Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 2 องค์ประกอบและกระบวนการบริหารการพยาบาล นางสาวศรินญา เมฆฉาย…
บทที่ 2 องค์ประกอบและกระบวนการบริหารการพยาบาล
นางสาวศรินญา เมฆฉาย รหัสนักศึกษา 603101091
การบริหารการพยาบาล
การนำกระบวนการบริหารโดยอาศัยปัจจัยต่าง ๆ ที่จาเป็นต่อการบริหารงานมาใช้กับระบบการบริการพยาบาล เพื่อให้เกิดกระบวนการดูแลผู้ป่วยที่มีประสิทธิภาพ เป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
การบริหารจัดการระบบ
ระบบงาน
ทรัพย์สิน เงินทุน เครื่องจักร วัสดุอุปกรณ์
ระบบคน
มนุษย์หรือทรัพยากรบุคคล ที่เป็นผู้ปฏิบัติงานโดยใช้ทรัพยากรต่างๆ หรือสิ่งของ เพื่อที่จะก่อให้เกิดผลสาเร็จให้กับองค์การ
องค์ประกอบของการบริหาร
เป้าหมาย (Goal)
ปัจจัยการบริหาร (Factor of Management)
คน หรือ บุคลากร (Man)
งบประมาณ (Money)
วัสดุอุปกรณ์ (Materials)
วัสดุอุปกรณ์ (Materials)
เครื่องมือ (Machine)
ลักษณะของการบริหาร (Management Style)
กระบวนการบริหารจัดการ (Management Process)
๑. Planning การวางแผน เป็นการวางเค้าโครงกิจกรรมซึ่งเป็นการเตรียมการก่อนลงมือปฏิบัติ เพื่อให้การดาเนินการสามารถบรรลุเป้าหมายที่วางไว้อย่างมีประสิทธิภาพ
๒. Organizing การจัดองค์การ เป็นการกาหนดโครงสร้างขององค์การ โดยพิจารณาให้เหมาะสมกับงาน เช่น การแบ่งงาน (Division of Work) เป็นกรม กอง หรือแผนก โดยอาศัยปริมาณงาน คุณภาพงาน หรือจัดตามลักษณะเฉพาะของงาน (Specialization)
๓. Staffing การจัดบุคลากรปฏิบัติงาน เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในองค์การนั่นเอง ทั้งนี้เพื่อให้บุคลากรมาปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับการจัดแบ่งหน่วยงานที่กาหนดไว้
๔. Directing การอานวยการ เป็นภาระกิจในการใช้ศิลปะในการบริหารงาน เช่น ภาวะผู้นา (Leadership) มนุษยสัมพันธ์ (Human Relations) การจูงใจ (Motivation) และการตัดสินใจ (Decision making)
๕. Coordinating การประสานงาน เป็นการประสานให้ส่วนต่าง ๆ ของกระบวนการทางานมีความต่อเนื่องกัน เพื่อให้การดาเนินงานเป็นไปด้วยความเรียบร้อยและราบรื่น
๖. Reporting การรายงาน เป็นกระบวนการและเทคนิคของการแจ้งให้ผู้บังคับบัญชาตามชั้นได้ทราบถึงผลการปฏิบัติงาน โดยที่มีความสัมพันธ์กับการติดต่อสื่อสาร (Communication) ในองค์การอยู่ด้วย
๗. Budgeting งบประมาณ เป็นภารกิจที่เกี่ยวกับการวางแผนการทาบัญชีการควบคุมเกี่ยวกับการเงินและการคลัง
การวางแผน (planning)
การรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ ในการตั้งเป้าหมาย โดยการกำหนดวิธีการและขึ้นตอนในการปฏิบัติงาน
อย่างเป็นระบบ ก่อนลงมือปฏิบัติงาน เพื่อให้งานประสบผลสำเร็จตามที่ต้องการ
ทำอะไร ทำเพื่อใคร ทำอย่างไร ทำเมื่อใด ทำที่ไหน และใครคือผู้กระทำ
ความสาคัญและความจาเป็นที่จะต้องวางแผน
๑. ช่วยประหยัดทรัพยากร เวลาและแรงงาน
๒. การปฏิบัติตามแผน ช่วยให้ปฏิบัติงานได้เร็ว และลดความผิดพลาดต่างๆได้
