Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
:evergreen_tree:Natuurwetenschappen :arrow_down: (deel groen (biotopen…
:evergreen_tree:Natuurwetenschappen :arrow_down:
deel druk
inwerkende krachten
druk verkleinen
contact oppervlak verkleinen
druk vergroten
contact oppervlak vergroten
de wet van pascal
Een druk uitgeoefend op een deel van een vloeistof, in een afgesloten vat, plant zich ongewijzigd
voort in alle richtingen in de hele vloeistof.
Hydraulische systemen zijn een toepassing van de wet van Pascal.
• Bij een hydraulisch systeem zal een kleine kracht uitgeoefend op een klein oppervlak, een
grote kracht op een groot oppervlak opwekken.
formules
p = F:A voor druk
[p] = [F] : [A] = N : m2 = Pa
p = F:A -> F= p.A voor drukracht
de rest zie vadumecum
afkortingen
m2 =
Pa = pascal
N = newton
F = force kracht
p = druk
A = aria oppervlakte
hydrostatische druk
• De hydrostatische druk in eenzelfde horizontaal vloeistofvlak is gelijk.
• De hydrostatische druk in eenzelfde punt van de vloeistof is in alle richtingen even groot.
• De hydrostatische druk is onafhankelijk van de hoeveelheid vloeistof.
• De hydrostatische druk is recht evenredig met de diepte h.
• De hydrostatische druk is recht evenredig met de massadichtheid ρ van de vloeistof.
• De hydrostatische druk is de druk in een vloeistof veroorzaakt door bovenliggende vloeistoflagen.
• Hydrostatische druk: phydr = g • ρvl • h
• De totale druk is de som van de atmosferische druk patm en de hydrostatische druk phydr.
• p = patm + phydr
gas druk
De gasdruk pgas wordt veroorzaakt door de kracht die de botsende gasdeeltjes op de wand uitoefenen.
De Maagdenburgse halve bollen
krijg je niet van elkaar los nadat ze
lucht ledig gepompt zijn.
donderglas
deel groen
biotopen
Alle organismen die samenleven en elkaar beïnvloeden, maken deel uit van een levensgemeenschap. De plaats waar de levensgemeenschap leeft, is de biotoop.
Elk organisme leeft op zijn eigen plekje binnen zijn biotoop. Dat is de habitat.
Een ecosysteem bestaat uit de levensgemeenschap, de biotoop en de interactie tussen beide.
• Een levensgemeenschap is een groep organismen die samenleven en elkaar beïnvloeden.
• Een biotoop is de plaats waar de levensgemeenschap voorkomt.
• Elk organisme leeft op zijn eigen plekje binnen zijn biotoop. Dat is de habitat.
• Een ecosysteem is de levensgemeenschap, de biotoop en de interactie tussen beide.
Begrazing
voordelen voor milieu
verspreiding van zaden via vacht en uitwerpselen
gezonde controle van de struik en boom groei
nadelen voor milieu
geen struik en boom groei
grote grazers
:horse: , :cow2: , :sheep:
hoe te controleren
toevoegen of onderhouden van carnivoren in het ecosysteem
bemesting
• betreding met als gevolg verdichting van de bodem;
• begrazing met als gevolg meer variatie in de plantengroei;
• bemesting met als gevolg verrijking van de bodem.
Organismen beïnvloeden het milieu op verschillende manieren door:
te veel is niet goed denk dode boom boek
licht
planten
S mos , varens
zonnebloem klaproos
fotosynthese
dieren
winterslaap
vogeltrekken
wakker op bepaalde zons standen
• Licht heeft een invloed op alle organismen:
– lichtminnende planten kunnen enkel overleven bij voldoende zonlicht;
– schaduwplanten kunnen overleven bij minder licht;
– vogels beginnen op verschillende tijdstippen te zingen.
• Een verandering van omgevingstemperatuur heeft een invloed op alle organismen:
– niet alle planten overleven winterse temperaturen;
– dieren beschermen zich tegen koude door een winterslaap, winterrust, een wintervacht;
– dieren beschermen zich tegen warmte door te hijgen, zich te verstoppen, te baden, zweten...