Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
STANICA, image, image, image, image, image, image, https://youtu…
STANICA
- osnovna građevna, funkcionalna i reprodukcijska jedinica života
- sva su živa bića građena od jedne ili više stanica
- prvi put uočene tek nakon izuma mikroskopa
- Naziv stanica uveo je engl. prirodoslovac R.
Hooke (1665)
STANIČNA TEORIJA
- škotski botaničar R. Brown (1831.) otkrio je staničnu jezgru, češki fiziolog J. Purkyně
(1837.) opisao je protoplazmu
- a njemački prirodoslovci M. J. Schleiden (1838.) i Th. Schwann (1839.) zaključili su da su biljke i životinje izgrađene od stanica i tako postavili staničnu teoriju
PROKARIOTSKE STANICE
- sitnije su (1 do 10 μm)
- jednostavnije od eukariotskih
- izgrađuju prokariotske organizme, koji su jednostanični
poput bakterija i cijanobakterija
- citoplazma prokariotskih stanica -prostor u kojem se nalazi
kružna molekula DNA, nukleoid, i mnoštvo raspršenih ribosoma
EUKARIOTSKE STANICE
- veće (10 do 100 μm, iznimno još i veće)
- složenije od prokariotskih stanica te sadrže organele u kojima se zbivaju metabolički
procesi
- izgrađuju jednostanične organizme (praživotinje, gljive) ili mnogostanične organizme
(alge, biljke, životinje)
- citoplazmi eukariotskih stanica -u njoj se nalaze organele (jezgra, mitohondriji,
endoplazmatski retikulum, središnja vakuola itd.) te se kroz nju pružaju proteinske
niti, koje čine stanični kostur (citoskelet)
- međusobno razlikuju po obliku i veličini, ali sve imaju sličan kemijski sastav, organizaciju i metaboličke puteve
- izgrađene su od četiriju osnovnih skupina organskih molekula:
bjelančevina, lipida, ugljikohidrata i nukleinskih kiselina
- svaka stanica omeđena je membranom, a u unutrašnjosti ima
citoplazmu i DNA, u kojoj je pohranjena genetička informacija
JEZGRA STANICE
- omeđena je dvjema membranama, vanjskom i unutarnjom, koje zajedno čine
ovojnicu
- na jezgrinoj ovojnici su pore omeđene bjelančevinama koje kontroliraju prolaz
molekula iz citoplazme u jezgru i obratno
- u nju ulaze bjelančevine koje se sintetiziraju u citoplazmi, a iz jezgre izlaze
molekule RNA i nezrele podjedinice ribosoma
STANICE ALGI I BILJAKA
- sadrže kloroplaste, organele u kojima se zbiva fotosinteza
- kloroplast je obavijen ovojnicom, koju čine vanjska i unutar. membrana, a kroz njegovu unutrašnjost, stromu, prostire se još jedan sustav membrana, tilakoidi -taj membranski sustav sadrži pigment klorofil, koji apsorbira Sunčevu svjetlost
- tijekom fotosinteze Sunčeva svjetlosna energija pretvara se u kem. energiju, taj je
proces izvor kisika u Zemljinoj atmosferi i iz tog razloga nama je vrlo važan
- sadrže jednu veliku ili više manjih vakuola - to je membranom omeđen prostor ispunjen vodenom otopinom različitih tvari te može zauzimati i do 90% staničnoga volumena, a svojim pritiskom na staničnu stijenku daje stanici čvrstoću i održava njezinu osmotsku ravnotežu.
- JEDNOSTANIČNI ORGANIZMI
- sve se funkcije (prehrana, razmnožavanje, kretanje, reagiranje na podražaj) obavljaju u jednoj stanici
- SLOŽENI ORGANIZMI
- izgrađeni su od stanica kojima je djelovanje usklađeno, a različite stanice specijalizirane su za izvršavanje određenih funkcija
- u životinja se nalazi mnogo više različitih vrsta stanica nego kod biljaka.
-
-
-
-
-
-
-
