Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ภาวะแทรกซ้อนในระยะตั้งครรภ์ - Coggle Diagram

- - - - คลอดยาก จากตัวโตกว่าปกติ กะโหลกศีรษะแข็ง ไม่เกิด molding ระยะคลอดเกิดการเคลื อนต ้าล่าช้า
      - เสี ยง PPH ในระยะที 2 ของการคลอด จากการ คลอดยาวนาน
      - ด้านจิตใจ คลอดยาวนาน วิตกกังวล ภาวะแทรกซ้อน ท้าให้การคลอดยาวนานไปอีก
    - - Fetal distress จากน้้าคร่ำน้อย สายสะดือถูกกด
      - Polycythemia มีเม็ดเลือดแดงมากกว่าปกติ
      - Meconium
  - - - ประเมินภาวะแทรกซ้อน
        
        FHR ระวังเกิดภาวะ fetal distress
        
        ประเมินน้้าหนัก ใกล้คลอดไม่ควรลดลงเกิน
        
        สอบถามการดิ้นของทารก
        
        วัดความดันโลหิต อาจสูงขึ้นได้ จะท้าให้รกเสื่อมเร็วขึ้น
      - ประเมินด้านจิตสังคม
      - ซักประวัติตรวจสอบอายุครรภ์
    - - ติดตามความก้าวหน้าการคลอด ถ้าไม่มีความก้าวหน้า เตรียมการผ่าตัดคลอด
      - ให้การสนับสนุนทางจิตใจ ดูแลผู้คลอดอย่างใกล้ชิด อธิบายการคลอด สภาวะทารกในครรภ์ และให้ กำลังใจ
      - ประเมินภาวะ fetal distress ฟัง FHS ทุก 2-4 ชั วโมง สังเกตน้้าคร่ำ ถ้าพบน้้าคร่ำผิดปกติให้ IUR ระวังการส้าลักน้้าคร่ำขณะคลอด
- - - - การแท้งที่เกิดจากการชักนำ (induced abortion)
        
        Therapeutic abortion เป็นการทำแท้งเพื่อการรักษา เมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ และกระท้าโดย แพทย์ เช่น ทารกมีความพิการรุนแรง หรือการตั้งครรภ์ที เสี่ยงชีวิตของมารดา
        
        Criminal abortion เป็นการท้าแท้งที ไม่ถูกกฎหมาย ไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์มีโอกาสเกิดการแท้ง ติดเชื้อตามมา
        
        Septic abortion เป็นการแท้งที มีอาการของการติดเชื้อร่วม อาจติดเชื้อที อวัยวะสืบพันธุ์หรือทั่ว ร่างกายก็ได้
      - การแท้งที่เกิดขึ้นเอง (spontaneous abortion หรือ miscarriage)
        
        Threatened abortion คือ การแท้งที่การตั้งครรภ์มีโอกาสด้าเนินต่อไปได้ อาการ เลือดออกทางช่องคลอดร่วมกับมีอาการปวดท้องน้อยคล้ายปวดประจำเดือน ปากมดลูกปิดและขนาดของมดลูกสัมพันธ์กับอายุครรภ์
        
        Inevitable abortion คือ การแท้งที การตั้งครรภ์ต้องสิ้นสุดลงแน่นอน ไม่สามารถดำเนินการ ตั้งครรภ์ต่อไปได้ อาการ เลือดออกทางช่องคลอดร่วมกับมีอาการปวดท้องน้อย ตรวจทางช่องคลอด พบว่าปากมดลูกเปิดขยาย มีการหดรัดตัวของมดลูกฃ
        
        Incomplete abortion คือ การแท้งที่ มีชิ้นส่วนของทารก และ/หรือเยื่อหุ้มทารกค้างอยู่ภายในโพรงมดลูกเ ลือดออกทางช่องคลอดปริมาณมากร่วม
        
        Complete abortion คือ การแท้งที ตัวทารก รก เยื่อหุ้มทารก ออกมาทั้งหมด มักพบการแท้งที มี อายุครรภ์น้อยกว่า 6 สัปดาห์
        
        Missed abortion คือ การแท้งที ตัวทารกและรกค้างอยู่ในโพรงมดลูกเป็นเวลาอย่างน้อย 4-8 สัปดาห์ ภายหลังจากทารกในครรภ์เสียชีวิตแล้ว จะมี
        ขนาดมดลูกไม่โตตามอายุครรภ์ อาการแพ้ท้องหายไป น้้าหนักตัวลดลง มี เลือดออกทางช่องคลอดเล็กน้อยหรือไม่มีเลย ปากมดลูกปิด
        
