Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
BELİRTME SIFATLARI
Ada 4 anlam katan …
BELİRTME SIFATLARI
Ada 4 anlam katan sıfatlardır:
sayı, belirsizlik, soru ve işaret.
-
SAYI SIFATI
Adları sayılarıyla belirten belirtme sıfatlarıdır. 
ÜLEŞTİRME SAYI SIFATI
Ada "Kaçar?"sorusu sorulur. Bölme, ayırma, dağıtma anlamları taşır. Asıl sayı sıfatına +(ş)Ar eki getirilerek yapılır.
İkişer saat nöbet tutacağız. (Bölme anlamı)
Nöbet saatini bölüyor.
Herkese ikişer armut düştü. (Dağıtma/Paylaşma anlamı)
Armutu paylaşıyor.
Üçer sıra olun. (Ayırma anlamı)
Kalabalık öğrenci grubunu üçer olarak ayırıyor.
ASIL SAYI SIFATI
Ada "Kaç Tane?" sorusu sorulur.
Üç elma
SIRA SAYI SIFATI
Ada "Kaçıncı?" sorusu sorulur. Birbirini takip eden adların sıralarını belirtir.
Apartman katları ard arda olduğundan 1. kat, 2.kat, 3.kat diyerek daireleri ayırırız. Adları aynı olan Padişahları sıralamak için 1. Murat, 2. Murat deriz.
Benim 3 çocuğum var. Onları ilk çocuk, orta veya ortanca çocuk, son veya sonuncu çocuk olarak sıralayabilirim.
KESİR SAYI SIFATI
Ada "Kaçta kaçı?" sorusu sorulur. Oran belirtirler.
Üçte iki kek kalmış.
yarım (ikide bir),çeyrek (dörtte bir), tam (birde bir),yüzdeli ifadelerde bu gruba girer. %50 (50/100).
BELİRSİZLİK SIFATI
Adı yaklaşık, kabataslak belirten kesinlik belirtmeyen belirtme sıfatlarıdır.
Bütün dünya bu olayı konuşuyor.
Her insan bu olayı konuşuyor. 7 milyar insan var. Hepsi mi konuşuyor bu konuyu? Burada bir belirsizlik var.
Haberi konuşan insanlar belli değil, genelleme yapılmış.
Aşağıdaki haberi izleyelim. Link Title
Haberde bütün dünya denmiş ama aramızda herkes izlememiş olabilir bu görüntüleri. İzleyenler belirsiz, belirsizlik anlamı var.Bir gün (tane anlamı yoksa belirsiz)
Aşağıdaki videoda 0.25 ve 1.00 dakika aralığındaki "bir" belirsizlik sıfatıdır.
Link Title Hiçbir yere gitmeyen yol mahalle sakinlerini şaşırttı.
Yolun başı ve sonu hiçbir yola bağlanmıyor, kaldırıma çıkıyor. Hâl böyle olunca bu belirsizliği "hiçbir" ile ifade ediyoruz.Haberini izleyelim. Link TitleBiraz/az/çok/fazla/epey tuz
Belli bir ölçüsü yoktur. Kişinin eline göre değişir.Yirmi otuz kitap var.
Kitap sayısı tahminen söylenmiş, net ne kadar kitap var belirtilmemiş."Herhangi bir insana sor nasıl gideceğiz Sultanahmet'e?"
cümlesinde kalabalıktan seçeceğim insanı rastgele seçtiğimden belirsiz seçim vardır. Birkaç/ Birtakım/Bazı/Kimi öğrenci teneffüste bile ders çalışıyor.
Belirtilen öğrencilerin sayısı,adı belirsiz.
İŞARET SIFATI
Adın yerini , grup içindeki konumunu ve tarzını işaret yoluyla belirten belirtme sıfatlarıdır. 'Hangi?' sorusuna cevap verir.
Bu/şu/o
"Bu/şu/ o evde oturuyorum."
dediğimde bulunduğum yere en yakın olan ev ise bu ev,
ikinci yakına şu ev, en uzağa o ev diyerek işaret ederim. Diğer/öteki/ beriki
Bu,şu ve o dan farklı olarak bu 3 sıfat işaret ederken aynı zamanda bir gruptan ayırma anlamı taşır. Gruptaki çocuklardan birini ayırırım.
Diğer/öteki/ beriki çocuk
Gezegenler grubu içinden Dünya dışındakileri bu sıfatlarla ayırırım. Diğer gezegenler deyince Dünya dışındaki gezegenleri işaret etmiş olurum. +dAki ekiyle oluşturulan işaret sıfatları
Kaldırımdaki bisiklet
İşte
"İşte araba güle güle kullan." cümlesinde daha önce bir veya birden fazla hakkında konuşulan arabayı işaret ederim. Böyle, şöyle, öyle
Adın tarzını, durumunu işaret eder.
"Böyle çay olur mu?,demi çok az ."
Arkadaşım bana anlamadığım soruyu anlatırken "Böyle yolu var, şöyle yöntemi var." diyerek bana sorunun çözüm tarzını işaret eder.
:!:Ancak bu işaret sıfatları tek başlarına değilde beraber kullanılırsa belirsizlik sıfatı oluştururlar: "Şöyle böyle yazı yazmış." Burada şöyle böyle belirsizlik anlamı verir, yazı için iyi mi kötü mü demek istedi? İyi ya da kötü yönleri neler? Bunları anlamıyorum.
T.6.3.8. İsim ve sıfatların metnin anlamına olan katkısını açıklar.
Kazanımlarda sadece bir kez üstteki şekilde geçiyor. Bundan yola çıkarak bende sıfatları birkaç belirsiz, diğer işaret demek yerine kattıkları anlamı örneklerle açıklayarak anlamalarını istedim.