๓. ช่วยให้คาดการณ์ล่วงหน้าได้ถูกต้องหรือใกล้เคียง สามารถเผชิญกับปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้น
๔. ช่วยให้การอานวยการ การมอบหมายงาน การประสานงาน และการควบคุมประเมินผลเป็นไปได้อย่างเหมาะสม
๕. ช่วยในการพัฒนาและปรับปรุงการปฏิบัติงาน
๖. ช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานเข้าใจเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของงานได้ดี
๗. ปรับปรุงประสิทธิภาพการทางาน ลดการทางานซ้าซ้อนรวมทั้งขจัดงานที่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ออกไป
ประเภทของแผน
แผนตามระยะเวลา (Time dimension)
1.1 แผนระยะสั้น (Short term plan) 1 - 3 ปี แผนปฏิบัติงานประจาวัน 1.2 แผนระยะกลาง (Median term plan ) 5 – 10 ปี แผนพัฒนาบุคลากร 1.3 แผนระยะยาว (Long term plan ) 10 ปี แผนพัฒนาประเทศ
แผนฉุกเฉิน
ขึ้นอยู่กับความจาเป็นและสภาพแวดล้อม เช่น กรณีที่ผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้ป่วยอุบัติเหตุ
แผนโดยจาแนกตามลาดับขั้นขององค์กร
3.1 แผนกลยุทธ์ (Strategic planning)
3.2 แผนโครงการ (Project planning)
3.3 แผนปฏิบัติการ (Operational planning)
กระบวนการวางแผน (planning process)
๑. การกาหนดวัตถุประสงค์ (Setting the objective) วัตถุประสงค์จะต้องเขียนในลักษณะผลลัพธ์ที่วัดได้ เพื่อสามาระใช้เป็นแนวทางสาหรับการประเมินผลต่อไป
๒. การรวบรวมข้อมูล (Collecting data) วิเคราะห์ทางเลือก โดยพิจารณาข้อมูลจากหลายๆด้าน เพื่อประกอบการตัดสินใจในการวางแผน
๓. การวางแผน (Planning) เป็นขั้นตอนการเสนอแผนให้ผู้บริหารหรือผู้ที่เกี่ยวข้องให้ความเห็นชอบก่อนที่จะไปดาเนินการ
๔. การดาเนินงานตามแผน (Execution of the plan) เมื่อแผนได้รับการอนุมัติให้ดาเนินการได้ ผู้วางแผนต้องจัดเตรียมแผนให้พร้อมสาหรับการดาเนินการ โดยจัดเรียงลาดับกิจกรรมต่างๆ ในการดาเนินการ
๕. การติดตามและปรับปรุงแผน (Monitoring of the plan) เทคนิคในการดาเนินการและควบคุม
การจัดองค์การ (Organizing)
องค์การ (organizing) คือ กลุ่มคนตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปร่วมกันดาเนินการหรือประกอบกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามเป้าหมายที่ตั้งไว้
องค์กรในโรงพยาบาล
องค์การแพทย์ (Medical Department)
องค์การพยาบาล (Nursing Department)
องค์การอื่น ๆ (Other Department ) เช่น Laboratory, Radiography, Physiotherapy
องค์การบริหารงานทั่วไป (Administrative and Lay Department)
การอำนวยการ (directing)
การนำชี้แนะ จูงใจ ให้ผู้ร่วมงานหรือผู้ใต้บังคับบัญชาปฏิบัติงานได้ตาม เป้าหมายและมีประสิทธิภาพ
กระบวนการอำนวยการ
๑. จัดให้มีการประสานงาน ในสายงานการปกครอง บังคับบัญชา
๒. จัดลาดับความสาคัญของงานก่อนหลัง
๓. มอบอานาจหน้าที่กระจายหรือรวมอานาจการบริหาร ออกคำสั่งด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษร
๔. การพิจารณาใช้คนให้เหมาะกับงาน