        Habitual abortion คือ การแท้งเองก่อนอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ ติดต่อกันตั้งแต่ 3 ครั้งขึ้นไป
      - การพยาบาลสตรีที่มีภาวะแท้ง
        
        การแท้งคุกคามและการแท้งเป็นอาจิณ
        
        Bed rest งดใช้แรงจนกว่าเลือดจะหยุด
        
        งด PV, PR
        
        ประเมินการหดรัดตัวของมดลูก เลือดออกทางช่องคลอด ถ้าออกมากรายงานแพทย์
        
        ให้ค้าแนะนำเมื่อกลับบ้าน ได้แก่ สังเกตเลือดทางช่องคลอด การหดรัดตัวของมดลูก อาการปวด ท้องน้อย อาการผิดปกติที ต้องมารับพบแพทย์ การพักผ่อน การรับประทานอาหารและน้้า การรักษาความ สะอาด งดมีเพศสัมพันธ์อย่างน้อย 2 สัปดาห์ เน้นมาตรวจตามนัด
        
        การแท้งอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แท้งไม่ครบ แท้งครบ แท้งค้าง
        
        ประเมินสัญญาณชีพ เลือดออกทางช่องคลอด ให้สารน้้าทางหลอดเลือดด้า เฝ้าระวังเลือดทางช่อง คลอด ระวังช็อก
        
        เตรียมร่างกาย จิตใจท้าหัตถการ อธิบายวิธีการทำ แนวทางการรักษา
        
        ตรวจ CBC, G/M, PT, PTT
        
        เตรียม curettage / MVA /medical curettage
        
        ให้ยาปฏิชีวนะตามแผนการรักษา
        
        เน้นการดูแลความสะอาดร่างกาย หลังขับถ่าย
        
        การแท้งติดเชื้อ
        
        ดูแลให้ยาปฏิชีวนะตามแผนการรักษา
        
        ดูแลให้ได้รับการขูดมดลูกตามแผนการรักษา
        
        ดูแลให้อาหารและน้้าอย่างเพียงพอตามความต้องการของร่างกาย
        
        ประเมินสัญญาณชีพ record I/O
        
        เน้นดูแลความสะอาดร่างกาย สิ่งแวดล้อม ใส่ผ้าอนามัย สังเกตสิ่งคัดหลั่ง
        
        เก็บชิ้นเนื้อส่งตรวจ
    - - ชนิด
        
        รรภ์ไข่ปลาอุกที่เป็นถุงน้้าทั้งหมด (complete hydatidiform mole) ไม่มีตัวทารก ถุงน้้าคร ่ไหรือ หลอดเลือด และรกจะฝ่อไปกลายเป็นถุงน้้าเล็กๆ ใสๆ คล้ายพวงองุ่น
        
        ครรภ์ไข่ปลาอุกที่เป็นถุงน้้าเพียงบางส่วน (partial hydatidiform mole) มักพบตัวทารกหรือถุง น้้าคร่ำลักษณะเนื้อรกจะมีทั้งปกติและบวมน้้า เป็นเม็ดใส (vesicle) ปนกัน
      - การรักษา
        
        สิ้นสุดการตั้งครรภ์ ด้วย suction curettage ให้ oxytocin เพื อกระตุ้นให้มดลูกหดรัดตัว
        
        ติดตามระดับฮอร์โมน hCG ในเลือด
        
        ประเมินระดับ β-hCG ทุก 1-2 สัปดาห์จนกระทั งให้ผลลบ หลังจากนั้นตรวจทุกเดือนเป็น เวลา 6 เดือน เมื อค่าปกติตรวจทุก 2 เดือน จนครบ 6 เดือน หรือ 1 ปี
        
        CXR เป็นระยะ ถ้ายังตรวจพบฮอร์โมน hCG และตรวจทุก 2 เดือนจนไม่พบ hCG หลังจาก นั้นตรวจปีละครั้ง
        
        คุมกำเนิดอย่างน้อย 1 ปี เพื อทราบระดับ ฮอร์โมน hCG โดยยาเม็ดคุมกำเนิด
      - การพยาบาล
        
        เตรียมความพร้อมร่างกาย จิตใจในการขูดมดลูก อธิบายขั้นตอน การปฏิบัติตัวก่อนหลังการท้าหัตถการ
        
