Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 1 แนวคิด หลักการสาธารณสุข และหลักการอนามัยชุมชน - Coggle Diagram

- - - - 1.1 พันธุกรรมที่ได้รับสืบทอดของบรรพบุรษของฝ่ายพ่อและแม่ เพื่อเป็นตัวกำหนดลักษณะรวมถึงการเกิดภาวะโรคต่างๆ
      - 1.2 ปัจจัยอายุและเพศ เป็นตัวกำหนดพัฒนาการทางด้านร่างกายและการเกิดโรค รวมทั้งเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่อการเรียนรู้ พฤติกรรมโดยได้รับอิทธิพลมาจากความแตกต่างในเรื่องวัฒนธรรมและสังคม
    - - ได้แก่ ทัศนคติ ความเชื่อ ค่านิยม เป็นตัวกำหนดพฤติกรรมของบุคคลที่ส่งผลต่อการเกิดโรคของบุคคลนั้นๆ เช่น การสูบบุหรี่ เป็นพฤติกรรมมาจากบุคคลที่มีเจตคติและค่านิยมที่ไม่ถูกต้อง ทำให้เกิดภาวะเจ็บป่วย
    - - พฤติกรรมของบุคคลย่อมมีผลกระทบต่อสุขภาพและภาวะเจ็บป่วยของบุคคลนั้นๆ เช่น พฤติกรรมเสี่ยงต่อทำร้ายสุขภาพ ได้แก่ การบริโภคอาหารที่ไม่เหมาะสม การขับขี่รถด้วยการทำประมาทเลินเล่อ ย่อมส่งผลเสียต่อสุขภาพ
  - - - 2.1.1 ปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิตของคน นั่นคือปัจจัยสี่ ได้แก่ อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค
      - 2.1.2 ปัจจัยด้านการคมนาคม ได้แก่ ยานพาหนะและถนนที่เกี่ยวข้องกับการเกิดอุุบัติเหตุจราจร และส่งผลต่อสุขภาพของคนโดยเฉพาะปัญหาเรื่องการขับขี่รถ ในขณะนี้การดื่มสุราในประเทศไทยกลายเป็นปัญหาที่สำคัญอันดับแรกๆ ของประเทศที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุบนท้องถนน
      - 2.1.3 สิ่งเสพติด เช่น บุหรี่ สุรา และสารเสพติดทุกชนิด เป็นต้น
      - 2.1.4 สิ่งอำนวยด้านสุขภาพ เช่น สวนสุขภาพ อุปกรณ์และสถานที่ออกกำลังกายเวชภัณฑ์ทางการแพทย์ เป็นต้น
    - - 2.2.1 เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อ และมะเร็งบางชนิด
      - 2.2.2 พืช สมุุนไพร ผัก และผลไม้
      - 2.2.3 สัตว์ ทั้งในสัตว์ที่เป็นแหล่งอาหารของคน และเป็นพิษต่อสุขภาพบุคคลทั้งเชิงบวกและเชิงลบ
      - 2.2.4 บุคคลมีทั้งปัจจัยแวดล้อมที่มีลักษณะการส่งเสริมและทำลายสุขภาพของบุคคลทั้งเชิงบวกและเชิงลบ
    - - 2.3.1 ครอบครัว ซึ่งเป็นสถาบันหน่วยแรกของระบบสังคมที่มีผลต่อสุขภาพของบุคคล เนื่องจากครอบครัวที่แข็งแรงย่อมมีความอบอุ่นในการนำพาสมาชิกในครอบครัวไปสู่สุขภาพที่ดีทุกมิติ ทั้งการพัฒนาการด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา
      - 2.3.2 ชุมชน ชุมชนที่มีลักษณะเข้มแข็งย่อมส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมของบุคคล ลักษณะของชุมชนที่เข้มเข็ม เช่น มีผู้นำและมีการรวมตัวอย่างเหนียวแน่น มีศักยภาพในการดูแลพึ่งพาตนเองทั้งด้านเศรษฐกิจ การศึกษา สังคม วัฒนธรรม และด้านสาธารสุข
      - 2.3.3 ระบบสังคม ที่สำคัญ ได้แก่ เศรษฐกิจ พาณิชย์ การศึกษา ศาสนา สื่อมวลชนล้วนแล้วแต่เป็นระบบสังคมที่เกี่ยวข้องกับนโยบายในการพัฒนาประเทศและสังคม
      - 2.3..4 หน่วยงานหรือองค์กร ทั้งในระดับส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค และส่วนท้องถิ่น ทำหน้าที่ให้กับการขับเคลื่อนของระบบสังคม เช่น หน่วยงานหรือองค์ภาครัฐ ภาคธุรกิจ เป็นต้น
- - - - การบริโภคที่ไม่เหมาะสม
