Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Inny Świat (Bohaterzy (Pułkownik Szkłowski - poznany przez narratora w…
Inny Świat
Bohaterzy
Pułkownik Szkłowski - poznany przez narratora w więzieniu w Leningradzie, podróżowali radem do Wołogdy. Został skazany za zaniedbania w edukacji politycznej więźniów. Polskie pochodzenie było wystarczające bay trafić do obozu, jest ofiarą urków jako Biełoruczek
Inżynier Polenko - przyjaciel nartatora z obozu w Jercewie, wygrał zakład dotyczący młodej i nieugiętej Polki która w realiach obozwoych zaczęła oddawać się każdemu
Rusto Karinen -fin, który zdecydował się na ucieczkę z obozu. Podczas wychodu do lasu cieplej się ubrał, wzą ze sobą jedzenie, zapałki. Po pewnym czasie zaczął mu doskwierać głód. Trafił do wsi z której przywieziono go z powrotem do Jercewa. Długo walczył o życie, później przez 2 miesiące leżał w szpitalu.
Dimka - osoba bliska Gustawowi, w przeszłości był kapłanem we Francji. Po rewolucji postanowił się przeprowadzić do Rosji i zacząć wieść nowe życie (laickie). Odciął sobie nogę żeby nie musieć pracować w lesie. Jego postawa jawi się autorowi jako metoda na przetrwanie.
Gorcew - Były oficer śledczy, trafił do obozu na skutek czystek w partii. Traktował innych więźniów jak gorszych, było to powodem pobić oraz pobytów w Izolatorze. Dostawał coraz cięższe prace, słabł na siłach. Jest on postacią tragiczną, pokazuje patologie systemu komunistycznego.
Zabójca Stalina - wysoki rangą urzędnik, podczas libacji alkoholowej zaczął strzelać do portretu Stalina za co trafił do obozu na 10 lat. Był chory na kurzą ślepotę co skutecznie uniemożliwiało mu jakąkolwiek prace. W państwie totalitarnym nie należy nikomu ufać, a łagry zmuszają do uwierzenia we własną winę.
Machapetian - mieszkaniec baraku technicznego, inżynier i konstruktor. Był przyjacielem narratora (Gustaw mógł dzięki niemu dostawać się do jego baraku i grać w szachy). Tak na prawdę był kapusiem i to przez niego bohater nie mógł opuścić obozu na zasadzie amnestii
Kunin - został skazany za kradzieże, przesiedział swój wyrok i dobrowolnie zgłosił się do pracy w baraku kawcze. Odpowiadał za spektakle, kursy pisania i czytania. Miał bardzo dużo więziennych kochanek. Człowiek został tak omamiony przez obóz że nie wyobrażał sobie pracy poza nim
Kostylew - inżynier uwiedziony komunizmem. Trafił do obozu za czytanie literatury francuskiej. Żeby nie pracować opalał sobie rękę nad ogniem. Po wyjściu tajemnicy w akcie desperacji oblał się wrzątkiem i umarł
Pamiłow - był kozakiem, jego główną siłą napędową w obozie była miłość do syna. Bardzo na to liczył i często do niego pisał listy. Jednak gdy ten powiedział mu, że skazanie go było społecznym obowiązkiem wyrzekł się go. Dopiero gdy sam syn trafił do łagru doszło między nimi do pojednania.
Natalia Lwowna - była kobietą brzydką co przyczyniło się do tego, iż nikt jej nie torturował. Przez chore serce pracowała jako rachmistrz. Cieszyła się nawet poważaniem wśród urków. Jej główną motywacją do przetrwania są "Zapiski z martwego domu". Podjęła nieudaną próbę samobójczą podcinając sobie żyły zardzewiałym scyzorykiem.
Sadowski - był komunistycznym fanatykiem, przed aresztowaniem (za krytyczną ocenę Stalina) zajmował wysokie stanowisko w partii. Próbował dowodzić absurdalnych zamierzeń komunistów np. usprawiedliwiał czystki.
Więźniowie
-
-
Urkowie - recydywa, w ich rękach spoczywała władza. Posiadali wiele przywilejów tj. "prawo pierwszej nocy" (kobiety które niedawno przyjechały do obozu skazane były na noc z Urkami) oraz "nocne łowy" (nocne polowania na kobiety kończące się gwałtem). Wymierzali kary innym więźniom, często też grali o ich rzeczy lub życie
Iteerowcy - pracujący w administracji, często konfidenci. Dostawali dodatkowe racje żywnościowe i mieli więcej przywilejów, ze względu na swoje posady.