        ประเมินสัญญาณชีพตามเกณฑ์ pre-post OP
        
        อธิบายโรค ภาวะแทรกซ้อน แผนการรักษา การปฏิบัติตัว
        
        เก็บเนื้อเยื อที ได้ส่งตรวจพยาธิสภาพ
        
        เน้นการคุมก้าเนิด และการมาตรวจตามนัด
    - - สาเหตุ/ปัจจัยส่งเสริม
        
        มีพังผืดรัดอยู่รอบๆ ท่อน้าไข่
        
        มีเนื้องอกกด/ดันให้ท่อน้าไข่คดงอ
        
        มีการอักเสบเรื้อรังในช่องท้อง (pelvic inflammatory disease)
        
        มีความผิดปกติของท่อน้าไข่ เช่น มีแผลเป็นจากเคยผ่าตัดท่อน้าไข่ เช่น ผ่าตัดแก้หมัน ผ่าตัดเนื้องอก ท่อน้าไข่
        
        มีความผิดปกติของฮอร์โมน เช่น ทานยาคุมก้าเนิดฉุกเฉิน ยากระตุ้นการตกไข่
      - อาการและอาการแสดง
        
        วดร้าวไปที่ไหล่ จากเลือดที ออกในช่องท้องทำให้เกิดการระคายเคืองที กระบังลม
        
        ีเลือดออกทางช่องคลอดสีคล้้าๆ สีน้้าตาลเก่าๆ อาจออกมากหรือออกเป็นหยดๆ
        
        ปวดท้อง เริ่มแรกอาจปวดแบบตื้อๆ (dull pain) จากนั้นเปลี่ยนแบบปวดบิด (colicky pain) เนื องจากไข่ที ฝังตัวขยายจนดันท่อน้าไข่โป่งตึง จนปวดข้างเดียว/ทั่วท้อง
      - การพยาบาล
        
        เจาะ Hct, G/M เตรียมเลือดให้พร้อม ให้สารน้้าทางหลอดเลือดด้า
        
        ในรายที มีอาการแสดงช็อก ให้นอนราบไม่หนุนหมอน ให้สารน้้าทางหลอดเลือดด้าเร็วขึ้น ให้ออกซิเจน 4-5 ลิตร/นาที รายงานแพทย์
        
        ประเมินอาการปวดท้อง ตำแหน่ง ความรุนแรง อาการซีด
        
        NPO เตรียมผู้ป่วยผ่าตัด แนะน้าการปฏิบัติตัวก่อน-หลังผ่าตัด
  - - - ภาวะที มีการลอกตัวของรกซึ่งเกาะในต้าแหน่งปกติ หลังอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ จนถึงก่อน ทารกคลอด
        
        External hemorrhage คือ รกลอกตัวและมีเลือดไหลออกมาทางปากมดลูกและช่องคลอด
        
        Internal hemorrhage คือ รกลอกตัวและเลือดคั่งอยู่หลังรก มีอันตรายมากกว่า
      - อาการ
        
        มดลูกหดรัดตัวแรง หรือมีการแข็งเกร็งตลอด (tetanic contraction)
        
        มดลูกหดรัดตัวบ่อย > 5 ครั้ง/10 นาที
        
        เลือดออกทางช่องคลอด
        
        กดเจ็บที มดลูก
        
        คล้าส่วนทารกได้ไม่ชัดเจนจากหน้าท้องแข็งตึง
        
        ตรวจพบกลไกการแข็งตัวของเลือดผิดปกต
      - การรักษา
        
        ทารกมีชีวิต FHR ผิดปกติ พิจารณาผ่าตัดคลอด
        
        ทารกมีชีวิต FHR ปกติ พิจารณาผ่าตัดคลอด จะมีความปลอดภัยมากกว่า
        
        ให้คลอดทันที ถ้าทารกเสียชีวิตแล้ว ให้คลอดทางช่องคลอดก่อนเสมอ ยกเว้น ทารกท่าขวาง จึง พิจารณาผ่าตัดคลอด
        
        กรณีอายุครรภ์น้อย รกลอกตัวเล็กน้อย เลือดออกทางช่องคลอดไม่มาก ไม่ปวดท้อง หรือไม่มีมดลูกหด รัดตัวรุนแรง FHR ปกติ ให้การรักษาตามอาการ จนใกล้อายุครรภ์ครบก้าหนดให้มากที สุด
      - การพยาบาล
        
