Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Postpartum Hemorrhage web65, บรรณานุกรม, รังสินี พูลเพิ่ม และพัชรินทร์…
Postpartum Hemorrhage 
ความหมาย
Postpartum Hemorrhage; PPH(ภาวะตกเลือดหลังคลอด)
หมายถึง ภาวะที่มีเลือดออกปริมาณมากกว่า 500 มิลลิลิตร หลังการคลอดทางช่องคลอด หรือมากกว่า 1000 มิลลิลิตร ถ้าเกิดใน 24 ชั่วโมงแรกหลัง คลอด เรียกว่า Primary หรือ Early PPH แต่ถ้าเกิดหลัง 24 ชั่วโมงถึง 12 สัปดาห์หลังคลอด เรียกว่า Secondary , Late หรือ Delayed PPH และหลังการผ่าตัดคลอด การคาดคะเนปริมาณการเสียเลือดนั้นมักจะต่ำกว่าความเป็นจริง จึงจำเป็นต้องอาศัยทักษะทางคลินิกในการประเมินระดับความรุนแรง โดยทั่วไปอาการและอาการแสดงของการเสียเลือดมักจะยังไม่แสดงออกจนกว่าจะเสียเลือดมากกว่าร้อย 15% ของปริมาณเลือดทั้งหมดในร่างกาย หรือประมาณ 1000 มิลลิลิตร
อาการ
ปริมาณเลือดที่เสียร้อยละ 15-25 (1000-1500cc)
มีอาการความดันโลหิตต่ำ อ่อนแแรง เหงื่อออก
อัตราการเต้นของหัวใจเร็ว
ปริมาณเลือดที่เสียร้อยละ 25-35 (1500-2000cc) มีอาการความดันโลหิตต่ำ กระสับกระส่าย ซีด ปัสสาวะออกน้อย
-
-
-
-
การพยาบาล
ก่อนคลอด
- ตรวจคัดกรองภาวะซีดในสตรีตั้งครรภ์ หากพบภาวะซีดให้หาสาเหตุและแก้ไขภาวะซีดให้ดีขึ้น เช่น แนะนำให้ทานอาหารที่มีประโยชน์และเสริมวิตามินธาตุเหล็ก โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง
- หญิงตั้งครรภ์และครอบครัวควรได้รับการให้คำปรึกษาในการดูแลตนเอง การเตรียมตัวคลอด เตรียมความพร้อมสำหรับภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้น
- ตรวจประเมินสตรีตั้งครรภ์แต่ละรายเพื่อหาความเสี่ยงต่อการตกเลือดหลังคลอด เช่น การตั้งครรภ์แฝด การตั้งครรภ์แฝดน้ำ สตรีที่ผ่านการตั้งครรภ์และการคลอดตั้งแต่ 4 ครั้งขึ้นไป มารดาที่ผ่านการคลอดทางช่องคลอดมากกว่า 1 ครั้ง ปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้เป็นสาเหตุให้มดลูกหดรัดตัวไม่ดี อาจส่งผลให้มีการตกเลือดหลังคลอดได้
ขณะคลอด
- ในผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยงสูงต่อการตกเลือดหลังคลอด ให้งดน้ำและอาหารทางปาก ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ และเตรียมเลือดไว้อย่างน้อย 2 ยูนิตร่วมกับการตรวจหาระดับความเข้มข้นของเลือด
- มีการใช้ Pathograph เพื่อติดตามการเจ็บครรภ์คลอด เพื่อป้องกันการเจ็บครรภ์คลอดที่เนิ่นนาน มีการพิจารณาให้ยากระตุ้นการคลอดโดยแพทย์อย่างสมเหตุผล ตามข้อบ่งขึ้ รวมทั้งฟังเสียงหัวใจทารกอย่างสม่ำเสมอ สังเกตเลือดออกผิดปกติจากช่องคลอด
- ทำสูติศาสตร์หัตถการเมื่อมีข้อบ่งชี้ชัดเจน