Nacmani - ludzie tęskniący za swoim domem, bardzo szybko dziesiątkowały ich choroby tj. kurza ślepota. Z pochodzenia byli Uzbecy, Turkmeni i Kirgizi.
Kurzy ślepcy - grupa skupiająca ludzi na kurzą ślepotę (niedobór witaminy A). Ze względu na swoją chorobę nie byli w stanie efektywnie pracować ani żyć w obozie przez co spotykali się z wrogością innych osadzonych.
Ludzie z trupiarni - chorzy na szkorbut, "pyłagrę" (skośne oczy -> ciągłe łzawienie -> ropniaki) i psychiczni
słabosiłka - ludzie którzy mogli być zdolni do pracy w obozie, dostawali dodatkowe racje
aktirówki - przez głodowe racje żywnościowe de facto skazani na śmierć, przydzielani do lżejszych prac
miejsca
-
Trupiarnia - miejsce dla nieuleczalnie chorych, miejsce w teorii służące do odpoczynku. Na prawdę miejsce (dla części) do którego trafiało się żeby tam umrzeć
Izolator - budynek podobny do kozy szkolnej. Nie posiadał okien (były zakratowane (kołłątaj???), ogrzewania natomiast miał drut kolczasty. Przebywanie w tym budynku wiązało się z odbywaniem kary.
Łaźnia - miejsce kąpieli. Chodzono tam co 3 tygodnie żeby się umyć (małe szare mydło i po jednym wiadrze z ciepłą i zimną wodą), przy okazji czyszczono ubrania i odwszawiano
Barak “chudożestwiennoj samodiejatelnosti” ("kawecze" - od "kulturalno-wospitatielnoja czast") - miejsce rozrywki, wystawiano w nim przedstawienia w których grali więźniowie
Szpital - miejsce dla chorych, dostawali tam leki które miały ich szybko postawić w stan gotowości do pracy (powyżej 39C szpital a jak spadnie poniżej 38C to do roboty). Ze względu na dobre warunki panujące w szpitalu (czysta pościel, cukier, margaryna) więźniowie często się samookaleczali
Swidanij - miejsce widzenia, żeby doszło do spotaknia potrzeba było dużego zawzięcia dwóch stron. Na widzenie doprowadzano ludzi ogolonych, umytych i w świeżych ubraniach. Mieli zakaz mówienia o rzeczywistości w obozie. Sam dom też był ładnie udekorowany czystą pościelą, firankami, meblami
rzeczywistość obozowa
praca
Obozy były traktowane jako przedsiębiorstwo mające zapewniać jak największą ilość pracy jak najmniejszym kosztem, ludzi traktowano gorzej od niewolników (scena z Badaniem Samsonowa który maca ludzi po mięśniach). Za odpowiednie wypełnianie zawyżonych norm dostawało się przydział do jednego z trzech kotłów. Ludzie wypełniający 125% normy byli nazywani "stachanowcami", niemniej jednak bardzo często wszystko polegało na oszustwie. "Lesoburami" nazywano ludzi pracujących w syberyjskich morzach przy wycince drewna, mieli oni najcięższą pracę. Pracowano po pół doby, wszystko to miało na celu odsianie tych silnych fizycznie i mentalnie od tych słabszych którzy umierali. Praca była jedynym sposobem przeżycia i jednocześnie zachowania celu w życiu.
posiłki
Racje żywnościowe były bardzo małe 400-700 g. chleba, dwie łyżki zupy. Głód zwalczano chowją (wywar z igieł sosnowych, pomagał na awitaminozę) lub pijąc wrzątek. Chleb był walutą, można za niego było kupić np spowiedź albo wróżenie
choroby
Przez brak niedożywienia w obozie pojawiały się choroby tj. kurza ślepota albo niedobór witamin prowadzący do innych rozmaitych chorób. Niektórzy więźniowie nie byli przystosowani do syberyjskich klimatów (skośnoocy) przez co bardzo szybko trafiali do trupiarni.