        ในรายที เลือดออกมาก ควรให้ absolute bed rest โดยจัดให้นอนท่านอนตะแคงซ้ายควรมีกิจกรรมเท่าที จำเป็น ให้ออกซิเจน
        
        เตรียมเลือดตามแผนการรักษาไว้ให้พร้อม และดูแลให้สารน้้าและเลือดอย่างถูกต้อง
        
        อธิบายให้หญิงตั้งครรภ์และครอบครัวทราบถึงพยาธิสภาพ ภาวะแทรกซ้อนที อาจเกิดขึ้น แผนการ รักษา การปฏิบัติตัวที เหมาะสม
        
        NPO /Record I/O
        
        งดตรวจทางช่องคลอดและทวารหนัก
        
        เจาะเลือดเพื อส่งตรวจการแข็งตัวของเลือดตามแผนการรักษา
    - - การมีบางส่วนของรก หรือรกทั้งอันเกาะอยู่ที ส่วนล่างของมดลูก (lower uterine segment) มักพบเมื่ออายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป
        
        Placenta previa grade 2 (marginal placenta previa) รกเกาะบริเวณ lower uterine segment แต่ชายรกส่วนล่างเกาะชิดกับ internal cervical os
        
        Placenta previa grade 3 (partial placenta previa) รกเกาะบริเวณ lower uterine segment และคลุมบริเวณ internal cervical os บางส่วนเมื อมีการเปิดขยายของปากมดลูก
        
        Placenta previa grade 1 (low lying placenta) รกเกาะบริเวณ lower uterine segment แต่ ชายรกส่วนล่างเกาะไม่ถึง internal cervical os
        
        Placenta previa grade 4 (total/complete placenta previa) รกเกาะบริเวณ lower uterine segment และคลุมบริเวณ internal cervical os อย่างสมมาตร
      - อาการ
        
        ทารกในครรภ์อาจอยู่ในท่าผิดปกติ หรือส่วนน้าไม่ลงในอุ้งเชิงกราน
        
        มีเลือดออกผิดปกติครั้งแรก GA 34-36 สัปดาห์
        
        มีเลือดออกโดยไม่มีการเจ็บครรภ์ ไม่มีการหดรัดตัวของมดลูก
      - การรักษา
        
        การรักษาแบบประคับประคอง ถ้าเลือดออกไม่มาก อายุครรภ์ยังไม่ครบกำหนด ทารกยังมีสุขภาพปกติ ให้ตรวจติดตามอย่างใกล้ชิด
        
        การคลอด พิจารณาผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง เมื อมีเลือดออกมากจะอาจเกิดอันตราย หรือตรวจพบรก เกาะต ้าตั้งแต่ เกรด 2 ขึ้นไป
        
        ยุติการตั้งครรภ์ทันที กรณีเลือดออกมาก หรือเมื่ออายุครรภ์ครบกำหนด หรือมีการเจ็บครรภ์
      - การพยาบาล
        
        งดตรวจทางช่องคลอดและทางทวารหนัก รวมทั้งงดสวนอุจจาระในระยะก่อนคลอด
        
        เจาะเลือดส่งตรวจหา Hb, Hct และเตรียมเลือดไว้ เพื่อทดแทนในกรณีเสียเลือดมาก
        
        ให้นอนพักบนเตียงมากที่สุด ควรมีกิจกรรมเท่าที จำเป็นเท่านั้น โดยนอนในท่า Semi-fowler
        
        NPO /ให้ IV
        
        อธิบายให้หญิงตั้งครรภ์และครอบครัวทราบถึงพยาธิสภาพ ภาวะแทรกซ้อนที อาจเกิดขึ้น แผนการ รักษา การปฏิบัติตัวที เหมาะสม
        
        ประเมินและบันทึกสัญญาณชีพเป็นระยะ
        
        ดูแลใส่ผ้าอนามัย เพื อสังเกตลักษณะและจ้านวนเลือดที่ออก
        
        ประเมินและบันทึกการหดรัดตัวของมดลูกเป็นระยะ
        
        ประเมินอาการแสดงของภาวะช็อกอย่างใกล้ชิด ได้แก่ ซีด กระสับกระส่าย เหงื อออก ตัวเย็น ใจสั้น พักไม่ได้ และอาการเจ็บปวด
        
        ประเมิน FHS เป็นระยะตามสภาวะเลือดที ออก
        
        ดูแลช่วยเหลือทารกแรกเกิดทันที ถ้าพบว่ามีภาวะขาดออกซิเจน