- ควรทำคลอดรกให้ถูกวิธีในระยะเวลาที่สั้นที่สุด และทำการตรวจรกทุกครั้งว่าครบหรือไม่
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาสลบประเภท Halo-thane
- ตรวจสอบแผลฝีเย็บ ช่องทางคลอด และปากมดลูกทุกครั้งภายหลังรกคลอด
- การบริหารยา Uterotonic drugs เป็นขั้นตอนแรกของ AMTSL : Active management of third stage of labor แนะนำให้บริหารยาเมื่อคลอดไหล่หน้าของทารกหรือเมื่อคลอดทารกแล้ว ยาที่ใช้บ่อยมี 3 กลุ่ม ได้แก่
-
-
-
หลังคลอด
ก่อนคลอดรก
-
-
-
4.ให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ ได้แก่ NSS หรือ ARI 1,000 มิลลิลิตรร่วมกับ Oxytocin 10 – 20 ยูนิตโดยเร็วพร้อมทั้งเจาะเลือดมารดาเพื่อตรวจหาระดับความเข้มข้นของเลือดและขอเลือดเตรียมไว้อย่างน้อย 2 ยูนิต
- ให้ Methergin 0.2 มิลลิกรัมเข้าทางกล้ามเนื้อ (ยกเว้นในรายที่มีภาวะความดันโลหิตสูง)
หลังคลอดรก
-
- ตรวจดูการฉีกขาดของช่องทางคลอดถ้ามดลูกหดรัดตัวดีแล้ว แต่ยังมีเลือดไหลออกเรื่อยและมีสีค่อนข้างแดงสดให้ใช้เครื่องมือถ่างขยายช่องคลอดให้เห็นภายในช่องคลอดและปากมดลูกตรวจหารอยฉีกขาดให้เย็บรอยฉีกขาดเหล่านั้นโดยใช้ไหมละลายการเย็บปากมดลูกต้องระวังไม่เย็บมากเกินไปเพราะอาจเกิดการปิดของรูปากมดลูกตามมาภายหลังได้หลังจากที่มดลูกเข้าอู่ตามปกติแล้ว ๆ
ระยะหลัง
- รายที่มีเศษรกหรือก้อนเลือดค้างอยู่ภายในโพรงมดลูกให้ Oxytocin แล้วทำการขูดมดลูกด้วยความระมัดระวัง
- รายที่มีการติดเชื้อในโพรงมดลูกพิจารณาให้ Methergin” เพื่อช่วยให้มดลูกหดรัดตัวดีร่วมกับยาปฏิชีวนะ
- รายที่มีเลือดออกจากบริเวณแผลในช่องคลอดให้ทำความสะอาดและเย็บแผลให้เลือดหยุดถ้าเนื้อเยื่อบริเวณแผลยุยมากเย็บแล้วเลือดไม่หยุดอาจต้องกดไว้หรือใส่ Vaginal packing ร่วมกับการให้ยาปฏิชีวนะ
Late Sheehan’s Syndrome
ความหมาย
กลุ่มอาการชีแฮน (Sheehan Syndrome) มีชื่ออื่นอีกได้แก่ Postpartum hypopituitarism หรือ Postpartum pituitary insufficiency หรือ Postpartum pituitary gland necrosis เกิดจากการที่ต่อม ใต้สมอง (Pituitary gland) เกิดการขาดเลือดมาเลี้ยงอย่างเฉียบพลัน ทำให้เสียการ ทํางานของต่อมใต้สมอง โดยเฉพาะที่ต่อมใต้สมองส่วนหน้า เหตุการณ์นี้มักเกิดในกรณีที่มีการเสียเลือดระหว่างตั้งครรภ์ หรือมีการตกเลือดหลังคลอดอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นการคลอดทางช่องคลอดหรือผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องก็สามารถเกิดได้
อาการ
อาการและอาการแสดงขึ้นอยู่ว่าการทำงานของต่อมใต้สมองส่วนที่สร้างฮอร์โมนชนิดใดเสียไปหรือ ได้รับผล กระทบจากการขาดเลือด
