Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Việt Bắc - câu 43-52 (đoạn thơ bức tranh tứ
bình - Năm cặp lục bá đã tạo…
Việt Bắc - câu 43-52 (đoạn thơ bức tranh tứ
bình - Năm cặp lục bá đã tạo nên một đoạn thơ đặc sắc nhất thể hiện sinh động và thấm thía nỗi nhớ nhung tha thiết của người ra đi với cảnh và người Việt Bắc, đồng thời thiên nhiên và con người Việt Bắc cũng hiện lên với những dáng vẻ, màu sắc thân thuộc, đẹp đẽ và bình dị, thấm đượm tình thương nỗi nhớ của người đi)
1. Hai câu thơ đầu tác giả đã khéo léo
khơi gợi xúc cảm trong lòng người đọc bằng những nỗi nhớ nhung về “hoa” và “người” để những hình ảnh tiếp theo hiện lên sâu sắc:
“Ta về mình có nhớ ta
Ta về ta nhớ những hoa cùng người”
Câu hỏi tu từ + điệp từ “nhớ” thể hiện nỗi nhớ nhung da diết của người cán bộ từng gắn bó với mảnh đất Việt Bắc.
Điệp từ “ta” ở hai dòng thơ nhấn mạnh nỗi nhớ, tình cảm chân thành của người về xuôi đối với Việt Bắc.
Điệp từ “nhớ” láy đi láy lại có tác dụng tô đậm nỗi nhớ nhung da diết, thiết tha
Hai câu thơ đầy ắp những tiếng nhớ nhung, vừa
tạo nên tính đối thoại của câu thơ, vừa mang dáng
dấp chiếc cầu nối tình cảm giữa người đi, kẻ ở.
“Ta” với “mình” là cách xưng hô quen thuộc, gần gũi, tình cảm bởi “Ta với mình tuy hai mà một, tuy một mà hai”.
Hoa - ẩn dụ cho thiên nhiên tươi đẹp ; cũng có thể đại diện cho con người vì tục ngữ có câu "người ta là hoa đất"
Người - chỉ người dân Việt Bắc
-
Thiên nhiên là cái nền để cho con người tỏa sáng và con người cũng đã làm cho thiên nhiên thêm gần gũi, thân thương.
2. Hai câu thơ tiếp là những nét vẽ đầu tiên về bức tranh tứ bình chính là một mùa đông với thiên nhiên hoang sơ, con người khỏe khoắn trong lao động:
“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng”
“Rừng xanh” mênh mông rộng lớn, vời vợi sắc xanh. Gam màu này gợi vẻ đẹp trầm tĩnh của rừng già, gợi về một vùng đất êm đềm, hoang sơ.
“Hoa chuối đỏ tươi”, điểm nhấn độc đáo giữa không gian rộng lớn; như ngọn đuốc đang bừng sáng xua tan giá lạnh và khiến không gian trở nên ấm áp hơn
Bút pháp chấm phá để tạo nên bức tranh thiên nhiên Việt Bắc sinh động tràn trề nhựa sống với sắc hoa, màu lá hài hoà rực rỡ và ấn tượng.
“Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng” hình ảnh con người hiện lên với sự cần cù siêng năng, sẵn sàng vượt qua khó khăn để lao động, sản xuất
“đèo cao” + thời tiết “nắng ánh” thể hiện địa hình hiểm trở gây khó khăn cho người lao động nhưng họ luôn trong tư thế khỏe khoắn, vững chãi “dao gài thắt lưng”
Khi “nắng ánh” chiếu rọi vào con dao thì con người là nơi hội tụ ánh sáng với vẻ đẹp sáng chói, thanh khiết, thật khỏe mạnh và tự tin.
Cái hay của nhà thơ đó là ông không miêu tả ngoại hình con người mà chỉ chọn những khoảnh khắc mà con người tỏa sáng nhất, đẹp đẽ nhất.
3. Hai câu thơ tiếp nhà thơ dẫn
dắt người đọc đến mùa xuân tràn đầy sức sống với thiên nhiên thanh khiết và con người chăm chỉ cần cù lao động:
“Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang”
“Ngày xuân” mang tới một không gian ấm áp xua tan tiết trời lạnh lẽo của mùa đông, thời điểm mọi vật sinh sôi nảy nở.
