Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

ต่อมไร้ท่อ (endocrine gland) (ต่อมไร้ท่อมีอะไรบ้าง (ต่อมใต้สมอง(Pituitary…

- - - - สร้างหรือสังเคราะห์จากกลุ่มเซลล์พิเศษที่ไม่มีท่อ
      - สารนี้อาจถูกหลั่งออกสู่กระแสเลือดทันที หรือถูกเก็บไว้ถึงระดับหนึ่ง รอการกระตุ้น
      - มีคุณสมบัติทางเคมีเป็น สเตียรอยด์ โปรตีน ไกลโคโปรตีน อนุพันธ์ของ กรดอะมิโน
      - หรือ อนุพันธ์ของกรดไขมัน
      - ใช้ปริมาณเล็กน้อยในการออกฤทธิ์ทำงานตามที่ร่างกายต้องการ การทำงานของ
      - ฮอร์โมนหลายชนิดอาจให้ผลเสริมฤทธิ์กัน (synergistic effect) หรือยับยั้งกัน
      - (antagonism effect)
      - การออกฤทธิ์มีความจำเพาะกับเซลล์เป้าหมาย
- - - - Oxytoxin ออกฤทธิ์ที่กล้ามเนื้อเรียบ กระตุ้นการหลั่งน้ำนม กระตุ้นการคลอด ทำให้มดลูกบีบตัว
      - ADH : Antidiuretic hormone (ADH) หรือ vasopressinมีหน้าที่ดูดน้ำกลับของหลอดไต และกระตุ้นให้หลอด เลือดบีบตัว ถ้าขาดฮอร์โมนนี้จะเกิดการเบาจืดทำให้ปัสสาวะ บ่อย
    - - สร้าง
        
        Follicle stimulating hormone (FSH)
        
        Lutenizing hormone (LH)
        
        Thyroid stimulating hormone (TSH)
        
        Adrenocorticotropic hormone (ACTH)
        
        Growth hormone (GH) หรือ
        
        Somatotrophin (STH)
        
        Prolactin
  - - - insulin ลดระดับน้ำตาลในเลือด โดยไปกระตุ้นให้มีการนำกลูโคสเข้าสู่เซลล์ (ยกเว้นเซลล์สมอง), ลดการสลายไกลโคเจนที่ตับ, และลดการเปลี่ยนกรดอะมิโนและกลีเซอรอลไปเป็นน้ำตาล
      - glucagon เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด โดยกระตุ้นเซลล์ตับให้สลายไกลโคเจนมาเป็นกลูโคส เปลี่ยนกรดอะมิโนและกลีเซอรอลมาเป็นกลูโคส
  - - - Glomerulosa : สังเคราะห์ฮอร์โมนกลุ่ม mineralocorticoid คือ อัลโดสเตอโรน (aldosterone) เป็นสเตอรอยด์ฮอร์โมนทำหน้าที่ควบคุมการดูดกลับของ Na+ ที่หลอดไต เมื่อมีความดันต่ำเนื่องจากการขาดน้ำ หรือการมี Na+ ในเลือดลดลง จะกระตุ้นการหลั่งaldosterone
      - Fasiculata: สังเคราะห์ฮอร์โมนกลุ่ม glucocorticoidคือ คอร์ติซอล (cortisol) ลดการใช้กลูโคสภายในเซล กระตุ้นการสลายไขมัน และเพิ่มการสลายตัวของโปรตีนในเซล เพื่อทำใหร่างกายเตรียมพร้อมต่อการปรับตัวเมื่อเกิดสภาวะเครียดม, รักษาสมดุลเกลือแร่
      - Reticularis : สร้างHormone เพศ
    - - สร้างฮอร์โมนกลุ่ม cathecholamine Epinephrine (adrenaline) ~80 % และ Norepinephrine (noradrenaline)
  - - - อัณฑะมีกลุ่มเซลล์ที่ทำหน้าที่ในการสร้างฮอร์โมนคือ interstitial cellเมื่อถูกกระตุ้นโดย LH จะสร้างฮอร์โมน แอนโดรเจน (androgen) ที่สำคัญที่สุดคือ เทสโทสเตอโรน (Testosterone)
      - Testosterone จะหลั่งออกมามากในช่วงการพัฒนาของตัวอ่อน และจะลดลงเหลือน้อยมากในช่วงวัยเด็กแต่จะเพิ่มขึ้นสูงมากในช่วงวัยหนุ่มสาว
      - ทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตของอวัยวะสืบพันธุ์ และควบคุมลักษณะความเป็นเพศชาย กระตุ้นการสร้าง sperm
    - - ฮอร์โมนเอสโตรเจน เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของอวัยวะสืบพันธุ์ และลักษณะต่างๆ ของความเป็นเพศหญิง
      - ฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน จะทำหน้าที่ควบคุมการเจริญเติบโตของมดลูกระงับ ไม่ให้ไข่สุกระหว่างตั้งครรภ์เพื่อป้องกันไม่ให้มีประจำเดือนระหว่างตั้งครรภ์
- - - - เตี้ยสมส่วน
        
        ไขมันสะสมบริเวณลำตัว
        
        อัตราการเจริญเติบโตผิดปกติ
        
        ฟันขึ้นช้า
        
        มือเท้าเล็ก
        
        สติปัญญามักปกติ
    - - ประวัติ ตรวจร่างกาย
        
        ทำการทดสอบการหลั่งGrowth hormone พบผิดปกติ
        
        Bone age by x-ray: delayed bone age
        
        อัตราการเจริญเติบโตผิดปกติ : growth chart
    - - ให้ Growth Hormone ทดแทน
  - - - Congenital hypothyroidism
        
