้
เป็นเครื่องมือบ่งชี้ความเจริญก้าวหน้าของสังคม
องค์ประกอบของการบริหาร
เป้าหมายที่ชัดเจน
ทรัพยากรในการบริหารที่มีจำกัด
การประสานงานระหว่างกัน
การแบ่งงานกันทำ
ความหมาย
เป็นการดำเนินงานหรือกระบวนการใดๆ ของคนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป
เพื่อที่จะให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่ตั้งเอาไว้ร่วมกัน โดยคำนึงถึงการจัดสรรทรัพยากรให้มีประสิทธิภาพมากที่สุด
ปัจจัยการบริหาร
คน
เงิน
วัสดุเครื่องมือ เครื่องใช้
อำนาจหน้าที่
เวลา
จิตใจในการทำหน้าที่
อุปกรณ์อำนวยความสะดวก
ผู้บริหาร
ความหมาย
ผู้ที่ทำงานร่วมกับผู้อื่นโดยทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานและดูแลงานของคนอื่นๆ ในทีมงาน หรือในแผนกงาน หรือในองค์การ รวมทั้งประสานงานกับบุคคลหรือแผนกงานหรือองค์การภายนอกด้วย ทั้งเพื่อเป้าหมายของหน่วยงานหรือองค์การบรรลุสำเร็จ
ระดับ
ระดับกลาง
ผู้จัดการฝ่ายขาย บัญชี การผลิต
ระดับปฏิบัติการ
หัวหน้างาน ผู้ควบคุมงาน พนักงานทั่วไป
ระดับสูง
ประธานบริษัท กรรมการผู้จัดการ กรรมการบริหาร [ผู้จัดการทั่วไป
การจัดการ
ทฤษฎีการจัดการ
ด้านมนุษยสัมพันธ์
มาจากแนวความคิดทางการจัดการแบบวิทยาศาสตร์ที่คิดว่ามนุษย์ทำงานเพื่อผลตอบแทน หรือความต้องการในด้านเศรษฐกิจ
Elton Mayo
ได้ทำการศึกษาวิจัย Hawthorne study ซึ่งเป็นการศึกษาวิจัยเชิงทดลองในบริษัท Western Electric โดยทดลองตามสภาพแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อการทำงานของพนักงาน
ประสิทธิภาพการทำงานมิได้ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่ดีเท่านั้น แต่ยังขึ้นกับมนุษยสัมพันธ์ที่ดีภายในองค์การด้วย
ขวัญและกำลังใจในการทำงานเป็นสิ่งสำคัญมาก ทั้งนี้เพราะพนักงานมีชีวิตจิตใจ ไม่สามารถซื้อหาด้วยเงินอย่างเดียว
กลุ่มทำงานจะเป็นผู้กำหนดคุณลักษณะของสมาชิก แบบวิธีการของกลุ่ม ตลอดจนความสำเร็จหรือความล้มเหลวขององค์การในสัดส่วนที่กลุ่มยอมรับได้ โดยอาศัยความสัมพันธ์เชิงอำนาจของกลุ่ม
เมื่อพนักงานรู้สึกว่าได้รับความสนใจจากบุคคลอื่น จะทำให้มีความกระตือรือร้นในการทำงานมากขึ้น
เมื่อพนักงานในระดับสูงสามารถจูงใจด้านจิตใจ จะมีความสำคัญมากกว่าการจูงใจด้วยเงิน
Abraham Maslow
ทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการ
ความต้องการด้านสังคม
ความต้องการยกย่อง
ความต้องการความปลอดภัย
ความต้องการประสบความสำเร็จในชีวิต
ความต้องการทางร่างกาย
Douglas McGregor
ทฤษฎี X
พนักงานต้องการทำงานให้น้อยที่สุด
