Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
กลุ่ม 9 การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับระบบเลือดและมะเร็ง …
กลุ่ม 9 การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีความผิดปกติเกี่ยวกับระบบเลือดและมะเร็ง
กลุ่มที่9
ภาวะโลหิตจาง
สาเหตุ
ไขกระดูกสร้างเม็ดเลือดแดงน้อยลง
มีความผิดปกติในการเจริญเติบโตของเซลล์สายเม็ด
เลือดแดง (Erythroid cell) เช่น ขาดอาหาร
ร่างกายเสียเลือดหรือถูกใช้ไปมาก
มีการแตกทำลายของเม็ดเลือดแดงมากขึ้น
ความหมาย
Hb หรือ Hct น้อยลงโดยมีค่าต่ำกว่าค่าของคนปกติ เกิน 2 SD
อายุ 3เดือน - 4ปี Hb<11 g/dL Hct<33%
ผู้หญิงและเด็กโต Hb<1/ g/dL Hct<3ุ%
ส่งผลให้เกิด
อาการทั่วไป
อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ใจสั่น
ปวดศีรษะ เป็นลม เฉื่อยชา ไม่มีสมาธิ
เบื่ออาหารลิ้นเลี่ยน มุมปากอักเสบ
ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ เล็บบางแอ่น
อาการทางระบบหัวใจและหลอดเลือด
มีอาการชัดเจนเมื่อ Hb < 7 g/dl
อาการจำเพาะ
ซีด เหลือง
การวินิจฉัย
การตรวจร่างกาย
ต่อมน้ำเหลืองโต มีก้อน ปวด
ทรวงอก กดเจ็บ หัวใจเต้นเร็ว
ช่องปาก ลิ้นเลี่ยน (Glossitis) เลือดออกตามไรฟัน
ทวารหนัก ริดสีดวงทวาร พยาธิ
ผิวหนัง ซีด เหลือง เยื่อบุตา ปลายนิ้ว เหงือก จุดเลือดออก จ้ำเลือด
เล็บบางแอ่น(Koilonychia)
ช่องท้อง ตับม้ามโต
หน้า กระดูกโหนกแก้มใหญ่
ระบบประสาท เฉื่อยชา ขาดสมาธิ
การตรวจร่างกายทั่วไป V/S โดยเฉพาะ ไข้, P, BP, Heart rate
อาการของภาวะหัวใจวาย
ข้อบวม ปวด กระดูกหักง่าย
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
การตรวจไขกระดูก (Bone marrow examination )
Bone marrow biopsy
Bone marrow aspiration
Bleeding time
ESR (Erythrocyte sedimentation rate)
PT (Prothrombin time)
CBC (Complete blood count)
PTT (Partial thromboplastin time)
Blood smear ดูรูปร่าง ขนาดของเม็ดเลือดแดง
Recticulocyte count
G-6-PD screening test
Hb Electrophroresis (Hb typing)
Bilirubin
Direct Coombs’ Test
Tourniquet test
การตรวจต่อมน้ำเหลือง (Lymph node biopsy)
Platelet count
การตรวจทางรังสี
ประวัติการเจ็บป่วย
ประวัติครอบครัว ญาติพี่น้อง
ประวัติซีดเหลือง ปัสสาวะสีโคล่า
ประวัติการกินยาและได้รับสารเคมีบางอย่าง
โรคเรื้อรังอื่นๆ เช่น TB โรคติดเชื้อ โรคตับ โรคไต
ประวัติการซีดในทารกแรกเกิด ประวัติการตั้งครรภ์ การคลอดและหลังคลอด หมู่เลือดแม่ Gr. O
ประวัติการเสียเลือดบ่อยๆ เรื้อรัง (Bleeding tendency)
ประวัติการถ่ายเลือด
พยาธิ ท้องเสียเรื้อรัง
ประวัติการผ่าตัด (ตัดม้าม ตัดกระเพาะอาหาร)
ประวัติโภชนาการ การไม่ได้รับ vit K เมื่อแรกเกิด การรับประทานอาหารที่ทำให้เม็ดเลือดแตก
ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ
เป็นลมบ่อย ง่วงนอน ตาพร่า
ความผิดปกติในการทำให้เลือดออก
มีความผิดปกติในกลไกการห้ามเลือด
ภาวะแทรกซ้อน
ซีด ไหลเวียนล้มเหลว
สาเหตุ
ความผิดปกติของเกล็ดเลือด
ความผิดปกติของหลอดเลือด
ความผิดปกติของปัจจัยการแข็งตัวของเลือด
ข้อวินิจฉัยทางการพยาบาล
