Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
โรคเบาหวานร่วมกับการตั้งครรภ์ - Coggle Diagram
โรคเบาหวานร่วมกับการตั้งครรภ์
เบาหวานเกิดขึ้นในขณะตั้งครรภ์ (Gestational diabetes mellitus: GDM)
การวินิจฉัย
ตรวจน้ำตาลในปัสสาวะ
พบระดับน้ำตาล > +2 ขึ้นไป ตั้งแต่สองครั้งติดต่อกัน
ตรวจหาระดับน้ำตาลในเลือด
One step approach
fasting plasma glucose (งดน้ำและอาหาร 8-14 hr) ≥ 126 mg/dl
HbA1C ≥ 6.5%
ระดับน้ำตาลในเลือดเมื่อไม่ได้อดอาหาร ≥ 200 mg/dl
Two step approach
High risk (พบหนึ่งข้อขึ้นไป)
อายุมากกว่า 35 ปี
อ้วน BMI > 30
เบาหวานในญาติใกล้ชิด
ประวัติเบาหวานในครรภ์ที่ผ่านมา
พบน้ำตาลในปัสสาวะ
ประวัติคลอดที่ผ่านมาผิดปกติ
Moderate risk
ตรวจกรองเมื่อ GA 24-28 wks.
Low risk (พบทุกข้อต่อไปนี้)
อายุน้อยกว่า 25 ปี
ไม่พบเบาหวานในญาติใกล้ชิด
ไม่มีประวัติน้ำตาลในเลือดผิดปกติ
ไม่พบประวัติทางสูติศาสตร์ที่ผิดปกติ
น้ำหนักก่อนและที่เพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ปกติ
อาการและอาการแสดง
ไม่รุนแรง
ไม่มีอาการและอาการแสดง
รุนแรง
ปัสสาวะมาก
คอแห้ง กระหายน้ำ
หิวบ่อย
น้ำหนักลด
ตามัว
แผลหายช้า
ผลต่อการตั้งครรภ์
preeclampsia
ทารกตัวโต
birth trauma
C/S
perinatal death
เป็นคนอ้วนหรือเป็นเบาหวานในอนาคต
การรักษา
GDM A1
ควบคุมอาหารและออกกำลังกาย
ติดตามระดับน้ำตาลในเลือด
หลังคลอด 6 สัปดาห์ นัดตรวจระดับน้ำตาลในเลือด
GDM A2
เริ่มฉีด insulin มเื่อ FBG > 120 หรือ 2hrPP > 120
ถ้าควบคุมได้ไม่ดี เร่งคลอดตามข้อบ่งชี้
ระยะหลังคลอดติดตามระดับน้ำตาลในเลือด และหยุดฉีด อินซูลินทันที
เป็นเบาหวานมาก่อนการตั้งครรภ์ (Overt diabetes mellitus/pre-gestational diabetes mellitus)
การวินิจฉัย
A1C ≥ 6.5%
Fasting plasma glucose ≥ 126
2-hr plasma glucose ≥ 200 mg/dl
มีอาการแสดง เช่น ปัสสาวะมาก กระหายน้ำ หิวบ่อย น้ำหนักลด
ผลของ pre-GDM ต่อมารดา
แท้ง
การติดเชื้อ
ครรภ์แฝด
คลอดยาก
การผ่าตัดคลอด
ตกเลือดหลังคลอด
ผลต่อทารก
แท้ง
หัวใจโต
preeclampsia
Fetal loss
stillbirth
Neonatal
การดูแลรักษาระยะตั้งครรภ์
การฉีดอินซูลิน
อัลตร้าซาวน์ ประเมินความผิดปกติและการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์
นัดตรวจครรภ์ ≤ 28 ทุก 4 สัปดาห์ 29-31 ทุก 2 สัปดาห์ ≥ 32 ทุกสัปดาห์ เพื่อประเมินระดับน้ำตาลในเลือดและภาวะแทรกซ้อน
ประเมินสุขภาพทารกในครรภ์: FMC, NST, CST, BPP
ถ้าควบคุมได้ไม่ดี หากคลอดก่อน 39 wks. ควรตรวจความสมบูรณ์ของปอดทารก
ถ้าควบคุมน้ำตาลได้ดี รอให้เจ็บครรภ์คลอดเองตามปกติ
การดูแลระยะคลอด
ตรวจระดับน้ำตาลทุก 1-2 ชั่วโมง ใช้ IV glucose ร่วมกับ regular insulin
ดูแลให้คลอดทางช่องคลอด
แนะนำให้ C/S ถ้าทารกน้ำหนักเกิน 4500 g
ใช้สูติศาสตร์หัตถการตามข้อบ่งชี้
การ C/S ควรทำช่วงเช้า งดฉีด insulin มื้อเช้า
การดูแลรักษาระยะหลังคลอด
ทารกปกติให้ breast feeding ได้แต่ควรเพิ่มแคลอรี่อีก 500 kcal/day
ไม่ควรให้ breast feeding ในสตรีที่รับประทานยาลดระดับน้ำตาล
ติดตามระดับน้ำตาลและควบคุมให้คงที่
แนะนำการวางแผนครอบครัว
การคุมกำเนิด
หลีกเลี่ยงชนิดที่มี estrogen ปริมาณสูง
ยาเม็ดคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนต่ำสามารถให้ได้
ไม่แนะนำให้ใช้ IUD เพราะกลัวติดเชื้อ
ถ้ายังต้องการมีบุตร วิธีที่ดีที่สุดคือ Barrier methods
ถ้ามีบุตรพอแล้ว การทำหมันเป็นวิธีที่ดีที่สุด
Progestin-only pill, Norplant มีผลต่อ carbohydrate metabolism น้อย