Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 4 ภาวะผู้นำ (Leadership), image, image, image, image, image, image -…
บทที่ 4 ภาวะผู้นำ (Leadership)
ความหมาย
คุณลักษณะที่มีในตัวบุคคล รวมถึง ทัศนคติและการมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล การจูงใจให้ผู้ร่วมงานปฏิบัติตามด้วยความเต็มใจ และบรรลุเป้าหมายขององค์การ
ผู้นำกับผู้บริหาร
ผู้นำ
ผู้มีพลังอานาจสามารถโน้มน้าวจิตใจคนอื่นให้ทาตามโดยอาศัยคุณงามความดีเรียกว่า“พระคุณ”
ลักษณะ
ยอมรับและจูงใจ
• มีอานาจตัดสินใจ
• มีอิทธิพลในการนา
• ผู้รู้ภาวะเสี่ยง ปรับปรุงงานใช้แนวคิดใหม่ๆ
• ความสัมพันธ์เป็นส่วนตัว
• รางวัลได้จากความสาเร็จของบุคคล
• อาจล้มเหลว/สาเร็จในการทางานในฐานะผู้นา
ผู้บริหาร
เป็นผู้มีตาแหน่งและมีอานาจตามกฎหมายจึงเป็นผู้มี
“พระเดช”
ลักษณะ
มีตาแหน่งแต่งตั้ง
• มีอานาจหน้าที่ตัดสินใจตลอดไป
• มีกฎระเบียบชัดเจน
• ดาเนินงานตามคาสั่งและควบคุมงาน
• ความสัมพันธ์ตามบทบาทหน้าที่
• รางวัลได้จากผลงานบรรลุเป้าหมาย
• เป็นผู้บริหารเท่าที่ครองตาแหน่ง
รูปแบบภาวะผู้นำ
2.การบริหารงาน/การใช้อำนาจ
ผู้นำแบบเผด็จการยึดตนเองเป็นใหญ่ ชอบออกคำสั่ง
ผู้นำแบบประชาธิปไตยไม่เน้นอำนาจ มองว่าเรื่องต่างๆเกี่ยวข้องกับทุกคน ให้ทุกคนแสดงความคิดเห็น
ผู้นำแบบเสรีนิยม ปล่อยให้ผู้ร่วมงานตัดสินใจเอง
1.ลักษณะอำนาจ
ผู้นำแบบใช้พระเดช ใช้อำนาจที่มี ไม่ยืดหยุ่น
ผู้นำแบบใช้พระคุณใช้ศิลปะของการเป็นผู้นำ ผู้ปฏิบัติเต็มใจทำ
ผู้นำแบบพ่อพระให้ความเห็นอกเห็นใจ เป็นธรรมกับทุกคน
3.ลักษณะและวิธีการทำงาน
ผู้นำแบบเจ้าระเบียบยึดถือระเบียบ ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง
ผู้นำแบบบงการสั่งการ ใช้อำนาจ เป็นพิธีการ ผู้ทำงานทำด้วยความกลัว
ผู้นำแบบจูงใจให้ผู้ร่วมงานแสดงความคิดเห็นเพื่อให้ผู้อื่นร่วมมือ
ผู้นำแบบร่วมใจใช้อำนาจแบบประชาธิปไตยและจูงใจ
แลกเปลี่ยนความคิดเห็นประนีประนอม
ทฤษฎีภาวะผู้นำ
ทฤษฎีคุณลักษณะ (trait theory)
ลักษณะความสามารถในการนำและดำเนินกิจกรรมให้กลุ่มไปสู่เป้าหมายตามที่กำหนด
คอตเตอร์ (Kotter)
ลักษณะด้านแรงจูงใจ (motives needs)
ชอบอำนาจ (liked power)
ชอบความสำเร็จ (liked achievement)
มีความทะเยอทะยาน (ambitious)
ลักษณะด้านอารมณ์ (temperament)
มีความมั่งคงทางอารมณ์ (emotionally stable and even)
เป็นคนมองโลกในแง่ดี (aptimistic)
ลักษณะด้านความคิด(cognitive)
ฉลาดกว่าบุคคลทั่วไป
มีความสามารถในการวิเคราะห์
มีความสามารถในการหยั่งรู้ในระดับมาก
ลักษณะด้านปฏิสัมพันธ์ (interperson)
มีรูปลักษณ์ที่ดีและเป็นที่ดึงดูดใจผู้พบเห็น
มองผลประโยชน์ขององค์การในมุมกว้าง (broad)
ลักษณะด้านความรู้ (knowledge)