พนักงานขาดความทะเยอทะยาน และไม่ต้องการรับผิดชอบอะไร
ต่อต้านการเปลี่ยนแปลง
ทฤษฎี Y
ชอบทำงาน
มีความคิดริเริ่ม ในการแก้ปัญหาในการทำงาน
พนักงานมีความเต็มใจที่จะเสาะแสวงหางานมาทำ และมีความรับผิดชอบ
พนักงานยอมรับจุดมุ่งหมายขององค์การ
พนักงานมีศักยภาพที่สามารถพัฒนาตนเองได้ และขณะนี้ยังไม่ได้ใช้ความสามารถที่มีอยู่อย่างเต็มที่
สมัยใหม่
เชิงปริมาณ
เน้นแนวคิดของการบริหารที่สนใจนำเทคนิคทางคณิตศาสตร์ การนำเอาข้อมูลสถิติมาใช้ในการตัดสินใจ
องค์ประกอบ
วิทยาการจัดการ
ระบบสารสนเทศการจัดการ
การจัดการปฏิบัติการ
ระบบ
ตามสถานการณ์
ขนาดขององค์การ ขนาดใหญ่ขึ้น โครงสร้างและจำนวนพนักงานเพิ่มขึ้น ปัญหาการประสานงานเพิ่มขึ้น
ลักษณะงาน ปรับเปลี่ยนตามความต้องการ
หลักการ ไม่มีหลักการบริหารใดที่เป็นสากลสามารถนำไปใช้ได้ทุกสถานการณ์ หรือทุกองค์การ
ความไม่แน่นอนของสภาพแวดล้อม
ความแตกต่างของบุคคล
แบบดั้งเดิม
แบบราชการ
Max Weber
ศึกษาการทำงานภายในองค์การและโครงสร้างของสังคม
เสนอรูปแบบการจัดการแบบ ระบบราชการ
ลักษณะสำคัญ
แบ่งงานตามความชำนาญ มีขอบเขตชัดเจน
มีกฎระเบียบ
มีระบบการทำงานที่เป็นแบบแผน
ยึดเหตุและผลในการทำงาน
มีตำแหน่ง สายการบังคับบัญชาชัดเจน
เลือกคนทำงาน เลื่อนขั้น จากความรู้ ความสามารถ
ตามหลักการบริหาร
Henri Fayol
บิดาแห่งการจัดการสมัยใหม่
การวางรากฐาน เพื่อการสร้างประสิทธิภาพให้แก่องค์การสามารถพัฒนาผลผลิตของคนงานให้ดีขึ้นได้ ให้ความสำคัญต่อภารกิจทางการบริหารของฝ่ายจัดการ
งานด้านอุสาหกรรม
ด้านเทคนิค การผลิต โรงงาน การปรับตัว
ด้านการค้า การซื้อ การขาย การแลกเปลี่ยน
ด้านการคลัง จัดหาทุน ใช้จ่ายทุน
ด้านความมั่นคง คุ้มครองทรัพย์สินและบุคลากร
ด้านบัญชี งานธุรการพัสดุ งบดุล สถิติ
ด้านการจัดการ วางแผน สั่งงาน ประสาน และควบคุม
หลักการบริหาร
การวางแผน
การจัดองค์กร
การบังคับบัญชา
การประสานงาน
การควบคุม
Oliver Sheldon
พัฒนาความคิดในเรื่องการจัดการและการบริหาร
หลักการบริหาร
การบริหาร เป็นเรื่องเกี่ยวกับการกำหนดนโยบายและการประสานงานในหน้าที่ต่างๆ
การจัดการ เป็นเรื่องเกี่ยวกับการดำเนินนโยบายภายในขอบเขตจำกัดซึ่งกำหนดขึ้นโดยฝ่ายบริหาร
หน้าที่ในการจัดองค์การ เป็นกระบวนการประสานงานระหว่างบุคคลหรือระหว่างกลุ่มบุคคล
Luther Gulilck และ Lyndall Urwick
เสนอแนวคิดในการจัดการซึ่งเป็นหน้าที่ของฝ่ายบริหาร จะต้องดำเนินการ POSDCORB
แบบวิทยาศาสตร์
Frederick W.Taylor
สร้างแนวคิดวิทยาศาสตร์ ในการหาวิธีการทำงานให้มีประสิทธิภาพที่สุด