“hoa mơ” là một miền cổ tích với sắc trắng dẫn lối người đọc đến không gian thanh cao, đẹp đến ngỡ ngàng của màu trắng tinh khôi, thanh khiết.
Màu trắng là gam màu tinh khiết, thanh cao khiến tâm hồn con người như giải tỏa mọi lo âu, phiền muộn và trở nên thư thái hơn.
"trắng rừng" được viết theo lối đảo ngữ và từ "trắng được dùng như động từ có tác dụng nhấn mạnh vào màu sắc chủ đạo, làm bừng sáng cả khu rùng
Mơ nở + câu thơ đi nhịp 2/2/2 chậm rãi theo đó từng cánh hoa mơ nở ra rồi dần lan rộng khắp núi rừng.
Mùa xuân là mùa của lễ hội vui chơi nhưng trong kháng chiến, đồng bào Việt Bắc đã gác lại nhu cầu ấy để cần mẫn làm việc phục vụ cho kháng chiến.
-
Qua đó nhà thơ thể hiện sự trân trọng, ngợi ca những con người lao động cần mẫn trong công
việc để tận hưởng mùa xuân ấm no, hạnh phúc.
4. Hai câu thơ tiếp thì mùa hạ đã chào đón chúng ta với một thiên nhiên sống động, con người trẻ trung:
“Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình”
-
Hình ảnh “rừng phách đổ vàng” là sự cảm nhận tinh tế của nhà văn đối với chuyển động tinh vi của sự vật.
Nghệ thuật chuyển đổi cảm giác từ thính giác sang thị giác “đổ vàng”, rừng phách chuyển đổi màu sắc đột ngột tạo nên không gian sắc vàng long lanh của mùa hè.
Động từ “đổ” để làm nổi bật thay đổi đột ngột của rừng phách ; tạo ấn tượng cho người đọc nhằm diễn tả sự mau lẹ nhưng cũng rất chính xác khoảnh khắc hè sang
Tố Hữu không chỉ có tài trong việc miêu tả sự vận động, đổi thay của thời gian và cảnh vật mà còn có tài trong việc miêu tả sự vận động, đổi thay của từng mùa, từng cảnh
Cô em gái hái măng một mình:
- Không hề cô đơn, hiểm nguy mà lại rất đỗi trữ tình, thân thương
- Chịu thương chịu khó. hăng say lao động, làm chủ thiên nhiên
- Động từ “hái” diễn tả sự mềm mại, dịu dàng của cô gái
-
Khác với bức tranh của mùa đông và mùa xuân, bức tranh mùa hè thật sống động và ngập tràn âm thanh để lại nhiều ấn tượng trong lòng độc giả.
5. Khép lại bức tranh tứ bình chính là một mùa thu thanh bình nhưng cũng không kém phần lãng mạn, ngọt ngào sâu lắng của tiếng hát thủy chung, son sắt:
“Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung”
Mùa thu kết thúc cũng là thời điểm kết thúc cuộc kháng chiến gian nan, oanh liệt, thời điểm chia ly giữa Việt Bắc và những người lính kháng chiến
Hình ảnh “rừng thu” mang đến không gian rộng lớn ấm áp nghĩa tình “Rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”.
Ánh trăng mùa thu soi sáng cả cánh rừng, soi sáng một vùng đất anh hùng đang thấm đẫm xương máu thời kháng chiến.
“Trăng rọi hòa bình”
- thể hiện tâm nguyện của tác giả về sự chiến thắng quân thù
- soi sáng niềm tin độc lập, mang đến niềm vui cho mọi bản làng, mọi nhà Việt Bắc.
Tả cảnh trăng rừng mà không thấy vắng lặng, lạnh lẽo, trái lại nó gợi lên không khí ấm nồng, đắm say
Tiếng hát ân tình thủy chung: Tiếng hát đậm ân tình của người ở lại, tiếng lòng của người ra đi hay chính là tiếng lòng đồng thoại của người cán bộ và quân dân Việt Bắc
Khẳng định tình nghĩa thiết tha, mặn nồng, lời tâm tình ngọt ngào của kẻ ở nói với người ra đi
6. Nghệ thuật
Hình ảnh thơ tươi sáng, nét vẽ đậm nhạt tinh tế
-
-
Hồn thơ trữ tình sâu lắng, thiết tha ân tình và mang đậm tính dân tộc