Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
OBYWATEL - JEGO PRAWA I OBOWIĄZKI (Obywatel w greckiej Polis (Polis i jej…
OBYWATEL - JEGO PRAWA I OBOWIĄZKI
Obywatel w greckiej Polis
Polis i jej mieszkańcy:
Polis ok. VIII w.p.n.e.
Suwerenna wspólnota
obywateli
Wspólnota właścicieli ziem
Nie zaliczano do wspólnoty niewolników i ludności zależnej
Ilość ziem obywatela zależało od przynależności do odpowiedniej grupy społecznej: arystokracji lub zwykłych ludzi
Arystokracja miała prawo do władzy nad całą wspólnotą i decydowała o jej polityce
Obywatel:
Mężczyzna, będący częścią wspólnoty
Obowiązek służby wojskowej - hoplici
Walczyli w szyku falanga
Ogół obywateli tworzył ,,Zgromadzenie Ludowe" (najważniejsze decyzje dotyczące całej wspólnoty), ale tylko ci, którzy walczyli
Kobiety wykluczone zostały z życia politycznego, posiadały jedynie obywatelstwo polis
Wspólnota obywateli była grupą zamkniętą, jedynie poprzez urodzenie można było się do niej dostać
Cudzoziemców nie traktowano jak obywateli
Metojcy (stale zamieszkiwali polis) : podatki, służba wojskowa
Szeroka opieka
Xenos
Obywatelstwo a państwo i jego ustrój
Początkowo tylko zamożni mieszkańcy mieli pełne prawa
Później wolni ludzie, a nawet zależni (rodziny mieszkające tu od zawsze)
Wszyscy zasługują na udział w życiu państwa
Demokracje
Didarchie
Wzrost poczucia odpowiedzialności za polis
Kształcenie się ideału obywatela
Solon
Umorzenie wszystkich długów (jednorazowo)
Zakaz zaciągania długów
Obiecał wykupić z niewoli tych Ateńczyków, którzy popadli w nią za długi
Wolność zależnym chłopom
Podział obywateli na 4 klasy majątkowe
Rozszerzenie obywatelstwa
Klejstenes (508r.p.n.e.) - stworzył najważniejszą instytucje polityczną w ateńskich polis
Nadanie obywatelstwa kolejnym grupą mieszkańców Aten
Polityczne prawa otrzymali teci (IV klasa wojskowa)
Wszyscy obywatele mogli brać udział w obradach zgromadzenia
-Rada Pięciuset - przygotowywanie obrad zgromadzenia i kontrola urzędników
Astycyzm - procedura zapobiegająca zmianie reform w razie powrotu tyrani
Rozwinął się ustrój demokratyczny (wszyscy obywatele mogli się wypowiadać)
Obywatel w czasach Peryklesa
Perykles (451r. p.n.e.) wprowadził ustawę regulującą zasady otrzymywania obywatelstwa w Atenach
Wszyscy obywatele na równych prawach zasadami w zgromadzeniu, ważne urzędy powierzano jednak najbogatszym
Prawo posiadania ziemi
Uczestnictwo w rozdawaniu zbóż w czasach kryzysu gospodarczego
Utrzymywanie sierot, których rodzice polegli na wojnie
Obywatelstwo - sprawa najwyższej wagi
Obywatelstwo dla cudzoziemców - prawie niemożliwe
Liturgie - opłaty najbogatszych na ważne cele publiczne (okręty, organizacja świąt i przedstawień teatralnych)
Atimia - częściowe lub całkowite odebranie przywilejów obywatelskich
Civis romanus - obywatel rzymski
Civisopimo iuri - pełnoprawny obywatel
Kwinici - obywatele
Charakter municypalny (miejski)
82r.p.n.e. obywatelswto rzymskie rozciągnięto na wszystkich wolnych mieszkańców Italii
212 r. edykt Karakalii - obywatelstwo wszystkim wolnym mieszkańcom imperium Romanum
Charakter terytorialny - obywatel poza granicami państwa tracił prawa obywatela
Prawa nadane przez zgromadzenie ludowe lub senat
I wiek p.n.e. - wszyscy latynowie osiedleni w Rzymie mieli obywatelstwo
Grupy społeczne
Patrycjusze - elita polityczna, społeczna i gospodarcza
Plebejusze - cała reszta
Chłopi - najliczniejsza grupa
Niewolnicy - pozbawieni praw
Konflikty patrycjuszy i plebejuszy
-Wszyscy Rzymianie chcieli wpływać na funkcjonowanie państwa i dbać o jego dobro
Trybun ludowy - chronił plebejuszy przed patrycjuszami
Nobilowie - wśród ich przodków znaleźli się wszyscy urzędnicy państwowi
Plebs - najniższa grupa społeczna