ลักษณะที่สำคัญ
ต้องมีคัดเลือกและพัฒนาคนงาน
ร่วมมือกันอย่างจริงจังในการทำงานทุกฝ่าย
พัฒนาความรู้ในวิธีการทำงานโดยอาศัยหลักวิทยาศาสตร์
มีการแบ่งงานกันทำตามความเหมาะสม
Henry L.Gantt
พัฒนาแผนภูมิบันทึกความก้าวหน้าของงานเทียบกับเวลา
ระบบจูงใจโดยใช้ Bonus
ปัจจุบัน
เทคนิค
การจัดการเชิงคุณภาพ
การรื้อปรับระบบ (Reengineering)
การจัดการเชิงกลยุทธ์
การจัดการความรู้และองค์การแห่งการเรียนรู้
การจัดการในรูปแบบ E-Business
แนวคิดการจัดการแบบญี่ปุ่น : 5 ส ทฤษฎี Z ของ Ouchi
หลักการจัดการ
อํานาจหน้าที่ และความรับผิดชอบ
มีผู้บังคับบัญชาเพียงคนเดียว
มีจุดมุ่งหมายร่วมกัน
ธํารงไว้ซึ่งสายงาน
แบ่งงานกันทํา
ระเบียบวินัย
ถือประโยชน์ส่วนบุคคลเป็นรองจากประโยชน์ส่วนรวม
ให้ผลประโยชน์ตอบแทน
รวมอํานาจไว้ส่วนกลาง
ความมีระเบียบเรียบร้อย
ความเสมอภาค
ความมีเสถียรภาพของการว่าจ้างทํางาน
ความคิดริเริ่ม
ความสามัคคี
ความแตกต่างของการบริหารและการจัดการ
การจัดการ
นำทรัพยากรในการบริหารและระบบสารสนเทศมาใช้ในการบริหาร เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด
ต้องการกำไรและบรรลุเป้าหมาย เพื่อให้องค์กรอยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่อยู่ในระบบการแข็งขัน
เป็นทั้งศาสตร์และศิลป์
การบริหาร
บริหารงานให้เป็นไปตามเป้าหมาย ไม่ต้องการผลกำไรหรือผลประโยชน์
ผลสำเร็จขององค์กรไม่ได้คำนึงถึงผลตอบแทนที่สมาชิกได้รับ
เป็นกระบวนการดำเนินการระดับการกำหนดนโยบายหรือกระบวนการบริหารงานขององค์กร
มักใช้กับองค์การภาครัฐหรือหน่วยงานสาธารณที่ไม่หวังผลกำไร
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการบริหาร
คุณลักษณะและพฤติกรรมของผู้บริหาร ได้แก่ มีวิสัยทัศน์ มีความสัมพันธ์กับบุคลากรทั้งภายในและภายนอกองค์กร มีความมุ่งมั่นในการทำงาน ใช้ข้อมูลสถิติในการวิเคราะห์และตัดสินใจให้การสนับสนุนและช่วยเหลือลูกน้อง มีความสามารถในการสื่อสาร การใช้แรงจูงใจ เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง
ความสามารถของผู้นำ หรือ การบริหารในอันที่จัดกลุ่มคนทางานให้ร่วมมือกันทางานเพื่อให้ได้ผลงานที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
ทรัพยากรพื้นฐานด้านการบริหาร ควรมีอย่างน้อย 7 ประการคือ คน เงิน วัสดุสิ่งของ อำนาจหน้าที่ เวลา กาลังใจในการทางาน และความสะดวกต่าง ๆ
สิ่งอำนวยความสะดวกและเทคโนโลยี ได้แก่ ความพร้อมด้านอาคารสถานที่ สื่อและวัสดุอุปกรณ์ ความพร้อมด้านเทคโนโลยีและความพร้อมด้านข้อมูลสารสนเทศ