Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคเลือดร่วมกับการตั้งครรภ์ - Coggle Diagram
โรคเลือดร่วมกับการตั้งครรภ์
การเปลี่ยนแปลง
Anemia : nonpregnant women --> Hb < 12 gm./dL
pregnancy or puerperium --> Hb < 10 gm./dL
CDC 1990 : 1st and 3rd trimester --> Hb < 11 gm./dL
: 2nd trimester --> Hb < 10.5 gm./dL
โรคโลหิตจางในสตรีตั้งครรภ์
ภาวะที่สตรีมีครรภ์มีระดับความเข้มข้นของ Hb ต่ำกว่า 10 กรัม/ดล
WHO และ CDC ใช้เกณฑ์ในการวินิจฉัยภาวะโลหิตจางในหญิงตั้งครรภ์แตกต่างกันไป
อาการ
koilonychia
Chelitis
Glossitis
Laboratory investigation
CBC: hypochromic microcytic
Iron study
Free erythrocyte protoporphyria สูง
Bone marrow smear :iron ต่ำ
โลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก
สาเหตุ
การรับประทานธาตุเหล็กไม่เพียงพอ
ธาตุเหล็กที่สะสมไว้ก่อนตั้งครรภ์มีน้อย
การเสียเลือดเรื้อรังจากพญาธิปากขอหรืออื่น
ความต้องการธาตุเหล็กขณะตั้งครรภ์
ต้องการธาตุเหล็กประมาณ 1 กรัม (6-7 มก./วัน) แต่เหล็กสำรองมีเพียง 300 มก. ถ้าได้รับธาตุเหล็กไม่เพียงพอจะทำให้เกิดภาวะโลหิตจางได้
ระยะของการขาดธาตุเหล็ก
ระะยะที่ 1 ปริมาณเหล็กสะสมลดลง
Iron depletion
ระยะที่ 2 การสร้างเม็ดเลือดเเดงลดลง
Iron deficient erythropoiesis
ระยะที่ 3 เกิดภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็ก
Iron deficient anemia
อาการเเละอาการเเสดง
ซีดเล็กน้อย Hb > 9 mg/dl
ไม่เเสดงอาการในภาวะปกติ ทำกิจกรรมที่ใช้เเรงมากจะเหนื่อยหอบ
ซีดปานกลาง Hb 7-9 mg/dl
อ่อนเพลีย เหนื่อย ใจสั่น เหงื่อออกมาก หายใจลำบาก
ซีดมาก Hb < 7 g/dl
อ่อนเพลีย เหนื่อยขณะพัก ใจสั่น หนาวง่าย เบื่ออาหาร มึนงง ปวดศีรษะ เจ็บอก
ผลต่อมารดา
หัวใจเต้นผิดปกติ
CHF โดยเฉพาะในผู้ severe anemia
Shock หรือไตล้มเหลวง่ายกว่าผู้คลอดปกติ
inflation
รกลอกตัวก่อนกำหนด
Pre-eclampsia
ผลต่อทารก
แท้ง
คลอดก่อนกำหนด
น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่าปกติพิการแต่กำเนิด
เสียชีวิตในครรภ์
ตายคลอด
อัตราการตายของทารกแรกเกิดเพิ่มขึ้น
การพยาบาล
ป้องกัน: ประเมินปะจจัยเสี่ยง , ประเมินความเข้มข้นของเลือด 2 ครั้ง (เมื่อมาฝากท้องและ 30-32 wk) ,แนะนำทานอาหารมีธาตุเหล็กและโฟเลทแนะนำให้ทานวิตามินที่มีธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบ
ระยะตั้งครรภ์
ให้ความรู้เรื่องโลหิตจาง ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตะว เช้นการรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ การพักผ่อน การรักษาความสะอาด การรับประทานยา การนับลูกดิ้น และการสังเกตุอาการผิดปกติ และแนะนำให้มาตามนัด
ระยะคลอด
ประเมินอาการภาวะโลหิตจาง จัดท่าศีรษะสูง ดูแลให้ได้รับสารน้ำ ดูแลบรรเทาความเจ็บปวด ประเมินความก้าวหน้าการคลอด ประเมิน FHS ทุก 5 นาที ประเมิน v/s 1-2 hr. ประเมินอาการผิดปกติอื่นๆ
ระยะหลังคลอด
เฝ้าระวังตกเลือดหลังคลอดประเมินสัญญาณชีพการดูแลกระเพาะปัสสาวะ ดูแลให้ได้รับสารน้ำ รายงานแพทย์เมื่อมีความผิดปกติแนะนำเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา แนะนำวางแผนครอบครัวเว้นมีลูกอย่างน้อนสองปี
Thalassemia
อาการ
ผลต่อมารดา
เสี่ยงต่อการติดเชื้อมาก รกลอกตัวก่อนกำหนด คลอดติดขัด หรือตักดลือดหลังคลอด
ผลต่อทารก
โรคสามารถถ่ายทอดสู่ทารก ทารกโตช้าในครรภ์ น้ำคร่ำน้อย คลอดก่อนกำหนด ตายในครรภ์ ตายคลอด
การพยาบาล
ชนิดไม่มีอาการหรือเป็นพาหะ
ให้คำแนะนำปรึกษาด้านพันธุศาสตร์ และให้การดูแลเหมือนสตรีทั่วไป
ชนิดมีอาการหรือเป็นโรค
ให้คำแนะนำ ให้การพยาบาลเหมือนภาวะโลหิตจาง จากการขาดธาตุเหล็ก
*ยกเว้น แนะนำให้หลีกเลี่ยงอาหารธาตุเหล็กสูงงดยาและวิตามินที่เสริมธาตุเหล็กเนื่องจากมีภาวะเหล็กเกินอยู่แล้ว
การป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง
ตรวจคัดกรอง ให้คำปรึกษาด้านพันธุกรรม วินิจฉัยก่อนคลอดในรายที่เสี่ยง ให้คำปรึกษาเรื่องยุติการตั้งครรภ์ที่มีบุตรเป็นโรค
การรักษา
ให้ folic acid เพื่อช่วยสร้างเม็ดเลือด
รักษาระดับHb 7-10 g|dL ให้PRC ถ้าซีดมาก
ถ้าเหล็กเยอะเกินให้ยาขับเหล็ก
เฝ้าระวัง IUGR
ป้องกันการติดเชื้อ
ให้คลอดเองทางช่องคลอด ทำสูติศาสตร์หัตถการเมื่อมีข้อบ่งชี้
แนะนำคุมกำเนิด และให้ปรึกษาแพทย์ก่อน การตั้งครรภ์ต่อไป
การพยาบาลเพื่อป้องกันโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง
ให้คำปรึกษาด้านพันธุกรรมแก่สตรีมีครรภ์และคู่สมรสทุกราย เมื่อมาฝากครรภ์ครั้งแรก
โรคธาลัสซีเมียและการถ่ายทอดทางพันธุกรรม
การตรวจคัดกรองและวินิจฉัยคู่เสี่ยง
การตรวจวินิจฉัยก่อนคลอดในกรณีเป็นคู่เสี่ยง
ทางเลือกเมื่อพบว่าทารกในครรภ์เป็นโรค
ส่งปรึกษาแพทย์ ในกรณีที่เป็นคู่เสี่ยง
ในรายที่ตรวจวินิจฉัยก่อนคลอด ให้คำแนะนำวิธัหารปฏิบัติตัว
ในรายที่เลือกยุตืตั้งครรภ์ ให้การดูแลทั้งร่างกายและจิตใจ
