Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Hoofdstuk 2 paragraaf 3 (Begrippen/blauwe woorden ((Lava, Heet gesteente…
Hoofdstuk 2 paragraaf 3
Begrippen/blauwe woorden
-
-
-
Berg van gestolde: lava, modder en steen.
-
-
-
-
Een vulkaan die is ontstaan doordat magma op een extra hete plek in de aardmantel door de aardkorst breekt.
-
De opbouw van Vulkanen
De meeste vulkanen ontstaan in de buurt van breuklijnen. Er zitten daar openingen in de aardkorst waardoor het magma naar buiten kan komen. Op sommige plaatsen kan lava naar buiten stromen. Waar dat niet kan, hoopt magma zich op in de magmakamers. Als de druk in de magmakamer de groot wordt, barst de vulkaan uit. Uit de gestolde lava, modder en stenen ontstaat een berg: de kegel. De vorm en activiteit van vulkanen hangen vooral af van de manier waarop ze ontstaan.
Schildvulkanen
Bij een divergente breuk schuiven de aardplaten uit elkaar. Het magma stroomt daardoor veel rustiger naar buiten. De lava die boven de grond komt, is behoorlijk vloeibaar en stroomt over een hele afstand voordat hij stolt. Hierdoor ontstaat een schildvulkaan. Ze kunnen veel overlast geven en gevaarlijk zijn, maar zijn lang niet het gevaarlijkste vulkaantype.
Stratovulkanen
Bij een convergente breuk duikt een zware aardplaat onder een lichtere aardplaat. De zware plaat verdwijnt steeds dieper in de aardmantel, waardoor het gesteente smelt. Het ontstane magma wil weer omhoog. De samenstelling van dit magma is anders dan bij divergente breuken. Het is veel taaier waardoor het zich langer ophoopt. Maar uiteindelijk wordt de druk te groot en barst de vulkaan explosief uit. De taaie lava stolt snel. Daardoor ontstaat een stratovulkaan. Bij de uitbarsting van een stratovulkaan kunnen: lava, steen en en as kilometers hoog de lucht in worden geduwd. Als een wolk met vulkanisch materiaal onder zijn eigen gewicht instort, dendert een lawine van vuur van de hellingen naar beneden. Veel stratovulkanen bevinden zich langs de Grote Oceaan. Daar duikt een zware oceanische plaat op veel plaatsen de diepte in.
Hotspotvulkanen
Hotspotvulkanen hebben niets te maken met breuklijnen, maar wel met aardplaten. Hotspotvulkanen ontstaan op plaatsen waar diep in de aardmantel een hotspot zit. Waar het magma door de aardkorst breekt ontstaat een schildvulkaan. Doordat de aardplaat over de hete plek schuift, ontstaan er steeds nieuwe vulkanische eilanden. Alleen de eilanden die nog in verbinding staan met de hotspot zijn vulkanisch actief. Zij groeien steeds verder aan door de lava. De andere eilanden slijten langzaam af.
Geisers
In vulkanische gebieden vind je vaak nog meer bijzondere verschijnselen. Doordat water in de grond wordt verhit, komen er gassen en dampen uit gaten en scheuren. Een speciaal geval is de geiser. Ze komen maar op een paar plaatsen op aarde voor, doordat ze alleen bij bepaalde omstandigheden ontstaan. Onder de grond ligt een soort pijpenstelsel gevuld met grondwater. Dit stelsel is via een nauwe opening verbonden met de buitenlucht. Het magma in de grond verwarmt het water. Door de nauwe opening kan het water niet zomaar weg. Als het water kookt neemt de druk toe en komt er stoom vrij. Wanneer de druk hoog genoeg is, spuiten water en stoom omhoog. Het afgekoelde water stroomt daarna weer terug en alles begint weer opnieuw.