Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Nursing care during the postpartum period (การส่งเสริมสุขภาพมารดาหลังคลอด,…
Nursing care during the postpartum period
การส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
ท่าอุ้มที่เหมาะสม
Football hold
มารดาที่หัวนมสั้น/บอด/บุ๋ม
มารดาที่มีลูกแฝด
มารดาที่มีหัวนมใหญ่
มารดาที่ผ่านการตั้งครรภ์หลายครั้ง เต้านมหย่อน
Candle hold/ Cross candle hold
มารดาที่มีหัวนมปกติ
Side lying hold
มารดาที่มีแผลผ่าตัดทางหน้าท้อง
อาหารบำรุงน้ำนม
อาหารพวกโปรตีน ไข่ นม เครื่องดื่มพวกโอวัลติน ผักและผลไม้ต่างๆ วิตามิน เกลือแร่ต่างๆ
ดื่มน้ำเยอะๆ
อาหาร/เครื่องดื่มร้อน เช่น กะเพรา หัวปลี ขิง โหรพา เป็นต้น
LATCH score
การประเมินคะแนนการเข้าเต้า
คะแนนการเข้าเต้ามากกว่า 8 จะสัมพันธ์กับความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมมารดา
Latch = ลักษณะการเข้าเต้า
0 คะแนน = อมหัวนมไม่ได้
1 คะแนน = ต้องกระตุ้นจึงอมหัวนมและลานนม
2 คะแนน = คาบหัวนมและลานนม ลิ้นแตะเหงือกล่าง ริมฝีปากบานออก
Audible = การได้ยินเสียงกลืนน้ำนม
1 คะแนน = ได้ยินเสียงกลืนเบา ไม่สม่ำเสมอ
0 คะแนน = ไม่ได้ยินเสียงกลืน
2 คะแนน = ได้ยินเสียงกลืนชัดเจน จังหวะสม่ำเสมอ
Type of nipples = ลักษณะของหัวนม
1 คะแนน = หัวนมแบน
0 คะแนน = หัวนมบอดบุ๋ม
2 คะแนน = หัวนมชี้พุ่งปกติหรือหลังถูกกระตุ้น
Comfort = ความสะดวกสบาย
2 คะแนน = เต้านมและหัวนมนุ่ม อาจรู้สึกเจ็บเล็กน้อยเมื่อลูกดูด
1 คะแนน = เต้านมมีรอยแดง หัวนมมีรอยพองเล็กน้อย เจ็บปานกลาง
0 คะแนน = เต้านมคัดมาก หัวนมแตกเป็นแผล มีเลือดออก เจ็บมาก
Hold = การอุ้มประคองทารก
2 คะแนน = แม่สามารถอุ้มและจัดท่าลูกได้ด้วยตัวเอง
1 คะแนน = ต้องการความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่บ้าง เช่น จัดหมอนรอง
0 คะแนน = ต้องการความช่วยเหลือจากเจ้าหน้าที่เต็มที่
วิธีการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
ดูดเร็ว ให้ทารกดูดภายใน 30-40 นาที
ดูดบ่อย กระตุ้นให้ทารกดูดนมทุก 2 ชั่วโมง
ดูดถูกวิธี ให้ทารกดูดถึงลานนม
ปัญหาที่พบบ่อยในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาและวิธีแก้ไข
เต้านมคัดตึง
บีบเก็บน้ำนมเมื่อมารดาไม่ได้อยู่กับทารก
ไม่นวด ไม่คลึงเต้านม
กระตุ้นให้ทารกดูดนม
หัวนมแตก
ให้ทารกดูดนมข้างที่แตกได้ แต่หากมีเลือดออกให้งดดูดข้างที่มีเลือดออก
บีบน้ำนมข้างที่มีเลือดออกทิ้ง และให้ทารกดูดข้างปกติ
หัวนมสั้น
Hoffman's maneuver
หัวนมบอดหรือบุ๋ม
Syring puller
Nipple puller
การส่งเสริมสุขภาพมารดาหลังคลอด
อาหาร แนะนำการรับประทานอาหารอ่อนย่อยง่าย/ดื่มน้ำวันละ 6-8 แก้ว/วัน หลีกเลี่ยงรสจัด แอลกอฮอล์ หมักดอง
การออกกำลังกาย ควรเคลื่อนไหวร่างกายให้เร็วที่สุดหลังคลอด ออกกำลังกายเบาๆอย่างสม่ำเสมอ
การพักผ่อนและการทำงาน แนะนำให้พักผ่อน 8-10 ชั่วโมง และตอนบ่ายวันละ 30 นาที - 1 ชั่วโมง ช่วง 2 สัปดาห์งดการทำงานหนักที่ต้องออกแรง
การขับถ่าย แนะนำรับประทานอาหารอ่อนย่อยง่าย มีกากใยสูง
การมีเพศสัมพันธ์ ควรงดมีเพศสัมพันธ์จนถึง 6 สัปดาห์หลังคลอด เพราะจะทำให้ตกเลือดหรือติดเชื้อได้ง่าย
การดูแลความสะอาดร่างกาย
อาบน้ำทุดวัน อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอด้วยสบู่และน้ำสะอาดทุกครั้งหลังขับถ่าย ซับให้แห้งจากหน้าไปหลัง
ใส่ผ้าอนามัยเพื่อรองรับน้ำคาวปลา และเปลี่ยนเมื่อชุ่มหรือทุก 3-4 ชม.
อาการผิดปกติที่ควรมาโรงพยาบาลก่อนวันนัด
มีไข้
น้ำคาวปลาสีแดงไม่จางลงหรือจางแล้วกลับมาแดงใหม่
มีเลือดสดๆ ออกทางช่องคลอดมาก
หลังคลอด 2 สัปดาห์ยังคลำพบก้อนทางหน้าท้อง
เต้านมอักเสบ บวมแดง แข็งเป็นก้อน กดเจ็บ
เจ็บน่อง กดเจ็บ แดง
ถ่ายปัสสาวะบ่อย กระปริบกระปรอย แสบขัดเวลาปัสสาวะ
การส่งเสริมสัมพันธภาพมารดา ทารกหลังคลอด
ส่งเสริมให้มารดามีโอกาสสัมผัสทารกในระยะ Sensitive period คือระยะ 30-45 นาทีหลังคลอด เนื่องจากในระยะนี้ทารกมีความตื่นตัวมากพร้อมที่จะตอบสนอง มีการเรียนรู้ได้ดี
จัดให้ทารกอยู่กับมารดาตลอดเวลา (Rooming-in) เปิดโอกาสให้บิดาและครอบครัวมีส่วนช่วยในการดูแลมารดาและทารก
กระตุ้นให้มารดาเกิดความรู้สึกดีกับทารก
ตอบสนองความต้องการของมารดาทั้งร่างกายและจิตใจในระยะที่มารดามีพฤติกรรมพึ่งพา
ให้คำแนะนำและช่วยเหลือมารดาในการช่วยเหลือมารดาในการเลี้ยงดูทารก เปิดโอกาสให้มารดาเป็นผู้ดูแลบุตรด้วยตนเอง