        อาการ
        
        ซึม ไม่ร้องกวน หลับมาก
        
        กระหม่อมหน้ากว้าง/ไม่ปิด
        
        เสียงแหบ
        
        ท้องผูก
        
        อาจมีดีซ่านนานกว่าปกติ
        
        การเจริญเติบโตช้า
        
        ฟันขึ้นช้า
        
        ผิวหนังหยาบแห้ง
        
        ปัญญาอ่อน
        
        สาเหตุ
        
        ขาดไอโอดีน
        
        ความผิดปกติของต่อมไทรอยด์
        
        ไม่มีต่อม, อยู่ผิดที่,ความผิดปกติในการสร้างฮอร์โมน
        
        พันธุกรรม
        
        Low level of T4 T3
        High level of TSH
        
        L -thyroxine ภายใน 1เดือน
      - Acquired hypothyroidism
    - - Graves’ disease cand Hashimotothyroiditis
        
        สาเหตุ
        
        การสร้าง Thyroid hormone มากผิดปกติ
        
        พบในผู้หญิง > ผู้ชาย
        
        สาเหตุมักเกิดจากAutoimmune disease
        
        อาการ
        
        • คอพอก
        
        • มือสั่น ใจสั่น
        
        • เหงื่อออกง่าย
        
        • ผมร่วง
        
        • ขี้ร้อน หงุดหงิดง่าย
        
        • น้ำหนักลด
        
        การวินิจฉัย
        
        ประวัติและการตรวจร่างกาย
        
        increased T3 and T4
        
        decreased TSH
        
        การรักษา
        
        Antithyroid drugs to block T 4 synthesis
        
        Prophylthiouracil (PTU)
        
        Methimazole (Tapaxole)
        
        Radiaactive Iodine
        
        Surgery
  - - - ถึงอวัยวะเพศที่ ไม่สามารถแยกได้ชัดเจนว่าเป็นเพศหญิงหรือเพศชาย
      - อวัยวะเพศเหมือนเพศหญิง แต่
        
        มี clitoris ขนาดใหญ่ (clitoromegaly)
        
        มีการเชื่อมกันของแคมอวัยวะเพศส่วนหลัง (posterior labial fusion)
        
        คลำได้ก้อนที่บริเวณขาหนีบ
      - สาเหตุ
        
        ความผิดปกติในกระบวนการสร้างฮอร์โมนเพศ
        
        ได้รับยาจากภายนอก
        
        โรคของต่อมหมวกไตทำงานผิดปกติ
    - - ลักษณะอาการ
        
        มีการพัฒนาทางเพศก่อนวัยอันควร
        
        เด็กหญิง มีเต้านมก่อนอายุ 8 ปี หรือมีประจำเดือนก่อนอายุ9 ปี
        
        เด็กชายมีขนาดอัณฑะโตขึ้น (วัดได้ > 2.5 cm) ก่อนอายุ 9 ปี
      - สาเหตุ
        
        พันธุกรรม
        
        โรคอ้วน
        
        ได้รับฮอร์โมนจากภายนอก
        
        พยาธิสภาพเช่นเนื้องอก
      - การวินิจฉัย
        
        ประวัติ และตรวจร่างกาย
        
        Bone age
        
        ตรวจระดับฮอร์โมนเพศ
        
        Ultrasound
        
        MRI pituitary gland
      - การรักษา
        
        No intervention
        
        – Slowly progressive
        
        – Uncompromised height potential
        
        – No psychosocial issues
        
        GnRHa therapy การยับยั้งฮอร์โมนเพศ
        
        Rapidly progressive
        
        Early menarche likely
        
        Compromised height potential
        
        Psychosocial burden
    - - อาการ
        
        Girls : ไม่มีหน้าอก เมื่ออายุ 13 ปี หรือ ไม่มีประจำเดือน ภายใน5 ปีที่
        เริ่มเข้าวัยรุ่น
        
        Boys : ไม่มีพัฒนาการทางเพศ (การเพิ่มขนาดของอัณฑะ) จนอายุ 14 ปี
      - การวินิจฉัย
        
        ประวัติ ตรวจร่างกาย
        
        ระดับฮอร์โมน : LH FSH Testosterone Estrogen
        
        MRI pituitary gland
      - การรักษา
        
        การให้ฮอร์โมนทดแทน
        
        เพศชาย : Testosterone
        
        เพศหญิง : Estrogen
        
        การดูแลสุขภาพจิต
  - - - Diabetes mellitus (โรคเบาหวาน) สภาวะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ
        อาจเกิดเนื่องจากร่างกายขาด insulin หรือเซลล์เป้าหมายไม่ตอบสนองต่อinsulin
    - - Polyuria / ปัสสาวะมาก
      - Polydipsia /ดื่มน้ำมาก
      - Polyphagia / หิวบ่อย, กินจุ
      - Weight Loss /น้ำหนักลด
      - complication DKA : คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ซึม หายใจหอบลึก หมดสติ
    - - Hyperglycemia / น้ำตาลในเลือดสูง
      - Glucosuria / ตรวจพบน้ำตาลในปัสสาวะ
      - Electrolyte imbalance from dehydration/ภาวะขาดน้ำ,เกลือแร่ผิด
      - ปกติ
      - ภาวะเลือดเป็นกรด ตรวจพบสารคีโตนในปัสสาวะ
      - Monday, March
    - - insulin
      - อาหาร
      - การออกกำลังกาย