Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
MANIPULATIEVE VAARDIGHEDEN - Coggle Diagram
MANIPULATIEVE VAARDIGHEDEN
constraints
omgeving
gravitatie: licht of zwaar vw
taak
1 of 2 handen ifv grootte vw
individu
kracht: genoeg kracht om taak met 1 hand uit te voeren
leeftijd: verandering in individuele constraints
ontwikkeling grijpen
< maturatie-perspectief
10 fasen
opeenvolging ligt min/meer vast
graduele overgang power grip --> precision grip
evolutie grijpen w bepaald door rijping zs
ecologische benadering
welke greep afh. vorm + grootte vw
grotere vw: precision grip pas later op ontwikkelingsas
kleinere vw: power grip vroeger opgegeven
grip afh. intentie pers => taak cosntraint
neuro-motorische rijping n enige bepalende factor voor soort gebruikte greep
body-scaling
welke bew je uitvoert = gerelateerd aan eigen lichaamsdimensies
greep afh. ratio handgrootte-objectgrootte
jonge kinderen meer variatie dan eerst gedacht
overschakelen 1 --> 2 handen afh. hand-object ratio
visuele info
snelle fase (ruwe positionering) => trage (bijsturing)
1e grijpbew: na contact vw, reactieve grip = bruikbaar zolang impact beperkt
tijdens ontwikkeling
grijpbew obv visuele info
info grootte/vorm/gewicht
predictieve/prospectieve grijpbew
reiken om te grijpen
FASE 1: pre-reiken
< 4m
primitieve vorm oog-handcoördinatie
vooral bij bewegende vw
meer als in ondersteunende zit => houding speelt rol
g visuele guidance handen <=> g verfijning
g bewegingscorrecties
g adaptatie aan vorm/grootte object
zelden succesvol
FASE 2: visueel geleid reiken
4-8m
duidelijke prestatieverbetering
gebruik visuele info positie hand-vw
correcties tijdens uitvoering
langzaam/voorzichtig
aanpassing hand aan vorm/grootte/oriëntatie object
FASE 3: visueel uitgelokt reiken
aanwezig einde 1e levensjaar
accuraatheid ↑ <=> minder correcties nodig
sneller
zicht op hand minder belangrijk <=> o proprioceptie
aanpassing handopening aan kenmerken vw
ouderen
essentieel in dagelijkse taken
fijne motoriek
50j: snelheid + coördinatie handbewegingen ↓
80j: afname coördinatie + kracht <=> 2e deel reikbew vertraagt (relatie met musculoskeletale degradatie)
ouder w h grote impact op grove motoriek <=> gezondheids- en fitheidsgerelateerde kenmerken
vangen
fenomenale accuraatheid!!
expert
absorptie: meegaan met bal
zich verplaatsen voor optimaal vangen
oriëntatie vingers ifv hoge/lage bal
adaptatie aan grootte bal
geen hugging
hoger niveau: eenhandig vangen = meest complex <=> juiste perceptuele info
constraints kinderen
grootte bal: grote makkelijker
boogbal = moeilijker
moeilijker als verplaatsing vereist
snelheid
traag: reageren te vroeg <=> nog g goede anticipatie
snel: boven hun limiet
verplaatsing
wetmatigheden ontdekken
horizontale component
constante hoek beta (bearing angle) garandeert temporeel correcte interceptie: zolang vw op zelfde plek in visueel bleed blijft => vangen