Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ทฤษฎีจริยธรรม หลักจริยธรรมในวิชาชีพ - Coggle Diagram
ทฤษฎีจริยธรรม หลักจริยธรรมในวิชาชีพ
หลักจริยธรรมในวิชาชีพการพยาบาล
Autonomy or self governing
องค์ประกอบ
เข้าใจในเป้าหมายของแต่ละคน
มีความสามารถในการตัดสินใจ
เคารพบุคคล โดยเฉพาะ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ความมีอิสระในสิ่งที่เลือก
การเคารพความเป็นอิสระของปัจเจกบุคคล เคารพการตัดสินใจของบุคคล ทุกคนมีสิทธิบนความเชื่อของตนเอง
ปัจจัยคุกคาม เกี่ยวข้องกับสหวิชาชีพ โดยอาจเป็นการยัดเยียดความต้องการให้กับผู้ป่วย โดยคิดว่ามีอำนาจเหนือผู้ป่วย
Justice
ยึดมั่นในความยุติธรรม ทุกคนมีความเสมอภาคเท่าเทียมกัน
ให้บริการที่สอดคล้องกับการบริการให้ความสนับสนุนทางสังคม
ให้บริการที่สอดคล้องกับสิทธิมนุษยชน
ให้บริการที่สอดคล้องกับสิ่งที่ควรได้รับ
ให้บริการที่ดีที่สุดกับบุคคลที่สามารถทำให้สำเร็จได้
ให้บริการที่สอดคล้องกับการเจ็บป่วย
ให้สิ่งที่ดีที่สุดแก่คนจำนวนมากตามความสามารถของเรา
ให้ความเท่าเทียมแก่บุคคล
Beneficence
การปฏิบัติงานที่ดี มีคุณภาพโดยคำนึงถึงผู้รับบริการ
ปกป้องป้องกันสิ่งที่ไม่ดีหรืออันตรายต่อผู้รับบริการ
เช่นการป้องกันไม่ให้เกิด Adverse Event ต่อผู้ป่วย
นำสิ่งที่ไม่ดีออกจากผู้ป่วย
เช่นร่างกายผู้ป่วยไม่สะอาด ก็ดูแลให้เกิดความสะอาด
ส่งเสริมให้ปฏิบัติในสิ่งที่ดี
เช่น ทำอย่างไรให้ผู้ป่วยเจ็บน้อยที่สุด
Nonmaleficence
การไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วยทั้งด้านร่างกายและจิตใจ
เช่น การไม่ตำหนิพฤติกรรมที่เบี่ยงเบนของผู้ป่วย
Veracity or truthfulness
การบอกความจริง
ให้ข้อมูลที่ถูกต้องเหมาะสม ตามความเป็นจริง
การเขียนบันทึกการพยาบาลที่เป็นจริง การให้คำแนะนำต่างๆ
Fidelity
การยึดมั่นในความซื่อสัตย์
Confidentiality
การรักษาความลับผู้ป่วย
Standard of care
การทำงานตามมาตรฐานวิชาชีพ
Right
การปกป้องสิทธิผู้ป่วยตามหลักมาตรฐานวิชาชีพ
นักทฤษฎีจริยธรรม
Socrates
ใช้สนทนาแบบ dialectic
การโต้แย้งทางความคิดแบบมีเหตุผล ความรู้ที่แท้จริงเกิดจากทางปัญญาไม่ใช่จากประสบการณ์
เชื่อว่าทุกคนมีทักษะทางปัญญา
ความรู้คู่คุณธรรม การแสวงหาความรู้และไม่ทำในสิ่งที่ผิด
ทุกคนต้องหาความรู้ และ ต้องมีการสำรวจตนเองก่อนจึงจะสามารถพัฒนาไปถึงขั้นสูงได้ เมื่อรู้ตัวเองก็จะสามารถพัฒนาตนเองและทำงานกับผู้อื่นได้
Plato
ความจริงมี 3ลักษณะ
Objective reality
ความจริงชั่วคราวที่ปรากฏอยู่จริง
The absolute reality
ความจริงสูงสุดที่มนุษย์ใช้ปัญญาไตร่ตรอง
Subjective reality
ความจริงของแต่ละบุคคล
ร่างกายกับวิญญาณ
วิญญาณควบคุมร่างกาย มี 3 ระดับ
ระดับกลาง อยู่บริเวณทรวงอก เรื่องเกี่ยวกับจิตใจ มีความกล้า อดทน เสียสละ
ระดับสูง บริเวณศีรษะ เรียนแล้วสามารถวิเคราะห์ได้ ใช้ปัญญาและเหตุผล
ระดับต่ำ อยู่ต่ำกว่าท้อง มักจะทำอะไรตามใจตนเอง