มีความรู้เกี่ยวกับสิ่งที่ตนปฏิบัติ (business)
มีความรู้เกี่ยวกับองค์การของตน (organization)
ลักษณะด้านมนุษยสัมพันธ์ (relationship)
สามารถร่วมมือ (cooperative) กับบุคลากรส่วนใหญ่ขององค์การ
สามารถร่วมมือ (cooperative) กับบุคคลที่อยู่ในองค์การประเภทเดียวกัน
เคิร์กแพตตริก
มีแรงจูงใจสูง (drive)
มีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะนำผู้อื่น (desire to lead)
มีความซื่อสัตย์และมีศักดิ์ศรี (honesty and integrity)
มีความเชื่อมั่นในตนเอง (self – confidence)
มีความฉลาด (intelligence)
มีความรู้เกี่ยวกับงานในหน้าที่ (job-relevant knowledge)
การ์ดเนอร์ (Gardner)
ความเห็นพ้องทางค่านิยม (affirming value)
การจูงใจ (motivation) ต้องจูงใจบุคลากร
กำหนดภาพในอนาคตของเป้าหมาย (envisioning goals)
การจัดการ (managing) ผู้นำต้องกำหนดเป้าหมาย
ความเป็นหนึ่งเดียว
การอธิบาย (explaining) ต้องสอนหรืออธิบายให้ผู้อื่นใจได้ง่าย
การแสดงสัญลักษณ์แห่งความเป็นผู้นำ
(serving as a symbol)
เป็นตัวแทนกลุ่ม (representing the group)
การสร้างสิ่งใหม่ ๆ (renewing) ผู้นำต้องรู้จักสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ
ทฤษฎีทางด้านพฤติกรรม
(Behavioral theory Behavioral theory Behavioral theory)
มหาวิทยาลัยไอโอวา
พฤติกรรมมุ่งงาน
แบบเน้นโครงสร้างการทำงาน
ผู้นำที่มีลักษณะของความกระตือรือร้น มีความคิดริเริ่ม มีมนุษยสัมพันธ์ในกลุ่ม ชักนำให้มีการสร้างแบบแผนที่ดี และสร้างช่องทางของการติดต่อสื่อสารให้มีความสามารถติดต่อกับบุคคลทุกคน และสามารถอธิบายถึงวิธีการทำงานได้
พฤติกรรมมุ่งคน
ผู้นำที่มีลักษณะของการดูแลเอาใจใส่ มีความเป็นมิตรภาพ
มีความไว้วางใจต่อกัน ยอมรับฟังความคิดเห็น ให้การยอมรับนับถือ ให้ความอบอุ่น มีความปรองดองกันระหว่างผู้นำและผู้ใต้บังคับบัญชา สนับสนุนและเปิดโอกาสให้มีการติดต่อสื่อสารและการให้มีส่วนร่วม
แบบเน้นมิตรสัมพันธ์
จำแนกผู้นำออกเป็น 3 แบบ
พฤติกรรมผู้นำแบบเผด็จการ เป็นผู้นำที่ยึดความเห็นของตนเองเป็นหลัก
พฤติกรรมผู้นำแบบประชาธิปไตย ผู้นำแบบประชาธิปไตยจะมีการให้ความสำคัญกับผู้ตามมาก จะไม่เน้นถึงอำนาจหน้าที่
แต่ตะเปิดโอกาสให้ผู้ตามแสดงความคิดเห็น
พฤติกรรมผู้นำแบบปล่อยตามสบาย หรือแบบเสรีนิยม ผู้นำแบบปล่อยตามสบายจะเน้นให้ความอิสระแก่ผู้ตามมาก
มหาวิทยาลัยมิชิแกน
พฤติกรรมที่มุ่งงาน เป็นพฤติกรรมของผู้นำที่มุ่งให้ความสนใจในงานที่ผู้ใต้บังคับบัญชาปฏิบัติ และสนใจว่าผู้ใต้บังคับบัญชาทำงานดังกล่าวได้ดีเพียงใด
พฤติกรรมที่มุ่งให้ความสำคัญแก่ผู้ใต้บังคับบัญชาในฐานะที่เขาเป็นมนุษย์ มุ่งในความสนใจในความต้องการของบุคคล เน้นการสร้างความร่วมมือและเน้นการทำงานร่วมกันเป็นทีม
ทฤษฎีผู้นำตามสถานการณ์ (Situational theory)
