Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การทำคลอดและการช่วยเหลือการคลอดปกติ, ที่มา (เพิ่มเติม) : นางสาวเสาวนีย์…
การทำคลอดและการช่วยเหลือการคลอดปกติ
การทำคลอด
การคลอดปกติ
หมายถึง การคลอดทางช่องคลอด เมื่อครรภ์ครบกำหนด โดยทั่วไปมักพบหลังการตั้งครรภ์ 36 สัปดาห์เป็นต้นไปถึง 40 สัปดาห์ โดยมีอาการนำอย่างใดอย่างหนึ่ง
เจ็บท้องคลอด โดยมีอาการเจ็บถี่ขึ้น แรงขึ้น ตามลำดับ
น้ำรั่ว หรือน้ำเดิน โดยมีน้ำใสไหลออกจากช่องคลอดลงมา ตามขาหรืออาจน้ำแตกจนนอนเปรอะเสื้อผ้าหรือที่นอน
มีมูกเลือดออกมาเปรอะกางเกงใน โดยที่ท่าเด็กต้องเป็นท่าปกติ คือท่าศีรษะลง ไม่ใช่ท่าขวางหรือท่าผิดปกติอื่นๆ
การทำคลอดศรีษะ
เมื่อผู้คลอดเบ่งจนศีรษะทารกโผล่ออกมาปากช่องคลอด ซึ๋งศีรษะ ทารกจะไม่ผลุบกลับเข้าไปในช่องคลอด เมื่อมดลูกคลายตัว หรือผู้คลอดหยุดเบ่ง เรียกว่า crowning
ให้ผู้คลอดเบ่งตามจังหวะการหดรัดตัวของมดลกจนกระทั่ง เห็น
ศีรษะทารกโผล่ประมาณ 3-4 เซนติเมตร ใหใชนิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้นิ้วกลางของ มือข้างที่ไม่ถนัดแตะไว้บนศีรษะทารก กดศีรษะเพื่อควบคุมไม่ให้ศีรษะเงยขึ้น ก่อนกำหนด ส่วนมือข้างที่ถนัดให้ใช้นิ้วหัวแม่มืออยู่ด้านหนิ้ง อีก 4 นิ้วอยู่อีกด้านหนึ่ง วางไว้ใต้ฝีเย็บ
เมื่อหน้าผากผ่านพ้นปากช่องคลอดออกมาแล้ว ให้ใช้มือที่ควบคุม บริเวณท้ายทอย โกยศีรษะที่อยู่บริเวณเหนือขอบเแย็บให้เงยขึ้น พร้อมกับ มืออีกช้างรวบบริเวณเแย็บดันหน้าทารกให้เงยขึ้นช้าๆ จนคางผ่านพ้นแเย็บ
ภายหลังศีรษะทารกเกิดแลว หามมิใหผูคลอดเบ่ง โดยใหอาปาก หายใจทางปากยาวๆ ลึกๆ หรือร้องอาๆ แต่ถ้าผู้คลอดรู้สึกว่าจะกลั้นเบ่งไว้ ไม่ได้ ให้บอกผู้ทำคลอดทันที เช็ดมูกที่ปกคลุมบริเวณตาทารกด้วย สำลีชุบนํ้าเกลือล้างแผลก้อนละข้าง โดยเช็ดจากหัวตาจนตลอดถึงหาง ตา
ใช้ลูกสูบยางแดงที่!]บลมออกหมดแล้ว ดูดมูกจากปาก ภายในลำคอจนหมด ระยะนี้สำคัญมาก เนื่องจากขณะนี้ทรวงอกของทารกผ่านเช้ามาในช่องเชิงกราน และจะถูกบีบ ทำให้มูกและนํ้าคราที่ทารกสูดหายใจเข้าไปตามธรรมชาติในขณะที่อยู่ในครรภ์มารดา ถูกขับไล่ออกมาจนหมด ผู้ทำคลอดจึง ควรรออยู่ประมาณ 30วินาที เพื่อให้มูกและนํ้าคราถูกขับออกให้มากที่สุด หรือจนกระทั่งเมื่อมีการหดรัดตัวของมดลูกและผู้คลอดเรึ่มเบ่งอีกครั้งหนื่ง
การทำคลอดไหล่
ทำคลอดไหล่หน้า
เมื่อไหล่อยู่ในแนวตรง ช่วยทำคลอดโดยใช้ 2 มือจับ ศีรษะบริเวณขมับของ ทารกให้อยู่ระหว่างฝ่ามือทั้งสองช้าง ให้มือช้างที่ไม่ถนัดอยู่ด้านบน กดศีรษะทารกลงล่างตามแนว ทิศทางของช่องเชิงกรานส่วนบนเมื่อเห็นไหล่หน้า จนถึงบริเวณซอกรักแร้จึงหยุด