Aristotle
เชื่อว่าการกระทำของมนุษย์มีเป้าหมาย
ปรัชญาสัจนิยม(Realism)
ความจริงมี 5 ระดับ
ความรู้จากการระลึกได้
ความรู้จากการใช้ปัญญาและเหตุผล
ความรู้จากความทรงจำ
ความรู้จากจินตนาการ
ความรู้จากประสาทสัมผัส
Traditional theories
Good outcome/Good intent
Teleological theory: ประโยชน์นิยม
มุ่งผลลัพธ์ที่เกิดกับผู้ป่วย
ทฤษฎีนี้เหมาะกับแพทย์ พยาบาล ใช้มาตรฐานวิชาชีพในการดูแลคนไข้ในทางที่ถูกต้อง Ex. ผู้ป่วยไม่ยินยอมให้ใส่ NG tube แต่พยาบาลคิดว่าการใส่จะเกิดผลดีเกิดประโยชน์ต่อผู้ป่วย พยาบาลจึงให้การใส่ NG tube กับคนไข้
Deontological theory: กรณียธรรม
มุ่งหน้าที่เป็นฐาน เชื่อว่ามนุษย์มีคุณสมบัติพิเศษ คือ ปรีชาญาณ(Wisdom)
การใช้ปัญาและเหตุผล จะทำให้มีความรู้เข้าถึงหลักศีลธรรม คืดถึงความเป็นมนุษย์ ใช้ได้ดีในการตัดสินความซื่อสัตย์ ยุติธรรม
Virtue Theories
มุ่งเน้นด้านคุณธรรม ทำดยไม่หวังสิ่งตอบแทน Ex.แม่ชีเทอรีซ่าและ Miss Florence Nightingale ที่เสียสละไปเดินเยี่ยมผู้ป่วยทั้งที่ไม่ใช่หน้าที่
มีเมตตา เอื้ออาทร มีเจตนาที่ดีให้คนมีความสุขสบายเน้นภาพลักษณ์ภายใน ไม่เน้นภาพลักษณ์ภายนอก
เป็นทฤษฎีของ Aristotle
ทฤษฎีพัฒนาการทางจริยธรรมของโคลเบอร์ก (Kohlberg's Theory)
การพัฒนาทางจริยธรรมเป็นไปตามวุฒิภาวะและสัมพันธ์กับสติปัญญาของบุคคล
แบ่งเป็น 3ระดับ
ระดับตามกฎเกณฑ์(Conventional level) (10-16ปี)
ขั้นที่ 3 ยังไม่เป็นตัวของตัวเองชอบตามการชักจูงจากผู้อื่น โดยเฉพาะเพื่อน
ขั้นที่ 4 บุคคลมีความรู้ถึงบทบาทหน้าที่ของตน ถือว่าตนมีหน้าที่ตามกฎเกณฑ์ต่างๆ ที่สังคมกำหนด
การทำตามกฎเกณฑ์ของกลุ่มย่อย
ระดับเหนือกฎเกณฑ์ (Post Conventional level) (16 ปีขึ้นไป)
ขั้นที่ 5 เห็นความสำคัญของคนหมู่มาก ควบคุมบังคับใจตนเองได้
ขั้นที่ 6 ขั้นสูงสุด แสดงถึงการมีความรู้สึกสากลนอกเหนือกฎเกณฑ์ในสังคมของตน และมีความยืดหยุ่นทางจริยธรรม ทำในสิ่งที่ถูกต้องตามหลักการและเหตุผล ไม่ทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้อง
เริ่มเป็นผู้ใหญ่ เริ่มใช้เหตุผลในการตัดสินใจ
ระดับก่อนกฎเกณฑ์ (Preconventional level) (2-10ปี)
ขั้นแรก ใช้หลักการหลบหลีกการลงโทษเพื่อไม่ให้ตนเองถูกลงโทษ และยอมทำตามคำสั่งผู้ใหญ่
ขั้นที่ 2 เลือกกระทำในสิ่งที่จะนำความพอใจมาให้ตนเอง เริ่มรู้จักการแลกเปลี่ยนแบบเด็กๆ
การตัดสินใจเลือกกระทำในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง
บุคคลไม่สามารถพัฒนาข้ามขั้นได้ เพราะการใช้เหตุผลในขุั้นสูงขึ้นไปจะเกิดขึ้นด้วยการมีความสามารถในการใช้เหตุผลในขั้นต่ำกว่าก่อนแล้ว
Gilligan's Alternative Model
ระดับที่1
ปฏิบัติเพื่อความอยู่รอดของบุคคล
ระดับที่2
ความดีเกี่ยวข้องกับการเสียสละ ความดี -> ความจริง
ผู้ชาย ใช้หลักเหตุผล พฤติกรรม
ผู้หญิง ใช้หลักสัมพันธภาพ เมตตา กรุณา
ระดับที่3
คุณธรรมถึงพร้อมด้วยความสงบสุข