มีโอกาสได้รับสารน้ำสารอาหารไม่เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย เนื่องจากผลของการได้รับยาเคมีบำบัด มีแผลในปาก ระบบย่อยและดูดซึมผิดปกติ มีความต้องการสารอาหารเพิ่มขึ้นกว่าปกติ
ดูแลความสะอาดภายในช่องปาก
ประเมินระดับการได้รับสารอาหาร การขาดน้ำ เช่น BW
ดูแลให้ได้รับอาหารอ่อน ย่อยง่าย รสไม่จัด อุณหภูมิเหมาะสม
ให้ยาที่ช่วยลดอาการคลื่นไส้อาเจียนก่อนรับประทานอาหาร
เสี่ยงต่อการสูญเสียโลหิตได้ง่าย หรือเสียโลหิตมากจน Shock เนื่องมาจากปัจจัยในการแข็งตัวของเลือด เกล็ดเลือดมีความผิดปกติ
กรณีเกิดเลือดออก ทำให้เลือดหยุดโดยเร็วที่สุด โดยการกดบริเวณบาดแผลประคบด้วยน้ำแข็ง การ pack ด้วย Pressure ถ้าออกในข้อ ใช้การพัน
Record V/S ประเมินในข้อภาวะ Shock สังเกตอาการมีเลือดออกในอวัยวะอื่นๆหรือภายใน เช่น สมอง ทางเดิน อาหาร
ป้องกันการมีเลือดออก โดย ป้องกันอุบัติเหตุ การจัดสิ่งแวดล้อมให้ปลอดภัย การกระทบกระแทก กิจกรรมการพยาบาลที่ต้องสอดอุปกรณ์ เช่น หลีกเลี่ยงการฉีดยาเข้าหลอดเลือดหากมีความจำเป็นให้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ ฉีดลึก เข็มเล็ก กดนาน (> 15 นาทีตัดเล็บให้สั้น แปรงสีฟันขนอ่อนนุ่ม รักษาฟันผุ อาหารย่อยง่าย ป้องกันท้องผูก)
ดูแลกรณีได้รับเลือด หรือปัจจัยที่ช่วยในการแข็งตัวของเลือด Plasma
เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนจากเม็ดเลือดแดงมีการแตกทำลาย และมี Bilirubinคั่ง ไตวาย
ขับ Bilirubin ออกจากร่างกายโดย การส่องไฟ เปลี่ยนถ่ายเลือด
ให้น้ำ NaHCO3 ให้ปัสสาวะมี PH > 6.5 ป้องกัน Uricตกตะกอน และไตวาย ประเมินการทำหน้าที่ของไต
หาสาเหตุ และแก้ไขสาเหตุ
แนะนำป้องการหลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้นให้เม็ดเลือดแดงแตก เช่น ยาซัลฟา ถั่วปากอ้า การติดเชื้อ
เสี่ยงต่อการติดเชื้อแทรกซ้อนในระบบต่างๆของร่างกาย เช่น ทางเดินอาหาร ทางเดินหายใจอันเนื่องมาจากไขกระดูกถูกกด เม็ดเลือดขาวมีความผิดปกติ ได้รับยาเคมีบำบัด ซีด
การแยกผู้ป่วยออกจากผู้ติดเชื้ออื่นๆ
ติดตามผล จำนวน WBC การเพาะเชื้อ
เทคนิคในการให้การรักษาพยาบาล
ดูแลให้ยาปฏิชีวนะ
ดูแลความสะอาดของร่างกาย ผิวหนัง สิ่งแวดล้อม อุปกรณ์เครื่องใช้ของผู้ป่วย อาหาร ภาชนะ
สังเกตอาการติดเชื้อในระบบต่างๆ
เสี่ยงต่อการเกิดอันตรายจากการตรวจ เช่น การเจาะไขกระดูก
ความสะอาดของอุปกรณ์ เครื่องมือ (Sterile technic)
ทำความสะอาดของผิวหนัง
เตรียมผู้ป่วย Restraint, position, Premed
เด็กอายุ < 1 ปี เจาะที่กระดูก Tibia นอนหงายแบะสะโพก
เด็กโต เจาะบริเวณ Iliac crest (Posterior - Superior iliac spine) นอนคว่ำ
การดูแลหลังทำ ป้องกันภาวะแทรกซ้อน การมีเลือดออก การติดเชื้อ
ก่อนตรวจ ให้ข้อมูลเด็กและครอบครัว เตรียมจิตใจ
เสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจน ความทนทานต่อการทำกิจกรรมน้อยลงเนื่องจากซีด เหนื่อยง่าย
ติดตามผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ดูแลผู้ป่วยกรณีได้รับเลือด ติดตามภาวะแทรกซ้อนจาก การได้รับเลือด เช่น ภาวะเหล็กเกินในเด็ก Thalassemia ต้องให้ยาขับเหล็ก
สังเกตอาการเปลี่ยนแปลง V/S
ดูแลให้ยาที่ช่วยในการสร้างเม็ดเลือด เหล็ก วิตะมิน B12 Folate