การทำคลอดไหล่หลัง
จับศีรษะทารกให้ บริเวณขมับทั้งสองช้างอยู่ระหว่างฝ่ามือทั้งสอง ดังเช่น การทำคลอดไหล่หน้า แล้วยกศีรษะทารกขึ้นไป ทางหน้าห้องผู้คลอดประมาณ 45 องศากับ 1 แนวดิ่ง ให้ไหล่หลังคลอดออกมา
การทำคลอดลำตัว
ดึงตัวทารกออกมาช้าๆ โดยใช้มือช้างที่ถนัดอยู่ช้างล่างช่วยพยุงรองรับ ให้ ศีรษะอยู่ในอุ้งมือ และคอทารกอยู่ระหว่างซอกนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ ค่อยๆ ลด ศีรษะทารกลง
มือช้างที่ไม่ถนัดค่อยๆ ลูบตามหลังทารกใน ขณะที่ลำตัวทารกค่อยๆ เคลื่อนออกมา จนก้น และต้นขาทารกคลอดออกมา ให้ใช้นิ้วชี้สอดเช้า ไประหว่างขาทั้งสองช้างของทารก และค่อยๆ เลื่อนไปจนถึงช้อเห้าของทารก ใช้นิ้วหัวแม่มือ และนิ้วกลางกำรอบช้อเห้าทารกให้แน่น
เมื่อทารกคลอดหมดทั้งตัว นำทารกวางบนผ้าที่จัดเตรยมไว้ โดยระวัง ไม่ให้สายสะดือดึงรั้ง
แจ้งเวลาทารกคลอดและเพศของทารก
ดูดมูกจากปากทารกออกให้หมด
ใช้ผ้าขนหนูที่อุ่นๆ เช็ดศีรษะและตัวทารกให้แห้งสะอาดทันที เพื่อช่วย รักษาอุณหภูมิร่างกายเมื่อคลอด กระตุ้นให้ร้อง
ประเมินทารกแรกเกิด ลูสีผิว การร้อง การเคลื่อนไหวของแขนขา การ หายใจ
กลไกการคลอด
Engagement การเคลื่อนเข้าสู่อุ้งเชิงกรานของศีรษะ
Descent การที่ศีรษะเคลื่อนตาลงตามช่องทางคลอด
Flexion การก้มของศีรษะทารกจนคางชิดหน้าอก
Internal rotation การหมุนของส่วนศีรษะทารก ที่เกิดขึ้นภายในช่องเชิงกราน
Extension การที่ศีรษะทารกเงยหน้าผ่านพ้นช่องคลอดออกมาภายนอก
Restitution การหมุนกลับของศีรษะทารกภายนอกช่องคลอด 45 องศา
External rotation การหมุนของศีรษะต่ออีก 45 องศา
Expulsion คือการขับเคลื่อนเอาตัวทารกออกมาทังหมด
การช่วยเหลือการคลอดปกติ
ในรายที่ปากมดลูกยังเปิดไม่หมด ให้ตรวจภายในเป็นระยะจนปากมดลูกเปิด หมด
สอนมารดาเบ่งคลอด สวนบัสสาวะ ถ้าตรวจพบกระเพาะบัสสาวะเต็ม และ เชียร์เบ่ง ครรภ์แรกถ้าเบ่งนานเกิน 1 ชั่วโมง และครรภ์หลังเบ่งนานเกิน 30 นาที ให้รายงานแพทย์
เมื่อมารดาเบ่งจน head seen ในครรภ์แรกหรือ Cx fully dilate ในครรภ์หลังให้ แต่งตัวเตรียมทำคลอด
ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธ์ด้วย Providine scrub และปูผ้ารับเด็กใต้เครื่อง warmer
ฉีดยาชาระงับความรู้สึกบริเวณ'IIเย็บและพิจารณาการตัดฝีย็บ เพื่อช่วยเหลือ กลไกการคลอด
เมื่อศีรษะทารกคลอดใช้ลูกยางแดงดูดนํ้าคราในปากและจมูก ทำคลอดตัว ทารก ตัดสายสะดือและใช้ยางรัด เช็ดคราบเลือด อุ้มทารกให้มารดาบอกเพศ ทารกและนำมาวางใต้ warmer
