Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KHTN Ở TH, Khái niệm - Coggle Diagram
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KHTN Ở TH
Phương pháp dạy học đàm thoại
Khái niệm
là phương pháp dạy học giáo viên tổ chức cuộc đối thoại giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với nhau dựa trên hệ thống câu hỏi nhằm dẫn dắt học sinh đưa đến những kết luận khoa học hoặc vận dụng vốn hiểu biết của mình để tìm hiểu những vấn đề về học tập, cuộc sống tự nhiên xã hội xung quanh
Tác dụng
Thông qua việc hỏi đáp giáo viên cho học sinh nhiều nhu cầu nhận thức, các em được tham gia giải quyết vấn đề do bài học đặt ra
Giáo viên nắm được năng lực, trình độ nhận thức của học sinh từ đó điều chính hoạt động học tập để nâng cao hiệu quả học tập
Tạo không khí học tập sôi động, học sinh hứng thú với bài học, phét triển tư duy độc lập, tíc cực nhận thức và phát triển năng lực diễn đạt bằng lời nói
Cách tiến hành
Bước 1: Chuẩn bị
Xác định mục tiêu và nội dung đàm thoại
Xác định hệ thống câu hỏi, dự kiến đáp án câu trả lời
Dự kiến thời gian, thời điểm, các tình huống có thể xảy ra
Bước 2: Tiến hành đàm thoại
Đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức và kinh nghiệm mà học sinh biết
GV đưa ra câu hỏi đàm thoai, học sinh suy nghĩ và trả lời
GV đưa ra nhận xét câu trả lời của học sinh
Một số lưu ý
Hệ thống câu hỏi phù hợp với mục đích, nội dung,có tính loogic và phù hợp với trình độ của học sinh
Không đặt những câu hỏi mà trong câu hỏi đã có sẵn câu trả lời, những câu hỏi học sinh có thể đoán mò câu trả lời hoặc những câu hói học sinh trả lời đúng hay sai
Câu hỏi phải kích thích được suy nghĩ tìm tòi của học sinh
Cần rèn luyện cho học sinh biết cách trả lời câu tương đối hoàn chỉnh với vốn từ ngữ của các em
Câu hỏi phải rõ ràng, chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu
Ví dụ. Bài 28: Một số loài động vật trên cạn( TNXH lớp 2)
Bước 1: Chuẩn bị
Mục tiêu đàm thoại: Giúp học sinh nói tên và lợi ích của một số con vật
Dự kiến câu hỏi: Kể tên một số loài động vật trên cạn mà em biết?Đâu là động vật nuôi? Đâu là động vật hoang dã
Dự kiến câu tl của HS. HS trả lời : chó, mèo, hổ, báo,..Động vật nuôi: chó, mèo,..Động vật hoang dã: hổ, báo,..
Thời gian dự kiến là khoảng 7 phút
Bước 2: Tiến hành đàm thoại
GV yêu cầu học sinh quan sát tranh trong SGK trang 58/59 để trả lời câu hỏi. Nói tên các con vật trong hình? Con nào là vật nuôi? Con nào là động vật hoang dã
Học sinh trả lời giáo viên đưa ra kết luận
Bước 3: Kết luận và nhận xét
GV tổng kết và đưa ra kết luận cho học sinh
Các hình thức hỏi đáp
Hỏi đáp tái hiện: Thường dùng kiểm tra bài cũ,ôn tập.Hoặc khai thác vốn sống và hiểu biết của học sinh
Hỏi đáp thông báo: Trên cơ sở kiến thức đã có giáo viên dẫn dắt các em để lĩnh hội tri thức mới
Hỏi đáp tìm tòi - Khám phá : Tác dụng kích thích suy nghĩ, tìm tòi, sáng tạo của học sinh
Phương pháp dạy học quan sát
Cách tiến hành
Bước 2: Lựa chọn đối tượng quan sát
Khi lựa chọn đối tượng quan sát: GV cần ưu tiên lựa chọn các vật thật
Khi không có điều kiện tiếp xúc với vật thật: GV cho học sinh được quan sát tranh ảnh, mô hình. Quan sát các vật thật HS sẽ được hình thành các biểu tượng sinh động; còn tranh ảnh, sơ đồ chỉ thể hiện được sự vật, hiện tượng ở trạng thái tĩnh với tính khái quát cao.
Đối tượng quan sát: các sự vật, hiện tượng, các mối quan hệ đang diễn ra trong môi trường tự nhiên hoặc các tranh ảnh, mô hình, thí nghiệm các sự vật, hiện tượng đó.
Bước 3: Tổ chức và hướng dẫn HS quan sát
Tùy theo mục đích và đối tượng được sử dụng cho HS quan sát, GV chỉ cần hướng dẫn cho học sinh sử dụng nhiều giác quan để phsn đoán, cảm nhận sự vật hiện tượng
Sử dụng những câu hỏi
Quan sát từ bên ngoài rồi mới đi vào bên trong
So sánh các đối tượng cùng loại để tìm ra những đặc điểm giống nhau và khác nhau
Quan sát toàn thể rồi mới đi đến bộ phận chi tiết
Tổ chức cho HS quan sát cá nhân, quan sát theo nhóm hoặc cả lớp( phụ thuộc vào số đồ dùng chuẩn bị được, khả năng quản lý của GV và kỹ năng tự quản, làm việc hợp tác nhóm của HS)
Bước 1: Xác định mục đích quan sát
Giáo viên cần xác định rõ việc tổ chức cho học sinh quan sát nhằm đạt được mục tiêu kiến thức hay kỹ năng đó.
