Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่5 การประกอบและการจัดอาหาร - Coggle Diagram
บทที่5 การประกอบและการจัดอาหาร
รายการอาหารแลกเปลี่ยน 6 หมวด
คือ รายการอาหารที่แบ่งเป็นหมวดหมู่ของอาหารที่ให้สารอาหาร
และพลังงานที่ใกล้เคียงกันมารวมกันหรือก็คืออาหาร5หมู่
ประโยชน์ / คุณค่าในรายการอาหารแลกเปลี่ยน
ช่วยให้นักกำหนดอาหารกำหนดรายการและประเมินอาหารได้ง่าย
เกิดความสะดวก รวดเร็ว และง่ายกว่าวิธีอื่นๆ
ปริมาณอาหารในหมวดแลกเปลี่ยน เรียกว่า "ส่วน"
รายการอาหารแลกเปลี่ยนโรคเบาหวาน
เป็นรายการแพร่หลาย เพราะสามารถตัดแปลงใช้กับคนทั่วไปได้
หมวดข้าว-แป้ง
พลังงาน 80 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 2 กรัม คาร์โบไฮเดรต 15 กรัม
หมวดเนื้อสัตว์
ไขมันต่ำมาก
พลังงาน35 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 7 กรัม ไขมัน 0-1 กรัม
ไขมันต่ำ
พลังงาน 55 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 7 กรัม ไขมัน 3 กรัม
ไขมันปานกลาง
พลังงาน 75 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 7 กรัม ไขมัน 5 กรัม
ไขมันสูง
พลังงาน 100 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 7 กรัม ไขมัน 8 กรัม
หมวดผัก
หมวด ก
พลังงานน้อย รับประทานได้ตามความต้องการ
หมวด ข
พลังงาน 25 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 2 กรัม คาร์โบไฮเดรต 5 กรัม
หมวดผลไม้
พลังงาน 60 กิโลแคลอรี่
1 ส่วน คาร์โบไฮเดรต 15 กรัม
หมวดไขมัน
ไขมัน 1 ส่วน ให้พลังงาน 45 กิโลแคลอรี่
แบ่งได้3ประเภท
กรดไขมันไม่อิ่มตัวหลายตำแหน่ง(PUFA)
กรดไขมันอิ่มตัว (SFA)
กรดไขมันไม่อิ่มตัวตำแหน่งเดียว (MUFA)
หมวดนม
นมขาดมันเนย
ไขมัน 0-3 กรัม 90 กิโลแคลอรี่
นมพร่องมันเนย
ไขมัน 5 กรัม 120 กิโลแคลอรี่
โปรตีน 8 กรัม คาร์โบไฮเดรต 12 กรัม
นมครบส่วน
ไขมัน 8 กรัม 150 กิโลแคลอรี่
การวางแผนอาหารตลอดวัน
รายการอาหารแลกเปลี่ยน
รายการแลกเปลี่ยน6หมวด
ตารางคุณค่าอาหาร(ในไทย)
จัดโดยกองโภชนาการ กระทรวงสาธารณสุข
ตารางแสดงชนิดและปริมาณกรดอะมิโน
ตารางแสดงคุณค่าอาหาร
ใช้งานง่าย สะดวก รวดเร็ว
การคำนวณอาหาร
เพื่อหาพลังงานที่ควรได้รับและนำมาจำแนกจามรายการอาหาร
การกระจายแผนอาหาร
เมื่อจำแนกตามหมวดหมู่แล้วต้องมีการกระจายอาหารในแต่ละมื้อเพื่อให้เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล
การจัดรายการอาหาร
ตัวอย่างการจัดอาหารตามความต้องการของแต่ละบุคคล
ตัวอย่าง : พลังงานที่ร่างกายต้องการ(REE)คือ 1563 แคลอรี่
จัดรายการอาหารได้ดังนี้
อาหารกลางวัน (525แคลอรี่)
ไส้กรอกทอด 100 แคลอรี่
น้ำมัน 45 แคลอรี่
ก๋วยเตี๋ยวรวมมิตร 260 แคลอรี่
แอปเปิ้ล 120 แคลอรี่
อาหารเย็น(520แคลอรี่)
ผัดผัก175 แคลอรี่
น้ำมัน 45 แคลอรี่
ข้าวสุก 240 แคลอรี่
ทุเรียน 60 แคลอรี่
อาหารเช้า (525แคลอรี่)
น้ำมัน 45 แคลอรี่
ไข่ทอด 75 แคลอรี่
ข้าวสุก 160 แคลอรี่
นมครบส่วน 150 แคลอรี่
กล้วย 60 แคลอรี่
ลูกชิ้นนึ่ง 35 แคลอรี่
หลักสำคัญในการจัดรายการอาหาร
ไม่จัดอาหารให้ซ้ำกันบ่อย
จัดอาหารให้มีความแตกต่างและเหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล
เลือกอาหารตามที่มีในฤดูกาล
จัดรายการอาหารให้มีความแตกต่างกันในเรื่องรสชาติ สี ผิวสัมผัส
คำนึงถึงความเหมาะสมในการจัดซื้อ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ เงินหรือเวลา
ต้องมีคุณค่าทางโภชนาการที่เพียงพอ