Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ภาวะมีบุตรยาก(Infertility), ั - Coggle Diagram
ภาวะมีบุตรยาก(Infertility)
ความหมาย
ไม่สามารถมีการตั้งครรภ์ได้ในขณะที่มีเพศสัมพันธุ์สม่ำเสมอและไม่ได้คุมกำเนิดเป็นเวลา 1 ปี
หรือ 6 เดือน ในฝ่ายหญิงอายุมากกว่า 35 ปี
ชนิดของภาวะมีบุตรยาก
แบบปฐมภูมิ
ไม่เคยตั้งครรภ์หลังจากที่พยายามแล้วนานกว่า 12 เดือน
แบบทุติยภูมิ
เคยตั้งครรภ์แล้วแท้งหรือคลอด แล้วไม่ตั้งครรภ์อีกเลยในระยะเวลา 12 เดือน
สาเหตุ
จากฝ่ายหญิง (female infertility)
การทำงานของรังไข่ผิดปกติ ร้อยละ40
ท่อนำไข่ ร้อยละ 30
Endometriosis (เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่) ร้อยละ 20
Immunological ร้อยละ 5
อื่นๆ ร้อยละ 5
จากฝ่ายชาย (Male infertility)
Sperm dysfunction
เชื้อสุจิน้อย รูปร่างผิดปกติ เคลื่อนไหวน้อย
Sexual factors
อื่นๆ
สภาพจิตใจ ความเครียด
ความสามารถในการมีบุตร
หญิงอายุ 21-25
ชายอายุมากกว่า 55 จะมีความผิดปกติของอสุจิสูง
ความถี่ในการมีเพศสัมพันธุ์ที่เหมาะสมคือ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์
การวินิจฉัย
ในเพศหญิง
ประวัติการมีประจำเดือน
ประวัติการผ่าตัด
การแต่งงานและการมีบุตร
การมีเพศสัมพันธุ์
การคุมกำเนิด
การได้รับอุบัติเหตุ
ลักษณะนิสัย
การตรวจร่างกาย
เฉพาะระบบสืบพันธุ์สตรี
เยื่อพรหมจารีเเละช่องคลอด
PV
Wet smear
Culture
คอมดลูก
PV
ลักษณะทางกายวิภาค
มูก
ท่อนำไข่
CO2
insufflation หรือ Rubin test
Hysterosalpingogram
Laparoscope
ตัวมดลูก
PV
Hysterosalpingogram
Endometrium biopsy
Hysteroscopy
U/S
ทั่วไป
Secondary sex (ลักษณะทางเพศ)
โรคทางอายุรกรรม
การประเมินท่อนำไข่ มดลูก และอวัยวะในอุ้งเชิงกราน
การวินิจฉัย
Hysterosalpingogram(HSG) การฉีดสารทึบรังสีและเอ็กซ์เรย์
Endoscopy การส่องกล้อง Laparoscopy การตรวจในอุ้งเชิงกราน
Hysteroscopy ตรวจโพรงมดลูก
รังไข่
ฺฺฺBBX
CX mucous
Endometrium biopsy
Serum progesterone
เยื่อพังผืดในช่องเชิงกราน
Laparoscope
ภูมิต้านทานตัวอสุจิ
PCT (postcoital test)
เต้านม
ตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การตรวจความผิดปกติของการตกไข่
วัด Progesterone ในmidluteal serum
progesterone level
เจาะเลือดเพื่อตรวจในช่วงประมาณ 1 สัปดาห์ ก่อนประจำเดือนมา
˃ 5 μ/dl = มีการตกไข่
10 μ/dl=มีการตกไข่ คอร์ปัสลูเทียมทำงานปกติด้วย
การตรวจปัจจัยด้านปากมดลูกหรือการทำ postcoital test
การตรวจวัด basal body temperature หรือ BBT chart
การทำ post coital test
เพื่อดูมูกที่ปากมดลูกและดูความสามารถของอสุจิที่จะว่ายขึ้นไปสู้โพรงมดลูก
ระยะเวลาที่เหมาะสมคือ 1-2 วันก่อนการตกไข่