        การศึกษาการเฝ้าระวังพฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคอ้วน เพื่อสำรวจติดตามสถานการณ์ให้สอดคล้องกับความเป็นจริงในสภาพบริบททางสังคมของพื้นที่เขต 12 พบว่ามีการบริโภคน้ำมันมากกว่าเกณฑ์ที่กำหนด การบริโภคน้ำตาลมากกว่าเกณฑ์ที่กำหนดและ บริโภคเกลือมากกว่าเกณฑ์ที่กำหนด
      - การออกกำลังกายที่เพียงพอ
        จากข้อมูลการสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อและการบาดเจ็บ พ.ศ. 2558 ประชากรอายุ 15-79 ปี ออกกำลังกายร้อยละ ๖๔.๖ ได้ทำกิจกรรมทางกายต่างๆ เช่น เต้นแอโรบิก เต้นรำ โยคะ เดิน เป็นต้น ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยภาพรวมประเทศ
      - การสูบบุหรี่
        จากสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2557 พบว่าความชุกของการสูบบุหรี่ในประชากรที่มีอายุ ปี 15 ขึ้นไปในเขตสุขภาพที่12คือ25.00โดยทุกจังหวัดมีอัตราการสูบบุหรี่สูงกว่าค่าเฉลี่ยของ ประเทศ
  - - - ปัญหาการดำเนินการตามกฎหมายขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพบว่าร้อยละ 55.92 มี การออกข้อกำหนดท้องถิ่น แต่ยังไม่มีการบังคับใช้ตามกฎหมายอย่างจริงจัง เนื่องจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมายยังขาดความรู้และทักษะทำให้ไม่สามารถจัดการกับปัญหาที่ เกิดขึ้นในพื้นที่ได้
    - - มูลฝอยติดเชื้อ: การจัดการมูลฝอยติดเชื้อของสถานพยาบาลของรัฐในเขต 12 ส่วนใหญ่จะบริหารในรูปแบบ CUP โดย รพ.สต. คัดแยก และขนส่งด้วยรถยนต์ส่วนตัว หรือรถยนต์ราชการน ามาเก็บรวบรวมไว้ ที่โรงพยาบาล ปริมาณมูลฝอยติดเชื้อทั้งหมดประมาณ 3.32 ตันต่อวัน ได้รับการกำจัดในเตาเผา เครื่องนึ่งฆ่า เชื้อของสถานพยาบาลของรัฐ เตาเผาของเทศบาล และเตาเผาเอกชน ทั้งหมด แต่เตาเผาทั้งหมดมีสภาพเสื่อม โทรมและไม่ได้มาตรฐาน และไม่มีการตรวจคุณภาพอากาศ ส่วนการขนส่งมูลฝอยติดเชื้อโดยเอกชนยังไม่ สามารถใช้ใบกำกับการขนส่งได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้มูลฝอยติดเชื้อจากโรงพยาบาลของเอกชน คลินิก ห้องปฏิบัติการ และสถานพยาบาลสัตว์ ยังไม่ได้รับการจัดการอย่างถูกหลักสุขาภิบาล
      - การจัดการมูลฝอยทั่วไป : มีปริมาณมูลฝอยปริมาณขยะมูลฝอยทั่วไปเกิดขึ้น 4,894.40ตัน/วัน ในจ านวนนี้ได้รับการกำจัดถูกต้องเพียงร้อยละ 30.07และมีแหล่งรวบรวมมูลฝอยหรือบ่อขยะ เพียง 13แห่งที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ จากทั้งหมด 162 แห่ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นส่วนใหญ่กำจัดด้วยวิธีการ เทกองบนพื้น ทำให้เป็นปัญหาในด้านสุขาภิบาล ด้านแหล่งเพาะพันธ์16สัตว์แมลงนำโรค เช่น หนู แมลงวัน และ แมลงสาบ นอกจากนี้ขยะอันตรายของครัวเรือนยังทิ้งรวม
        กับขยะทั่วไป ก่อให้เกิดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะ กลับมากระทบต่อสุขภาพของประชาชนในพื้นที่นั้น ๆ ต่อไป
      - การจัดการมูลฝอยอันตราย : ศูนย์ฯ ร่วมกับส านักงานสิ่งแวดล้อมภาค ได้เชิญชวนองค์การบริหาร ส่วนจังหวัดเป็นเจ้าภาพรวมรวมและส่งก าจัด ด าเนินการแล้ว 5 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดตรัง,พัทลุง, สงขลา, สตูล และยะลา