รูปแบบการสั่งการ
แบบอาสาสมัคร (Volunteer)
แบบเสนอแนะ (Suggest)
แบบขอร้อง (Request)
แบบออกคาสั่งโดยตรง (Demand or Direct)
การประสานงาน Co (Co-ordination)
การจัดระเบียบวิธีในการทางาน การติดต่อสื่อสารให้เกิดความคิด ความเข้าใจตรงกันในการร่วมมือปฏิบัติงาน ไม่ทาให้งานซ้อน ขัดแย้ง หรือเหลื่อมล้ากัน ทั้งนี้เพื่อให้งานดาเนินไปอย่างราบรื่น สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ และนโยบายขององค์การนั้นอย่างมีประสิทธิภาพ
การประสานงาน
๑. การประสานงานอย่างเป็นทางการ หมายถึง การประสานงานแบบมีพิธีรีตรองที่ต้องปฏิบัติ เช่น มีหนังสือติดต่อหรือแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษร หรือเสนอรายงานเป็นลาดับชั้น เป็นต้น
๒. การประสานงานอย่างไม่เป็นทางการ หมายถึง การประสานงานแบบไม่มีพิธีรีตองเพียงแต่ทาความตกลงให้ทราบถึงการที่จะปฏิบัติให้เป็นไปตามจังหวะเวลาเดียวกัน และด้วยจุดประสงค์เดียวกัน การดาเนินการต้องอาศัยความใกล้ชิดสนิทสนมเป็นส่วนตัว
วิธีประสานงาน
๑. การประสานงานภายในองค์การ
๑.๑ การประสานงานในทีมสุขภาพ
๑.๒ การประสานงานในทีมการพยาบาล
๒. การประสานงานนอกองค์การ
การควบคุม (Controlling)
การกากับดูแลการดาเนินงานให้เป็นไปตามแผนหรือแนวทางที่กาหนดไว้ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพ
ลักษณะการควบคุมงาน
๑. การควบคุมภายใน คือ การควบคุมการปฏิบัติงานที่จัดให้มีในหน่วยงานนั้นๆ โดยอาศัยเทค
๒. การควบคุมภายนอก คือ วิธีการที่อยู่นอกเหนือความรับผิดชอบของหน่วยงาน แต่เป็นการควบคุมโดยผู้ที่เกี่ยวข้องหรือผู้ที่ได้รับผลจากการดาเนินงานของหน่วยงาน
ขั้นตอนการควบคุมงาน
๑. กาหนดเป้าหมายของการควบคุมงาน
๒. กาหนดเกณฑ์และมาตรฐานในการควบคุมงาน
๓.เปรียบเทียบผลงานกับเกณฑ์และมาตรฐานที่กำหนดไว้
๔. ดาเนินการปรับปรุงแก้ไขให้ถูกต้อง
ประโยชน์การควบคุมงาน
๑. ช่วยใช้ผู้ปฏิบัติงานมีความตื่นตัว มีความรู้ความเข้าใจในการทางาน มีความรับผิดชอบ
๒. ประสิทธิภาพการทางานและการทางานให้ประสบผลสาเร็จตามแผนงาน
๓. เกิดการค้นหาเทคนิคการควบคุมงานที่เหมาะสม น่าเชื่อถือ ใช้ประโยชน์ได้จริง
หน้าที่ของผู้บริหาร ๓ ประการ
๑. หน้าที่ในการบริหาร หน้าที่ในการบริหารงานหน่วยงาน และองค์การที่ตนรับผิดชอบ เช่น การวางระบบการปฏิบัติงาน การควบคุมให้ปฏิบัติตามระบบที่วางไว้ และการพัฒนาระบบงานและการปฏิบัติงานให้ดียิ่งขึ้น
๒. หน้าที่ในการพัฒนา หน้าที่ในการพัฒนางานหน่วยงาน และองค์การที่ตนรับผิดชอบ เช่น การวิเคราะห์สภาวการณ์ที่เกี่ยวข้อง การวางแผนพัฒนา การดาเนินงานตามแผนพัฒนา การประเมินผล การพัฒนา และการนาสิ่งที่ได้จากการดาเนินงานพัฒนาทั้งหลายไปก่อให้เกิดประโยชน์อย่างกว้างขวาง ต่อเนื่องและยั่งยืน
๓. หน้าที่ในการแก้ปัญหา หน้าที่ในการแก้ปัญหาของงานหน่วยงาน และองค์การที่ตนรับผิดชอบ เช่น การป้องกันมิให้เกิดปัญหา การทาให้ปัญหาที่เกิดขึ้นไม่ลุกลามต่อไป และการปรับเปลี่ยนปัญหาให้เป็นโอกาส