ประเมินการใช้พลังงาน หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้ออกซิเจนมาก ดูแลให้พักผ่อน
ดูแลให้ออกซิเจน
หาและรักษาสาเหตุ
ดูแลกรณีมีภาวะหัวใจวาย ซีดมากระมัดระวังอุบัติเหตุ ป้องกันการสูญเสียโลหิต
การให้คำแนะนำแก่เด็กและครอบครัว
คำแนะนำเกี่ยวกับโรค และการดูแล เช่น การดูแลเมื่อเด็กซีด มีเลือดออกการดูแลเรื่องอาหาร การสังเกตภาวะแทรกซ้อน บัตรประจำตัวผู้ป่วย
คำแนะนำด้านจิตใจ การดูแลผู้ป่วยเรื้อรัง ผู้ป่วยในระยะสุดท้าย
คำแนะนำด้านพันธุกรรม ในครอบครัวเด็กโรคเลือดทางพันธุกรรม เช่นThalassemia, G-6-PD deficiency, Hemophilia
ยาเคมีบำบัดที่ใช้บ่อยในเด็กมะเร็ง
Prednisone และ Dexamethasone S/E อารมณ์เปลี่ยนแปลง คอแห้ง นอนไม่หลับ
Cytosine arabinoside หรือ Cytarabine หรือ Ara-C S/E กดไขกระดูกเป็นอย่างมาก
อาจพบผมร่วง ผื่นคัน ท้องเสีย คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร และแผลในช่องปาก
Cyclophosphamide S/E กดไขกระดูกเป็นอย่างมาก คลื่นไส้อาเจียน ท้องเสีย เบื่ออาหาร ผมร่วง และแผลในช่องปาก
Actinomycin D S/E คลื่นไส้ อาเจียน
Adriamycin และ Doxorubicin S/E กดไขกระดูก การทำงานของเกล็ดเลือด คลื่นไส้อาเจียนผมร่วง
Cisplatin S/E คลื่นไส้อาเจียน พิษต่อหูและไต
Vincristine S/E กดไขกระดูก
Etoposide S/E อ่อนเพลีย คลื่นไส้อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเดิน ปวดท้อง เม็ดเลือดขาวต่ำเกล็ดเลือดต่ำ ซีด ผมร่วง
Methotrexate และ 6-Mercaptopurine S/E อ่อนเพลีย ท้องเสีย ผื่นคัน ปวดศีรษะบางรายอาจพบอาการปวดขา
L-asparaginase S/E การสร้างโปรตีนในร่างกายลดลง เช่น albumin สารกันเลือดแข็งตัว รคลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหารอ่อนเพลี
การพยาบาลผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะแทรกซ้อนการการรักษา
ผู้ป่วยที่ได้รับยาเคมีบำบัด
ให้การดูแลเพื่อบรรเทาภาวะแทรกซ้อน
เน้นเรื่องการ Support จิตใจของผู้ป่วยเด็กและครอบครัว
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น ได้แก่ ผมร่วง มีแผลในปาก คลื่นไส้
อาเจียน ติดเชื้อง่าย
ผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการเปลี่ยนถ่ายเลือด
ขณะทำ Keep warm, Record V/S, O2 การหายใจ
หลังทำ Record V/S สังเกต Bleeding อาการ Kernicterus
NPO, ดูด Gastric content
Incubator, O2
ทำความสะอาดของอุปกรณ์
ดูแลให้ได้รับอาหาร
ผู้ป่วยที่ได้รับรังสีรักษา
ระหว่างได้รับการฉายแสง อาจเกิด คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ดูแลเรื่องอาหารพักผ่อน
ป้องกันการติดเชื้อ
ตรวจเลือด ดูระดับ WBC
ดูแลผิวหนังที่ฉายแสง อาจเกิดการระคายเคือง ติดเชื้อง่าย ดูแลเรื่องความสะอาด
เตรียมเด็กและครอบครัว ให้ข้อมูล ดูแล Support จิตใจ
ภาพลักษณ์
ผู้ป่วยเด็กที่ได้รับการบำบัดโดยใช้แสง
ปิดตาด้วย วัสดุทึบแสง
ติดตามระดับ Bilirubin
ให้ผิวหนังได้รับแสดงอย่างทั่วถึง โดย ถอดเสื้อผ้า พลิกตะแคงตัวทุก 2 ชั่วโมง
สังเกตอาการเปลี่ยนแปลง อุณหภูมิผิวหนัง V/S สังเกตอาการแทรกซ้อนเช่นถ่ายเหลว อุจจาระเป็นสีเขียว ปัสสาวะสีเข้ม