Totalitaryzm
Kontrola życia obywateli
Określone normy produkcyjne; od norm były uzależnione przywileje; system brygadowy; praca była przymusem i rodzajem zniewolenia; zarobione pieniądze miały się nijak do pracy
-
-
Ideologiczny terror
Fizyczny
Ludzie jeszcze przed przyjazdem do obozu byli bici, żeby przyznali się do przestępstwa mimo, iż niekoniecznie je popełnili. Praca była wyczerpująca fizycznie tak, że ludzie trzymali się na skraju życia. Za złe postępowanie w obozie byli bici albo trafiali do izolatora
Psychiczny
Nieustanie przeświadczenie o nieuniknionej śmierci, szantaże śmiercią która zostanie tak wykonana, że nikt nie odnajdzie zwłok a szczególnie nie rodzina, przekonanie o braku informacji kogokolwiek o śmierci bliskiego, skomplikowany proces widzenia oraz różne ograniczenia powodowały, że tylko silne jednostki były w stanie wytrzymać w takich warunkach
-
Grudziński v.s. Borowski
podobieństwa
Każdy z poetów przedstawia wizję życia oraz funkcjonowania obozów. Fabuły oparte są na przeżyciach pisarzy. Obozy miały podobny cele tj. wyniszczanie jednostek słabych, jak najwięcej pracy jak najniższym kosztem. Wizja obozów jest pokazana jako bardzo okrutna, wyniszczająca ludzką psychikę i prowadząca do upodlenia moralnego skazańców. W dwóch utworach występuje typowe słownictwo używane w obozach (slang).
różnice
Głównymi założeniami Borowskiego jest behawioryzm i nihilizm. Brak jest przedstawionego wewnętrznego życia bohaterów, kierują się oni podstawowymi odruchami. Grudziński skupia się na indywidualizacji postaci, próbując zrozumieć schematy ich działań, szuka resztek człowieczeństwa w ludziach. Borowski przedstawiał rzeczywistość obozową jako możliwą do zrozumienia ale trudną. Gustaw Herling-Grudziński pokazywał obozy jako efekt złego systemu politycznego.
moralność
Grudziński pisze "człowiek jest ludzki w ludzkich warunkach" podkreśla przez to, że nie powinno traktować postępowania więźniów według szeroko pojętych norm moralnych. Pisarz próbuje pokazać co motywowało ludzi to takich a nie innych zachowań. Pokazuje przykłady osób którym udało się zachować namiastkę człowieczeństwa w tak trudnych warunkach. Ludzie w szpitalu byli życzliwi dla osób które tam trafiały, Swidnaj przedstawiał więźniów szukających namiastki wolności, siostry zakonne sprzeciwiły się pracy dla szatana, Fidorowna i Jarosław R. darzyli się uczuciem miłości w obozie, ludzie potrafili oddać swoje życie za drugiego człowieka w tym wypadku za Grudzińskiego . Ważna jest też końcowa scena epilogu w której pisarz nie usprawiedliwia więźnia który zdradził swoich kompanów ale mówi że powinno się odnosić do norm człowieka zlagrowanego a nie norm człowieka żyjącego na wolności
małe nowele biograficzne
Głównym tematem jest historia Grudzińskiego ale duży nacisk położony jest też na opowieści współwięźniów. Opowieści same w sobie są niezależne (łączy je tylko postać autora). W opowieściach przeplatają się różne typy ludzi i ich postawy w różnych sytuacjach np. Hansa, Stefana i Ottona; Zabójcy Stalina; Miłchaiła Kostylewa; Michaiła Stiepanowicza
Problematyka moralności
według marksistów zachowanie człowieka jest podporządkowane tylko od warunków w jakich żyje, życie pozbawione jest norm moralnych. W "innym świecie" pokazane jest jak zmienia się moralność w łagrze, ludzie chcący przeżyć potrafią doprowadzać świadomie do śmierci innych. Ludzie dla ludzi stawali się przedmiotem pogardy i nienawiści. Były też nieliczne wyjątki w obozie tj Pamiłow starający się podtrzymać relacje rodzinne, Gustaw i Dimka którzy odnaleźli w sobie bratnią duszę, Marusia szukała miłości. Sposobem na ocalenie ludzkiej moralności była wiara w Boga, obcowanie ze sztuką. Natomiast sam obóz niekoniecznie zmieniał na stałe człowieka moralnie (przykład z epilogu).