ทำคลอดรกตรวจสอบความครบถ้วนของรก และเยื่อหุ้มรก
เย็บแผลฝีเย็บในกรณีที่มีการตัดหรือมีการฉีกขาดของฝีเย็บ
ประเมิน total blood loss ชั่งนํ้าหนักรก วัดความยาวของสายสะดือ ก่อนทิ้งรก ลงถัง ให้ยกรกขึ้นดูว่ามีอุปกรณ์ตกค้างในภาชนะใส่รกหรือไม่ และทำความ สะอาดเครื่องมือ
บทบาทหน้าที่ของผู้ช่วยผู้ทำคลอดในการทำคลอดปกติ
ช่วยจัดทำผู้คลอด
เตรียมและดูแลเครื่องมือเครื่องใช้สำหรับการทำคลอดให้เรียบร้อย เช่น กางผ้าปู crib รับทารก และเทน้ำยาชนิดต่าง ๆ เป็นต้น
ดูแลให้ผู้คลอดเบ่งอย่างถูกวิธีและให้กำลังใจผู้คลอดในการเบ่งคลอด
วัดสัญญาณชีพผู้คลอดทุก 15 นาที (ยกเว้นอุณหภูมิ)
ประเมินการหดรัดตัวของมดลูกทุก 5 นาที
ฟังเสียงหัวใจทารกในครรภ์ทุก 15 นาที โดยรายปกติและทุก 5 นาที ในรายที่ ทารกเสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจน
ดูแลความสุขสบายทั่วไปของผู้คลอด เช่น ใช้ผ้าชุบนํ้าเย็นเช็ดหน้า หรือช่วย นวดบริเวณต้นขาให้ผู้คลอด
สังเกตอาการของผู้คลอดและบันทึกรายงานให้เรียบร้อย
รายงานหัวหน้าเวรกรณีที่มีภาวะผิดปกติเกิดขึ้น เช่น ผู้คลอดเจ็บปวดมาก ทุรนทุราย มดลูกหดรัดตัวไม่ดี การคลอดไม่ก้าวหน้า ทารกในครรภ์มีภาวะขาด ออกซิเจน เป็นต้น
บันทึกเวลาการคลอด เขียนและผูกป้ายข้อมือทารก
วัดความดันโลหิตภายหลังรกคลอดทันที และฉีดยากระตุ้นการหดรัดตัวของ มดลูก ได้แก่ methergin หรือ syntocinon
นำทารกไปให้มารดาสัมผัสเพื่อส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างมารดาและทารก การส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างมารดากับทารก แล้วชั่งน้ำหนักทารก
ที่มา
(เพิ่มเติม) : นางสาวเสาวนีย์ ผิวเกลี้ยง. (2555).
การดูแลผู้คลอดปกติระยะคลอด
. จากเว็บไซต์ :
http://www.cbh.moph.go.th/app/intranet/files/km/1374120318_แนวทางระยะคลอด.pdf
. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2563.
สุชาดา รัชชุกูล. (2546).
แบบประเมินการทำคลอด
. จากเว็บไซต์ :
http://hp.anamai.moph.go.th/article_attach/แบบประเมินการทำคลอด.pdf
. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2563.
ธีระ ทองสง. (2555).
สูติศาสตร์
(พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: ลักษมีรุ่ง. บันท,พร แสนคิริพันธ์ และสุกัญญา ปริลัญญกุล. (2558).
การพยาบาลในระยะคลอด
. เชียงใหม่: ครองช่าง พริ้นท์ติ้ง จำกัด.
มาลีวัล เลิศสาครคิริ. (2558).
การพยาบาลสตรีในระยะตั้งครรภ์และระยะคลอด
.กรุงเทพ: อัสลัมชัญ.
นางสาวณัฐทริกา อัตถะเรือง เลขที่ 44 รหัสนักศึกษา 612401045