Bước 4: Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả quan sát
GV tổ chức cho HS hoàn thiện các kiến thức, kỹ năng và bổ sung các kiến thức cần thiết
Hs trình bày bằng lời nói,phiếu học tập..
Là phương pháp dạy học GV tổ chức cho HS sử dụng các giác quan khác nhau để quan sát các sự vật, hiên tượng trong tự nhiên một cách trực tiếp, có mục đích, có kế hoạch và trọng tâm, qua đó rút ra được những kết luận khoa học
Một số điểm cần lưu ý
GV có thể tổ chức cho HS trong lớp hoặc ngoài lớp
Mục tiêu quan sát phải đơn giản, phù hợp với trình độ nhận thức của HS
Gv cần chuẩn bị hệ thống câu hỏi và bài tập định hướng cho HS quan sát có mục đích,có kế hoạch và trọng tâm.Các câu hỏi hướng dẫn quan sát cần được sắp xếp hợp lý
Quan sát từ ngoài vào trong, từ trong ra ngoài
Quan sát từ tổng thể đến chi tiết, từ chi tiết đến tổng thể
Hướng dẫn HS so sánh, liên hệ với các sự vật, hiện tượng cùng loại
GV cần chuẩn bị chu đáo kế hoạch bài học, đồ dùng, tranh ảnh, vật thật,..phù hợp với mục tiêu,nội dung bài và trình độ HS
Cần phức tạp dần yêu cầu quan sát cho phù hợp với trình độ nhận thức của HS ở mỗi giai đoạn ( lớp 1,2,3 HS quan sát trực tiếp các sự vật, hiện tượng chưa yêu cầu ghi chép; lớp 4,5 HS quan sát nhiều nơi,trong thời gian dài nhất định có thể yêu cầu ghi chép cụ thể
Ví dụ: Bài 31: Thực hành: Quan sát bầu trời (TNXH - Lớp 1)
Bước 2: Sau khi quan sát HS nhận xét bầu trời tại thời điểm quan sát và biết mô tả bầu trời của mình bằng vốn từ của mình ( Quan sát những đám mây trên bầu trời, một số dấu hiệu khác cho ta biết trời đang nắng,đang mưa, râm hay sắp mưa...)
Bước 1: HS quan sát bầu trời
Bước 4: Tổ chức cho HS báo cáo kết quả quan sát và mô tả bầu trời
Bước 3: GV tổ chức cho HS ra sân trường để các em quan sát bầu trời theo các câu hỏi sau: Nhìn lên bầu trời, các em có thấy những khoảng trời xanh và mặt trời không? Trời hôm nay nhiều mây hay ít mây? Những đám mây có màu gì? Chúng đứng im hay chuyển động? Em có thấy ánh nắng vàng chiếu xuống hoặc những giọt mưa rơi không? Nhìn xung quanh các em thấy sân trường, cây cối, mọi vật lúc này khô ráo hay ướt?
Tác dụng
Thông qua việc tổ chức HS quan sát sẽ hình thành cho các em biểu tượng và khái niệm đầy đủ, sinh động,chính xá nhất về thế giới tự nhiên xung quanh
Phát triển năng lực quan sát, năng lực tư duy, trí tưởng tượng,óc sáng tạo
Phát hiện năng khiếu,phát triển ngôn ngữ và làm phong phú vốn sống, vốn hiểu biết của HS
Giờ học sẽ trở nên sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn HS
HS sẽ tiếp thu bài tốt, hình thành biểu tượng và ghi nhớ tốt
Biết quan sát còn giúp HS học tốt các môn khác, hình thành tư duy quan sát
Ưu điểm và nhược điểm
Ưu điểm
Học sinh được sử dụng phối hợp nhiều giác quan để tri giác sự vật, hiện tượng, hình thành được các biểu tượng, khái niệm cụ thể về hiện tượng
tạo hứng thú học tập, phát triển khả năng tập trung, chú ý, óc tò mò khám phá khoa học
phát triển tư duy và nâng cao tính tự lực, tích cực của học sinh
thực hiện đơn giản, ít tốn kém
giữ được tính tự nhiên khách quan của sự vật,hiện tượng và biểu hiện tâm lí con người
cung cấp số liệu sống động, cụ thể, phong phú, tính trực quan cao
Nhược điểm
Tư duy trừu tượng ở HS không phát triển
GV khó bao quát lớp và HS khó tập trung sau khi được quan sát
Người quan sát đóng vai trò thụ động, phải chờ đợi các hiện tượng diên ra, không chủ động làm chúng diễn ra theo ý muốn được
Chỉ giúp HS nắm được đặc điểm bản chất bên ngoài mà không nắm được bản chất bên trong đối tượng
Khái niệm