ไม่มีน้ำนมไหล สาเหตุเกิดจากต่อมใต้สมองส่วนหน้าไม่สามารถสร้างฮอร์โมนโปรแลคติน (prolactin) ในการผลิตน้ำนม ทำให้ไม่มีน้ำนมเลี้ยงดูบุตร
ไม่มีประจำเดือนหลังคลอด สาเหตุเกิดจากต่อมใต้สมองไม่สามารถผลิตฮอร์โมนที่จะไปกระตุ้นรังไข่ให้สร้าง สร้าง ฮอร์โมนเพศหญิงได้ทำให้สูญเสียความเป็นเพศหญิงและความสวยงามของเพศหญิง
พูดช้า คิดช้า เซื่องซึม เดินช้า กินจุ อ้วน ผมร่วง มีฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ สาเหตุของการขาดไทรอยด์ฮอร์โมน เกิดจากต่อมใต้สมองไม่สามารถสร้างฮอร์โมนไปควบคุมการสร้างฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์ได้
มีการเสียสมดุลของเกลือแร่ในร่างกายเนื่องจากการทำงานต่อมห้ .มวกไตผิดปกติทำให้การรักษาสมดุลของเกลือแร่ในร่างกายผิดปกติไปซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้
-
-
การพยาบาล/การดูแล
1.แนะนำผู้ป่วยว่าโรคนี้มีทางรักษาให้เป็นปกติได้ แต่ต้องรับประทานยาฮอร์โมนเป็นประจำทุกวันอย่างสม่ำเสมอตามแผนการรักษาโดยห้ามหยุดรับประทานเอง
2.แนะนำให้ผู้ป่วยสังเกตอาการsheehan's syndrome เช่น น้ำนมไม่ไหล มีอาการอ่อนเพลีย เฉื่อยเนื่อย ทำงานเชื่องช้า คิดช้า ขี้หนาว หน้าตาดูแก่เกินวัย วิงเวียน ประจำดือนไม่มา เป็นหมัน บาง คนอาจมีอาการ เบื่ออาหาร เป็นต้น
3.แนะนำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารที่มีประโยชน์เช่น อาหารที่มีโปรตีน ธาตุเหล็ก วิตามินซีสูงๆเพื่อแก้ปัญหาภาวะซีดหลังการตกเลือดและออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
-
6.ในกรณีผู้ป่วยที่อยากมีบุตรเพิ่มแนะนำให้ปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวางแผนการมีบุตรกรณีภาวะมีบุตรยาก
5.แนะนำให้ผู้ป่วยมาหาหมอตามแพทย์นัดอย่างสม่ำเสมอหรือถ้าหากมีความผิดปกติ เช่น มีอาการอ่อนเพลียมาก เหนื่อยง่าย พูดช้า คิดช้า เซื่องซึม หรือคลื่นไส้อาเจียนอย่างรุนแรงให้มาพบแพทย์ได้ทันที
-
-
-
รังสินี พูลเพิ่ม และพัชรินทร์ จันทร์อาสา.(2561). ชีแฮน ซินโดรม (Sheehan’s Syndrome) กับการตกเลือดหลังคลอดSheehan’s Syndrome and Postpartum Hemorrhage.สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2564, สืบค้นจาก https://bit.ly/3inIMus
-
Beezab.com.(2559). กลุ่มอาการซีแฮน การขาดฮอร์โมนหลังคลอดลูกจากการเสียเลือด.สืบค้นเมื่อ 14 มกราคม 2564, สืบค้นจาก https://bit.ly/3ik1i6E
-
Mark Vanderpump.Symptoms, diagnosis and treatment of Sheehan’s Syndrome.Retrieved 13 January 2021, From https://bit.ly/3bNdATS
-
Tolu Ajibove. (2020). An Overview of Sheehan's Syndrome.Retrieved 13 January 2021, From https://bit.ly/3oTZJyP