ไฟด์เลอร์
พฤติกรรมของผู้นำที่มุ่งงาน (task motivation)
พฤติกรรมของผู้นำที่มุ่งมนุษยสัมพันธ์ (relationship motivation)
ผู้นำที่ดี ต้องสามารถปรับพฤติกรรมผู้นำให้เหมาะสมกับแต่ละสถานการณ์
สภาพแวดล้อมขององค์กรที่แตกต่างกันย่อมต้องการแบบของผู้นำที่แตกต่างกัน
วิธีการกับการบรรลุเป้าหมาย
ให้ความสำคัญกับสถานการณ์ (situation) และพฤติกรรมของผู้นำ โดยจะต้องปรับภาวะผู้นำให้สอดคล้องกับสถานการณ์
ทฤษฎีภาวะผู้นำสมัยใหม่ (Modern leadership Theory)
มุ่งเน้น (concentrate) การปรับภาวะผู้นำให้เอื้อต่อการมีส่วนร่วมในการการตัดสินใจที่เกิดขึ้นจากผู้ใต้บังคับบัญชา และเปิดโอกาสให้ผู้ใต้บังคับบัญชาได้มีอิสระในการทำงานให้มากขึ้น
มี 4 รูปแบบ
ภาวะผู้นำแบบปฏิรูป (transformational leadership)
ภาวะผู้นำแบบผู้สอนงาน (Coaching leadership)
ภาวะผู้นำแบบพิเศษ (super leadership)
ภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการ (entrepreneurial leadership)
ภาวะผู้นำทางการพยาบาล
คุณสมบัติที่สำคัญ
การตระหนักในตนเอง
ความพร้อมในการทางาน
อานาจส่วนตัวที่จะชักนาผู้อื่นยอม
ยอมทาตามด้วยความสมัครใจ
บุคลิกลักษณะ
การวางตัว ความมุ่งมั่นความเด็ดขาดหรือการกล้าตัดสินใจ มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีความรู้เป็นสิ่งสาคัญ มีเครือข่ายมาก
มีใจใหญ่
พิทักษ์สิทธิ์ ต้องช่วยให้ผู้อื่นเจริญก้าวหน้า
กล้าหาญชาญชัย ต้องอยู่หน้าผู้ตาม
กลยุทธ์ต้องยึดหลัก 3ประการ
หลักความเป็นธรรม
หลักอุดมการณ์ที่เป็นไปได้
หลักประโยชน์สูงสุด
Team work
T = Trust T ความไว้ใจ เชื่อใจ
E = Empathy ความเข้าใจ เห็นใจกัน
A = Agreement ความเห็นร่วมกัน
M = Mutual benefit ผลประโยชน์ร่วมกัน
W = Willingness ความเต็มใจ
O = Opportunity ให้โอกาสกับสมาชิกทุกคนในทีม
R = Recognition การยอมรับซึ่งกันและกัน
K = Knowledge transfer การแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ในการทางาน
ความสำคัญ
งานบางชนิดไม่สามารถทาสาเร็จเพียงคนเดียว
2.งานด่วน ต้องระดมกาลังพล
3.ต้องอาศัยความรู้ ความสามารถจากหลายฝ่าย
4.งานที่ต้องอาศัยหลาย
หน่วยรับผิดชอบ
เป็นงานที่ต้องการความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
หน่วยงานที่ต้องสร้างบรรยากาศของความสามัคคีให้เกิดขึ้น
จริยธรรมผู้นำ
1) พัฒนาตนเอง ด้านบุคลิกภาพ ความรู้ ทักษะและนวัตกรรมของการบริหารและการปฏิบัติการพยาบาล
2) เฝ้าระวัง สารวจ พัฒนาพฤติกรรมจริยธรรมของตนเอง
อย่างต่อเนื่องเพื่อเป็นตัวอย่างที่ดี
3) มีวิสัยทัศน์กว้างไกล
4) ใจกว้าง ยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น
5) ยกย่อง ให้เกียรติ ให้กำลังใจ ส่งเสริมพยาบาลให้มีพฤติกรรมจริยธรรมที่ดีเด่น