    - - การดำเนินงานขับเคลื่อนองค์กรปลอดโฟม มีองค์กรภาครัฐและเอกชนได้รับใบประกาศรับรององค์กร ปลอดโฟม 69 แห่ง โรงเรียนปลอดโฟม 1 แห่ง สถานประกอบการจำหน่ายอาหาร ปลอดโฟม 42 แห่ง และมหกรรมอาหารปลอดโฟม 2 มหกรรม
    - - ปัญหาพื้นที่เสี่ยงจากมลพิษสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อสุขภาพมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น ทั้งพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากหมอกควันข้ามแดนอินโดนีเซีย พื้นที่ในเขตอุตสาหกรรม และอุตสาหกรรมครัวเรือน โรงไฟฟ้า ชีวมวล โรงไฟฟ้า
    - - สิ่งปฎิกูล เป็น หนึ่งในสาเหตุของการเกิดโรคอุจจาระร่วง หากมีการจัดการที่ไม่ถูกหลักสุขาภิบาล ซึ่ง จานวนผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเด็ก และนักเรียน พบว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นระดับเทศบาลจ านวน 54แห่ง จาก 174แห่ง มีรถสูบสิ่งปฏิกูลบริการ แต่มีระบบบ าบัดสิ่งปฏิกูล 6แห่ง ได้แก่ ระบบบาบัดสิ่งปฏิกูลของ เทศบาลเมืองพัทลุง เทศบาลนครตรัง เทศบาลนครหาดใหญ่
        เทศบาลเมืองสงขลา เทศบาลเมืองสะเดา และ เทศบาลเมืองกันตัง และส่วนใหญ่ช ารุดไม่ได้ใช้งานแล้ว และอีกร้อยละ 80.95 ปล่อยสิ่งปฏิกูลทิ้งในแหล่งน้า สวนยาง หรือสวนปาล์มของเอกชน โดยไม่ได้นาไปบ าบัดให้ปลอดเชื้อโรคและไข่หนอนพยาธิ ก่อน
    - - ระดับความเป็นเมืองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ส่งผลให้การจัดระบบบริการสังคมของเมืองเติบโตอย่าง รวดเร็ว โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการ รวมถึงสถานประกอบกิจการในครัวเรือนอุตสาหกรรม ขนาดเล็ก ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ที่แทรกตัวอยู่ในชุมชน และบ่อยครั้ง ที่พบว่าไม่มีระบบการจัดการที่ดี และไม่ด าเนินการตามกฎหมายก าหนด จึงก่อให้เกิดปัญหามลพิษ และส่งผล กระทบต่อสุขภาพทั้งร่างกายและจิตใจสร้างความเดือดร้อนแก่ประชาชนที่พักอาศัยในบริเวณใกล้เคียง ปัญหาที่ท้องถิ่นได้รับเรื่องร้องเรียนมากที่สุด คือ กลิ่นเหม็น ร้อยละ 88.89 รองลงมาปัญหาน้ำเสีย ร้อยละ 50.79 เสียงดัง ร้อยละ 42.86ตามลำดับ17
  - - - สถานการณ์เด็กปฐมวัย พบเด็ก มีการเจริญเติบโตสูงดี รูปร่างสมส่วนร้อยละ 48.39 ซึ่งยังคงต่ำกว่าระดับประเทศ(50.35) และ เป้าหมายที่กาหนดร้อยละ 51 โดยมีเพียงจังหวัดยะลาจังหวัดเดียวที่ดำเนินการได้ตาม
        เป้าหมาย คือ ร้อยละ 58.45ความสูงเฉลี่ยเมื่ออายุ 5 ปี ของเพศชายในเขตสุขภาพที่ 12 เท่ากับ108.16 เซนติเมตรเพศหญิง 107.55 เซนติเมตรต่ำกว่าระดับประเทศที่มีความสูงเฉลี่ยที่ 109.45และ108.82 เซนติเมตรตามลำดับ (เป้าหมายเพศ ชาย= 113 เซนติเมตร เพศหญิง = 112 เซนติเมตร )อัตราฟันผุในกลุ่มอายุ 3 ปี เขตสุขภาพที่ 12 พบร้อยละ 54.6 ซึ่งสูงกว่าระดับประเทศที่มีอัตราฟันผุร้อยละ 51.5และสูงกว่าเป้าหมายที่กำหนด (ต่ากว่าร้อยละ 48)
- - - - รวม 67,101 คน
    - - รวม 1,526 คน
    - - รวม 8,177
  - - - รวม 34 คน
    - - รวม 14 คน
    - - รวม 20 คน
  - - - รวม 48 ล้านคน
    - - รวม 1.22 ล้านคน
    - - รวม 31.8 ล้านคน
  - - - รวม 3,804 คน
    - - รวม 3,612 คน
    - - รวม 59 คน