ตรวจ 9-24 ชม. หลังจากมีเพศสัมพันธ์
ดูดเอามูกบริเวณ Posterior fornix เพื่อดูว่ายังมีตัวอสุจิหรือไม่
การวินิจฉัยภาวะมีบุตรยากในเพศชาย
การซักประวัติ
ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต
ลักษณะนิสัยบางประการ
การดื่มแอลกอฮอร์
การสูบบุหรี่
รูปแบบการดำเนินชีวิต นิสัยส่วนตัว
การได้รับยา รังสี สารเคมี
การมีเพศสัมพันธ์ และความถี่ในกรมีเพศสัมพันธ์
การได้รับอุบัติเหตุ และการผ่าตัด
การตรวจร่างกาย
หนังหุ้มปลายองคชาต
ลักษณะรูเปิดของท่อปัสสาวะ
ลักษณะรูปร่างอัณฑะ
หลอดเลือดขอดในถุงอัณฑะ
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การตรวจเลือด
การตรวจฮอร์โมน
การตรวจน้ำอสุจิ
การตรวจอสจ
งดการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวันตรวจ2-7วัน
งตรวจภายใน 1 ชั่วโมงภายหลังที่เก็บได้
ใส่ภาชนะที่เตรียมให้เท่านั้น
ภาวะมีบุตรยากที่ไม่ทราบสาเหตุ(Unexplained infertility)
การตรวจหาสาเหตุของการมีบุตรยากจนครบตามมาตรฐานแล้วแต่ไม่พบความผิดปกติ
พบร้อยละ 50 ของคู่สมรสทั้งหมด
การรักษาการมีบุตรยาก
การรักษาแบบขั้นต้น (Conventional)
การกำหนดระยะเวลาในการมีเพศสัมพันธุ์
การกระตุ้นไข่ (Ovary induction)
การผสมเทียม
ทำช่วงไข่ตก
เหมาะสำหรับผู้ชายที่มีอสุจิอ่อนแอ
การฉีดน้ำอสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรง(Intra-uterine insemination)
นำอสุจิที่คัดเลือกมาฉีดเข้าโพรงมดลูกขณะที่มีการตกไข่
แพทย์ใช้ยากระตุ้นการตกไข่เพื่อเพิ่มโอกาสการตั้งครรภ์
วิธีการนี้ไม่เหมาะกับ
ผู้หญิงที่มีปัญหาท่อนำไข่ตีบตันหรือมีผังผืด
ท่อนำไข่เสียหาย
เยื่อบุมดลูกเจริญผิดที่
ผู้ชายที่มีปัญหาอสุจิ จำนวนน้อย หรือเคลื่อนไหวผิดปกติ
วิทยาการช่วยเหลือการมีบุตร
การกระตุ้นการตกไข่
การกระตุ้นการตกไข่เป็นระยะด้วย GnRH
กระตุ้นการผลิต FSH และ LH
หรือให้ยาซึ่งเป็นฮอร์โมนสังเคราะห์ไปกีด
กัน การทำงานของอีสโทรเจน
การใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์
GIFT
การนำไข่และเชื้ออสุจิไปใส่ในท่อนำไข่หลังจากกระตุ้นไข่เพื่อชักนำให้สุกหลายใบ
เป็นการเลียนแบบธรรมชาติ ฝ่ายหญิงต้องมีรังไข่ที่ปกติอย่างน้อย 1 ข้าง
ZIFT
คล้ายกับการทำเด็กหลอดแก้ว
ไข่และเชื้ออสุจิผ่านการเตรียมแล้ว เพาะเลี้ยงใน LAB 1 วัน
ใส่-ตัวอ่อนกลับผ่านทางหน้าท้องของฝ่ายหญิง ใส่ไปในท่อนำไข่
IVF(เด็กหลอดแก้ว)
ไข่และเชื้ออสุจิผ่านการเตรียมแล้ว เพาะเลี้ยงใน LAB เพื่อให้มีการแบ่งตัวของตัวอ่อนในระยะ 4-8 เซลล์ ใช้เวลาเลี้ยง 2-5 วัน
Micromanipulation
สำหรับผู้ที่มีปัญหาจำนวนอสุจิน้อยมาก ไม่่เคลื่อนไหว
ICSI
ฉีดอสุจิเข้าไปในเซลล์ไข่โดยตรง
นำอสุจิเพียง 1 ตัวเจาะเข้าไข่โดยตรง
ั