Ekwici - średnia warstwa (między nobilami, a plebsami), np: bogaci kupcy
Prawa i obowiązki obywateli
Służba w legionach
Prawo uczestnictwa w zgromadzeniach lub w głosowaniu
Przywilej prawa wyboru urzędników
Prawo do zawierania związków małżeńskich
Uczestnictwo w życiu gospodarczym państwa
Obywatele rządzą republiką
Rebublika
Władza król, doradcy - najstarsi przedstawiciele rodów rzymskich
Zgromadzenie ludowe - senat zespół uczestników: konsulowie, pretorzy, dyktator
Senat
Sto osób najlepszych rodów
Skład: najważniejsi urzędnicy państwa, na czele z pretorami i konsulami
Zarządzanie budżetu republiki
Zawieranie / zrywanie sojuszy
Wypowiadanie wojen
Przydzielanie prowincji namiestnikom
Kontrola nad rzymskimi legionami
Ustanawianie nowych praw
Mógł sądzić rodziny senatorskie
Zgromadzenie ludowe
Populus romanus (lud rzymski) miał najwyższą władzę
Wszyscy mogli brać udział
Władza ustawodawcza i sądownicza
Prawo wyboru urzędników
Głosowanie kończyło się gdy osiągnięto wymaganą większość
Konsulowie
Władza wykonawcza
Dwaj wybierani na rok
Imperium Mains
Inicjatywa ustawodawcza
Polityka zagraniczna
Dowódcy armii
Uprawnienia religijne
Pretorzy
Imperium minus (mniejsze)
Sprawy sądownicze
Zastępowali konusów pod ich nieobecność
Symbol - pęk rózek
Trybuni ludowi
Dbanie o interesy plebsów
Obrona najuboższych
Prawo veta wobec decyzji urzędników
Dyktator
Wybierany w czasach głębokiego kryzysu
Najwyżej pół roku mógł pełnić swoją rolę
Pełnia władzy cywilnej i wojskowej
Cenzor
Osoba po karierze urzędniczej
Wybierano co 5 lat
Spisy obywateli
Ustalali wysokość cel i podatków
Kwestorzy
Zbieranie podatków
Każdy obywatel ma obowiązek umrzeć za ojczyznę
Status miejski
Civis -obywatel
Domicyl
Prawo krwi
Prawo ziemi
Wolność osobista
Swoboda wyboru zawodu i przemieszczania się
Możliwość dziedziczenia
Wolność celna
Płacenie podatków
Obrona miasta
Służba w straży miejskiej
Głosy żądające praw dla wszystkich
Dante Alighieri
-Nicollo Machiaveli
Obywatelstwo miejskie na ziemiach Polski
Wolni mężczyźni
Niektóre dzieci nie mogły mieć obywatelstwa
Uroczysta przysięga, aby zostać obywatelem
Kary za krzywoprzysięstwo jako obcięcia języka oraz palców u ręki
Osoby bez obywatelstwa nie miały prawa handlu, rzemiosła oraz kupowania nieruchomości
Obcokrajowcy - wiele przeszkód, aby otrzymać obywatelstwo
Civis Romanus Sum
Tłumaczenie: jestem rzymskim obywatelem
Sarmatyzm - męstwo, gotowość poświęcenia za ojczyzne
Wolność
Demokracja szlachecka
Grek Polibiusz - teoria ustroju mieszczańskiego
W Polsce król, senat, izba poselska, a w Rzymie monarchiczny, arystokratyczny (senat), zgromadzenie ludowe
Jedynymi pełnoprawnymi obywatelami RP są panowie bracia, czyli wszyscy członkowie stanu szlacheckiego
Liberum Veto
Służba ojczyźnie - element obywatelstwa
Głównym obowiązkiem obywatela jest zaspokajanie potrzeb materialnych państwa - jak mówi J. Kochanowski
Obrona ojczyzny - jest najważniejsza
Mikołaj Rej - obraz szlachcica
W stronę współczesności
Możliwość wybierania prezydenta
Prawo do wolności słowa
Immanuel Kant przedstawił model państwa o ustroju obywatelskim
Deklaracja niepodległości
Deklaracja praw człowieka i obywatela
Osiemnastowieczny model kultury ewaluował m.in. w stronę modelu kultury robotniczej
Udział w życiu publicznym miał przynieść zwycięstwo w wyborach
Obywatelstwo we współczesnej Polsce
Prawna więź określająca przynależność jednostki do danego państwa, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo ma określone obowiązki wobec jednostki
W Polsce zasady nabycia obywatelstwa reguluje Konstytucja RP - obywatelstwo Polskie nabywa się przez urodzenie i rodziców będących Polakami
Od chwili wejścia Polski do Unii Europejskiej obywatele RP otrzymali również obywatelstwo UE