Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคเลือดร่วมกับการตั้งครรภ์ - Coggle Diagram
โรคเลือดร่วมกับการตั้งครรภ์
โลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
การป้องกัน
จากอาหารปกติได้เหล็กที่ดูดซึมแล้ว 3 mg สตรีมีครรภ์ต้องการ
ธาตุเหล็กที่ดูดซึมแล้ววันละ 6-7 mg
ควรได้รับธาตุเหล็กเสริมวันละ 30 mg ตั้งแต่ไตรมาสที่สอง
ครรภ์แฝดควรกินเหล็กวันละ 60-100 mg
การรักษา
ให้กินเหล็กวันละ 200 mg เช่น ferrous fmurate 200 mg วันละ 3 เม็ด
ถ้าได้ผลดี reticulocyte count จะเพิ่มภายใน 5-10 วัน และระดับ Hb จะเพิ่มขึ้น 0.3-1.0 g/wks. ภายใน 2-3 wks
ไม่นิยมให้เหล็กทางหลอดเลือดดำ เนื่องจากแพงและอันตรายควรเลือกใช้กรณีที่กินไม่ได้จริง ๆ
การให้เลือดให้กรณีที่ต้องการเพิ่ม Hb อย่างรวดเร็ว เช่น ต้องผ่าตัดคลอดฉุกเฉิน
ผลต่อมารดา
หัวใจเต้นผิดจังหวะ
CHF โดยเฉพาะใน severe anemia
shock หรือ ไตล้มเหลว ง่ายกว่าผู้คลอดปกติ
infection
รกลอกตัวก่อนกำหนด
Pre-eclampsia
ผลต่อทารก
แท้ง
คลอดก่อนกำหนด
น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่าปกติ
พิการแต่กำเนิด
เสียชีวิตในครรภ์
ตายคลอด
อัตราการตายของทารกแรกเกิดเพิ่มขึ้น
การวินิจฉัย
low MCV
low MCHC
low SF
low SI
high TIBC
low TSAT
free erythrocyte protoporphyrin เพิ่มขึ้น
ถ้า SF ต่ำกว่า 10-15 𝜇g/l สามารถวินิจฉัยได้แน่นอนว่าเป็น
ภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
โลหิตจางจากการขาดโฟเลต
การขาดโฟเลตเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของ
megaloblastic anemia MCV> 100 fl
ขณะตั้งครรภ์พบการขาดโฟเลตน้อยกว่าขาดธาตุ
เหล็กแต่พบรวมกับธาตุเหล็กเล็กน้อย
การขาดพบได้บ่อยขึ้นเนื่องจากมารดาและทารก ต้องการสร้างเม็ดเลือดเพิ่มขึ้นแต่มารดารับประทาน
อาหารมีโฟเลตไม่เพียงพอ
โลหิตจางจากการขาดวิตามันบี 12
ผลของโรคต่อการตั้งครรภ์
มารดา: ซีด ความดันโลหิตสูง รกลอกตัวก่อนกำหนด
ทารก: เกิดผลกระทบน้อย
การป้องกัน
ขณะตั้งครรภ์ให้กรดโฟลิคเสริมวันละ 400 ug ซึ่งจะช่วยลดอุบัติการณ์ของภาวะ megaloblastic anemia และช่วยป้องกันภาวะ neural tube defects (NTD) ในทารกได้
ในรายที่เคยมีบุตรเป็น NTD แนะนำให้รับประทานวันละ 4 มก. ตั้งแต่ 3 เดือนก่อนการตั้งครรภ์
การรักษา
รับประทานหรือฉีดโฟเลตวันละ 1 มก.
ซึ่งจะตอบสนองต่อการรักษาประมาณวันที่ 4-7 หลังจากให้ยาโดยจะพบ reticulocyte เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนและพบการเพิ่มขึ้นของเม็ดเลือดขาวและเกล็ดเลือดด้วย
Thalassemia
การตรวจเพื่อวินิจฉัย
ด้วยวิธี polymerase chain reaction
(PRC)
วิธี hrmoglobin electrophoresis
การรักษาผู้ที่เป็นโรค
ให้ folic acid เพื่อช่วยสร้างเม็ดเลือด
รักษาระดับ Hb ให้อยู่ในช่วง 7-10 g/dl ให้ PRC ในรายที่ซีด
ถ้ามีเหล็กเกินให้ยาขับเหล็ก
เฝ้าระวัง IUGR
ป้องกันรักษาภาวะติดเชื้อ
เลือดวิธีการคลอดที่ปลอดภัยและเสียเลือดน้อยที่สุด
รายที่ทารกมีภาวะบวมน้ำให้ยุติการตั้งครรภ์ลดภาวะแทรกซ้อนต่อมารดา
การพยาบาลเพื่อป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง
ให้คำปรึกษาด้านพันธุกรรม การถ่ายทอดโรคธาลัสซีเมีย การตรวจคัดกรองและการวินิจฉัย การตรวจวินิจฉัยก่อนคลอดกรณีเป็นคู่เสี่ยงทางเลือกเมื่อพบว่าบุตรเป็นโรค
ในรายตรวจวินิจฉัยก่อนคลอดให้คำแนะนำใน
การปฏิบัติตัว
ส่งปรึกษาแพทย์กรณีเป็นคู่เสี่ยง
การป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง
ควรตรวจคัดกรองสตรีมีครรภ์และคู่สมรสตั้งแต่
ฝากครรภ์ครั้งแรก
ให้คำปรึกษาด้านพันธุกรรมให้แก่คู่เสี่ยง
การวินิจฉัยก่อนคลอด CVS,
Amniocentesis, Cordocentesis
ให้คำปรึกษายุติการตั้งครรภ์กรณีบุตรเป็นโรค
การพยาบาลสตีมีครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง
ระยะตั้งครรภ์
ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัว เช่น
การรับประทานอาหาร การพักผ่อน การรักษาความสะอาด การับประทานยาและผลข้างเคียงของยา
การนับลูกดิ้น
การสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ซีด เหนื่อย
ง่าย ใจสั่น
การมาตรวจตามนัด
ระยะคลอด
ประเมินอาการและอาการแสดงของ
โลหิตจาง
ให้นอนท่าศีรษะสูงเพื่อให้หายใจ
สะดวก เลือดไหลกลับเข้าหัวใจได้ดี
ดูแลให้ได้รับสารน้ำและสารอาหาร
ตามแผนการรักษา
ดูแลบรรเทาความเจ็บปวด
ประเมินความก้าวหน้าของการคลอด
ประเมิน FHS ทุก 5 นาที V/S ทุก 1-2 นาที
ระยะหลังคลอด
ประเมิน V/S การหดรัดตัวของมดลูก ปริมาณเลือดที่ออก
เฝ้าระวังภาวะตกเลือดและภาวะช็อก
ดูแลให้นอนพักในช่วง 12-24 hr. แรกหลังคลอด
ให้คำแนะนำเรื่องการปฏิบัติตัวเน้นเรื่องการ
รับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง
แนะนำการวางแผนครอบครัวควรเว้นระยะห่างมี
บุตร 2 ปี
แนะนำเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา