Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ยาปฏิชีวนะหรือยาต้านจุลชีพ (Antibiotic), :, ดาวน์โหลด (1) - Coggle Diagram
ยาปฏิชีวนะหรือยาต้านจุลชีพ (Antibiotic)
Cotrimoxazole
: รูปแบบ
ยาน้ำแขวนตะกอน : ประกอบด้วย sulfamethoxazole 200 มิลลิกรัม และ trimethoprim 40 มิลลิกรัม
ยาใน 1 เม็ด จะประกอบด้วย sulfamethoxazole 400 มิลลิกรัม หรือ 800 มิลลิกรัม และ trimethoprim 80 มิลลิกรัม หรือ 160 มิลลิกรัม
:กลไกการออกฤทธิ์
ประกอบด้วยตัวยา ไตรเมโทพริม (trimethoprim)
และซัลฟาเมทอกซาโซล(sulfamethoxazole )
ทั้งคู่เป็นยาที่มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียได้
: ข้อบ่งใช้
การติดเชื้อที่หูชั้นกลาง, การติดเชื้อในระบบปัสสาวะ
การติดเชื้อในระบบหายใจ, และการติดเชื้อในลำไส้
นอกจากนี้ยังใช้เป็นยาสำหรับป้องกันและรักษาโรคปอดอักเสบชนิด pneumocystis
:ขนาดและวิธีใช้
กรณีที่มีอายุกว่า 12 ปี ให้รับประทาน 400-800 มก. ของ sulfamethoxazole
วันละ 2 ครั้ง และขนาดสูงสุด (รายที่มีอาการรุนแรง) ไม่เกิน 1,200 มก. (ของ SMX) วันละ 2 ครั้ง
สำหรับเด็ก คือ 15-30 มก./กก. (ของ sulfamethoxazole) วันละ 2 ครั้ง
สูงสุดไม่เกิน 800 มก. (SMX)/dose
: ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์
คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ
ผื่นแดง คัน หรือผื่นลมพิษ ใบหน้า ริมฝีปาก หรือลิ้นบวม หายใจลำบาก
:ข้อควรระวัง
แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทราบเกี่ยวกับประวัติทางการแพทย์ ได้แก่ โรคไต โรคตับ โรคเลือดบางชนิด
เช่น porphyria, โลหิตจางจากการขาดโฟเลท เป็นต้น
: คำแนะนำ
แนะนำให้จำกัดระยะเวลาที่ต้องสัมผัสแสงแดด
หลีกเลี่ยงการสัมผัสกับหลอดไฟอุลตราไวโอเลต
(sunlamps)
ทาครีมกันแดดและสวมเสื้อผ้ามิดชิดขณะอยู่ในที่แจ้ง
พบแพทย์ทันทีหาก
คุณมีอาการผิวไหม้จากแดด หรือผิวหนังแดง/ผิวหนังมีตุ่มพอง
ไม่แนะนำในหญิงตั้งครรภ์และมารดาให้นมบุตร
Dicloxacillin
รูปแบบ :
ยาแคปซูล (Capsule) 250 มิลลิกรัมต่อแคปซูล, 500 มิลลิกรัมต่อแคปซูล
ยาน้ำเชื่อม (Syrup) 62.5 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร(ช้อนชา)
ยาผงแห้ง (Dry syrup) 62.5 มิลลิกรัมต่อ 5 มิลลิลิตร ( ช้อนชา )
กลไกการออกฤทธิ์:
ฤทธิ์เข้าจับกับ penicillin-binding protein (PBPs) ที่จะยับยั้งกระบวนการTranspeptidation ใน
ขั้นตอนสุดท้ายของการสังเคราะห์ Peptidoglycan ของผนังเซลล์ของแบคทีเรีย เป็นผลให้ยับยั้งสารสังเคราะห์ของผนังเซลล์แบคทีเรียและถูกสลายโดย
เอนไซม์ Autolysin และMurein-hydrolase
ข้อบ่งใช้ :
ปอดบวม ติดเชื้อในหู ทางเดินปัสสาวะ
กระดูกและผิวหนัง ใช้ได้เฉพาะโรคติดเชื้อที่เกิดจากเชื้อ Streptococcus
ขนาดและวิธีใช้ :
ผู้ใหญ่ รับประทานขนาด 250-500 มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง
เด็ก อายุน้อยกว่า 7 ปี และน้้าหนักตัวน้อยกว่า 2 กิโลกรัม ใช้ขนาด 25 มิลลิกรัมต่อน้้าหนักตัว
(กิโลกรัม) ทุก 12 ชั่วโมง
ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ :
คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ไตอักเสบ มีไข่ขาวในปัสสาวะ หลอดเลือดด้าอักเสบ
ข้อควรระวัง :
ไม่ใช้ยาผู้ป่วยที่แพ้ยานี้ หรือมีการแพ้ยาในกลุ่ม Penicillin
ระวังการใช้ยาในผู้ป่วยโรคหอบหืด
ระวังการใช้ยาในสตรีมีครรภ์และ
สตรีให้นมบุตร
ระวังการใช้ยาผู้ที่มีประวัติการแพ้ยา
กลุ่มบีต้า-แลคแตม (beta-lactam)
คำแนะนำ :
กินยาติดต่อกันทุกวันจนยาหมด
กินยาขณะท้องว่าง เนื่องจากการรับประทานยาพร้อมอาหารทำให้ลดการดูดซึมยาได้
(สำหรับยาผงแห้ง )
ชื่อทางการค้า :
Amcidil , Diclex , Diclocillin
Penicillin V
รูปแบบยา :
ยาเม็ด / ยาแคปซูล ขนาด 125 มิลลิกรัม , 250 มิลลิกรัม และ 500มิลลิกรัม
ยาแคปซูล ขนาด 125 มิลลิกรัม และ 250 มิลลิกรัม
ยาน้ำเชื่อม ขนาด 62.5 มิลลิกรัม และ 125 มิลลิกรัม / 1 ช้อนชา(5 มิลลิลิตร)์
ยาน้ำแขวนตะกอน ขนาด 125 มิลลิกรัม และ 250 มิลลิกรัม / 1 ช้อนชา (5 มิลลิลิตร)
กลไกการออกฤทธิ์:
ตัวยาจะเข้าไปยับยั้งการสร้างสารเปบทิโดไกลแคน (Peptidoglycan) ซึ่่งเป็นตัวประกอบสำคัญของผนังเซลล์ในแบคทีเรีย ทำให้การสร้างผนังเซลล์ของแบคทีเรียหยุดชะงักจนไม่สามารถเจริญเติบโตหรือแพร่พันธุ์ และทำให้แบคทีเรียตายลงในที่สุด
ข้อบ่งใช้ :
ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก (Gram positive) เช่น ไข้หวัดที่มีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน เหงือกอักเสบ ถุงน้้าตาอักเสบ ต่อมน้้าเหลืองอักเสบ ปอดอักเสบ เป็นต้น
ใช้ป้องกันไข้รูมาติก (Rheumatic fever) และโรคหัวใจรูมาติก (Rheumatic heart disease - RHD)
อาจใช้ป้องกันโรคไตอักเสบชนิดเฉียบพลันได้
ขนาดและวิธีใช้ :
สำหรับการติดเชื้อแบคทีเรีย
ในผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป ให้รับประทานยาครั้งละ 125-500 มิลลิกรัม ทุก 6-8 ชั่วโมง
สำหรับการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจส่วนบน
การติดเชื้อสเตรปโตค็อกคัส (Streptococcal infections) ในผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป ให้รับประทานยาครั้งละ 125-250 มิลลิกรัม ทุก 6-8 ชั่วโมง ติดต่อกันเป็นเวลา 10 วัน
การติดเชื้อนิวโมค็อกคัส (Pneumococcal infections) ) ในผู้ใหญ่และเด็กอายุ 12 ปีขึ้นไป ให้รับประทานยาครั้งละ 250-500มิลลิกรัม ทุก 6 ชั่วโมง จนกระทั่งผู้ป่วยไม่มีไข้เป็นเวลาอย่างน้อย 2 วัน
ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ :
ท้องร่วงอ่อน ๆ ปวดศีรษะ เป็นแผลในปากและลิ้น คันช่องคลอดและมีตกขาว ฝ้าขาวในปากหรือลิ้น
อาการของผลข้างเคียงที่ผิดปกติผู้ป่วยควรหยุดใช้ยาและพบแพทย์ ได้แก่ หายใจเร็ว มีไข้ เจ็บที่ข้อต่อ เวียนศีรษะหรือเป็นลม หน้าหรือหนังตาบวม ผิวแดงและเป็นขุย หายใจสั้น ผื่นลมพิษ
ข้อควรระวัง :
ห้ามใช้ยานี้กับผู้ที่เคยมีประวัติการแพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน
ควรระมัดระวังการใช้ยานี้กับหญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร
ควรระมัดระวังการใช้ยากับผู้ที่มีประวัติเป็นโรคหืด
ควรระวังการเกิดเชื้อราในช่องปากและอวัยวะเพศ
คำแนะนำ :
ควรรับประทานยานี้ในช่วงท้องว่าง หรือรับประทานก่อนอาหารอย่างน้อย 1 ชั่วโมง หรือหลังอาหารอย่างน้อย 2 ชั่วโมง
ให้รับประทานยานี้อย่างต่อเนื่องจนครบช่วงการรักษา
ชื่อทางการค้า :Medic-V, Pen V,Pen V Atlantic
Erythromycin
รูปแบบ :
ยารับประทานชนิดแคปซูล ชนิดเม็ด ขนาด 250 มก.
ยาแขวนตะกอน (oral suspensions) 125 มก./5 มล.
ยาฉีด (injections) ขนาดบรรจุ 300 และ 500 มก. ต่อขวด
ยาป้ายตา (ophthalmic solutions)
ขี้ผึ้ง (ointments), เจล (gels)
กลไกการออกฤทธิ์ :
ออกฤทธิ์ยับยั้งกระบวนการสังเคราะห์โปรตีนโดยจับไรโบโซม ชนิด 50S แบบผันกลับไม่ได้ รวมไปถึงกระบวนการท้างานต่างๆ ที่สัมพันธ์กับโปรตีน การจำลองตัวของดีเอ็นเอ (DNA replication) หยุดชะงักลง เป็นผลให้เกิดการขัดขวาง transpeptidation และ translocation ของเชื้อ ทำให้เชื้อหยุดการเจริญเติบโต
ข้อบ่งใช้ :
การติดเชื้อทางเดินหายใจจากเชื้อ Streptococcus ,Haemophilus influenzae,Mycoplasma
pneumonia
หนอง ฝี การติดเชื้อที่ผิวหนังจากเชื้อ Streptococcus pyogenes or Staphylococcus aureus
โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เช่นหนองใน หนองในเทียม ซิฟิลิส ปีกมดลูกอักเสบ
ท่อปัสสาวะอักเสบ การติดเชื้อต่อมลูกหมาก
ขนาดและวิธีใช้ :
ผู้ใหญ่รับประทานครั้งละ 250-500 มก. วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหารครึ่งชั่วโมง และก่อนนอน
เด็กรับประทาน 30-50 มก. ต่อน้้าหนักตัว 1 กก. ต่อวัน โดยแบ่งให้ ติดต่อกัน 7-14 วัน
ฤทธิ์ข้างเคียงของการใช้ยาและอาการไม่พึงประสงค์ :
อาการใจสั่น มึนศีรษะ หน้ามืดเป็นลม
คลื่นไส้อาเจียน แน่นท้อง ตัวเหลือง ปัสสาวะเข้ม อาจจะทำให้เกิดการอักเสบของตับ
มีปัญหาเรื่องการได้ยิน
ข้อควรระวัง :
ห้ามใช้ร่วมกับยาแก้แพ้ชนิดไม่ง่วง ชื่อ เทอร์เฟนาดีน (Terfenadine) อาจทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะจนถึงหยุดเต้นได้
อาจทำให้มวนท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเดิน ในกรณีที่ใช้ขนาดสูง
ระวังการใช้ยากลุ่มนี้ร่วมกับยาต่อไปนี้
กลุ่ม Benzodiazepines, Clozapine, Carbamazepine, Cisapride,
กลุ่ม HMG-CoA Reductase Inhibitors, Quinidine, Warfarin เพราะจะทำให้ระดับยาของทั้งคู่สูงขึ้น
คำแนะนำในการใช้ยา :
ควรหยุดใช้ยาหากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีอาการแย่ลงหลังการใช้ยาอย่างต่อเนื่อง 6-8 สัปดาห์ ใช้ยาสูงสุดต่อเนื่องได้ไม่เกิน 24 สัปดาห์
-ไม่ควรรับประทานยาพร้อมกับน้้าผลไม้หรือน้้าอัดลม
ชื่อทางการค้า : Robimycin, E-Mycin, E.E.S. Granules
Norfloxacin
รูปแบบ :
ยาเม็ด ,ยาเม็ดเคลือบ และยาแคปซูล 100, 200 และ 400 มิลลิกรัม
ยาน้้าแขวนตะกอน (Suspension) และยาน้้าเชื่อม (Syrup)
กลไกออกฤทธิ์:
ยับยั้งการท้างานของสารเคมีบางตัว เช่น สารดีเอ็นเอไจเรส (DNA Gyrase) ซึ่งอยู่ในขบวนการสร้างสารพันธุกรรมในแบคทีเรีย ส่งผลทำให้การขยายตัวและแพร่พันธุ์ของแบคทีเรียลดลง
ข้อบ่งใช้ :
ยานี้ใช้เพื่อรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น โรคหนองใน โรคติดเชื้อที่ต่อมลูกหมาก
ระบบทางเดินปัสสาวะ เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ
ยานี้อาจใช้เพื่อรักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่กระเพาะอาหาร
ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ :
ปวดศีรษะ, เวียนศีรษะ, คลื่นไส้ อาเจียน, ง่วงนอน, เซื่องซึมหรือง่วงนอน
รู้สึกไม่สบายท้อง ปวดท้อง, ท้องร่วง, ท้องผูก, อ่อนเพลีย, เบื่ออาหาร, , แพ้แสงแดด
ขนาดและวิธีใช :
-โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะกำเริบเรื้อรัง รับประทานยาขนาด 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง เป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์
ต่อมลูกหมากอักเสบเนื่องจากเชื้อแบคทีเรียเรื้อรังใหญ่: รับประทานขนาด 400 มิลลิกรัม วันละ 2 ครั้ง เป็นระยะเวลา 28 วัน
ข้อควรระวัง :
ห้ามใช้ยานี้ในเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี
ห้ามใช้ยานี้ในหญิงให้นมบุตร
ควรระมัดระวังการใช้ยานี้ในผู้ป่วยที่เป็นโรคลมชัก ผู้ที่มีประวัติการบาดเจ็บทางระบบประสาท
ส่วนกลาง และผู้ป่วยที่เป็นโรคตับและ/หรือโรคไต
ยานี้อาจทำให้ผิวหนังไวต่อแสงมากขึ้น จึงควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสแสงแดดโดยตรง
ยานี้อาจทำให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะ เซื่องซึม หรือง่วงนอน ในระหว่างการใช้ยานี้จึงไม่ควรขับขี่ยานพาหนะ ทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรหรือของมีคม หรือทำงานเสี่ยงอันตราย
คำแนะนำ :
ให้รับประทานยานี้ติดต่อกันจนครบช่วงการรักษา
หากกำลังใช้ยาลดกรดอยู่ ให้รับประทานยานอร์ฟล็อกซาซินไม่น้อยกว่า 2 ชั่วโมงก่อนหรือหลังรับประทานยาลดกรด
ให้รับประทานยานี้ในขณะที่ท้องว่าง
ชื่อทางการค้า :
ซีนอร์ (Cenor), ครอสซา (Crossa), ฟล็อกซิเมด 400
(Floximed 400)
Doxycycline
กลไกการออกฤทธิ์ :
ยาจะเข้าไปจับกับสารพันธุกรรมของแบคทีเรียที่เรียกว่า 30s & 50s Ribosomal subunits ส่งผลทำให้
แบคทีเรียไม่สามารถแพร่พันธุ์ได้อีกต่อไป
รูปแบบ :
ยาแคปซูลขนาด 100มิลลิกรัม
ยาเม็ดขนาด 100 มิลลิกรัม
ข้อบ่งใช้ :
รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียในช่องทางเดินหายใจ
รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียในบริเวณ มดลูก ท่อนำไข่ และรังไข่
รักษาสิว
ขนาดและวิธีใช้ :
ผู้ใหญ่ : รับประทานเริ่มต้น 200 มิลลิกรัม วันละครั้ง จากนั้นปรับขนาดรับประทานเป็น 100มิลลิกรัม วันละครั้ง
เด็ก : เริ่มต้นใช้ขนาดยา 4 มิลลิกรัมต่อน้้าหนักตัว1 กิโลกรัม จากนั้นปรับขนาดรับประทาน
2 มิลลิกรัมต่อน้้าหนักตัว 1 กิโลกรัม โดยรับประทานวันละครั้ง หรือแบ่งรับประทานวันละ 2ครั้ง
ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์ :
ปวดกระเพาะอาหาร อุจจาระผิดปกติ เช่น มีสีดำเลื่อม มีสีคล้ายโคลน
ความอยากอาหารลดลง มีแผลในปาก คลื่นไส้ อาเจียน
ข้อควรระวัง :
ห้ามใช้ยากับหญิงตั้งครรภ์และเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 12 ขวบ
ห้ามใช้ยากับผู้ที่แพ้ยาดอกซีไซคลิน
คำแนะนำ :
ห้ามใช้ยาในเด็ก เพราะยาด็อกซีไซคลินจะทำให้ฟันของเด็กอายุต่ำกว่า 8 ปีเปลี่ยนสีเป็นสี
เหลืองหรือสีเทาอย่างถาวรได้
หลีกเลี่ยงในผู้มีประวัติแพ้ยาด็อกซีไซคลิน หรือยาปฏิชีวนะในกลุ่มเตตราไซคลิน
ชื่่อทางการค้า :
Amermycin,Doxycline ,Doxy
Amoxycillin
รูปแบบ :
แคปซูล 250 มก. และ 500 มก.
ยาน้้าเชื่อมชนิดผงแห้ง 125 มก. / ช้อนชา
กลไกการออกฤทธิ์ :
เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลินที่ออกฤทธิ์ไปขัดขวางการสร้างผนังเซลล์ของเชื้อแบคทีเรีย สามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรียทั้งชนิด กรัมลบ และกรัมบวก
ข้อบ่งใช้ :
ใช้ในโรคติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินปัสสาวะ ระบบทางเดินอาหาร
การติดเชื้อของหู จมูก คอ ผิวหนัง และเยื่ออ่อน
ใช้ป้องกันโรคติดเชื้อในเยื่อบุชั้นในของหัวใจ ในผู้ที่มีภาวะลิ้นหัวใจผิดปกติก่อนทำหัตถการต่าง ๆ
ขนาดและวิธีใช้ :
ผู้ใหญ่ ให้ครั้งละ 250 – 500 มก. ทุก 8 ชม. หรือวันละ 4 ครั้ง หลังอาหาร และก่อนนอน หรือครั้งละ 1 กรัมทุก 12 ชม.
เด็ก ให้วันละ 30 – 50 มก. /กก. หรือจะแบ่งให้ตามน้้าหนักตัว โดยให้ชนิดน้้าเชื่อม (125มก./ ช้อนชา) หรือ
แคปซูล (250มก.)
ฤทธิ์ข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์
อาหารไม่ย่อย
ผื่นขึ้น อาจเป็นลมพิษ จนถึงเป็นผื่นแดง ซึ่งมักจะพบในรายผู้ป่วยไข้ต่อมน้้าเหลืองโตซึ่งควรหยุดใช้ยา
อาการท้องเดิน
ข้อควรระวัง :
ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้เพนิซิลิน
คำแนะนำ :
หากเกิดอาการผื่นแดง ระคายเคือง หรือบวมให้หยุดใช้ยา และ ปรึกษาแพทย์
ห้ามใช้ในผู้ป่วยที่มีประวัติแพ้ยานี้
ชื่อทางการค้า : Amoxil , Asiamox , Ibiamox
:
