Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 5 บุคลิกภาพ (Personality), image, image, image, image, image, image…
บทที่ 5 บุคลิกภาพ
(Personality)
การวางรูปแบบบุคลิกภาพ
ศักยภาพที่มีมาแต่กำเนิด
สิ่งที่ติดตัวมาแต่เกิด เป็นพันธุกรรม
รูปร่าง
สติปัญญา
อารมณ์
สิ่งแวดล้อมและการเรียนรู้การอบรมเลี้ยงดูของพ่อเเม่
ประสบการณ์ร่วม (Common Experiences)
การได้รับประสบการณ์เหมือนๆกันอันเนื่องมาจากการเติบโตขึ้นมาในสังคมและวัฒนธรรมเดียวกัน
ประสบการณ์เฉพาะ (Unique Experiences)วิธีการของแต่ละคนในการตอบสนองต่อความต้องกดดันทางสังคมและประสบการณ์พิเศษที่เกิดขึ้นเฉพาะบุคคล
วิธีประเมินบุคลิกภาพ
การสังเกต
การสัมภาษณ์
แบบสำรวจบุคลิกภาพ (Personality
lnventories)
ปัญหาของ Personality inventories คือ บุคคลไม่ตอบตามความจริง มีความลำเอียงในการตอบ
ตัวอย่างของ personality inventories
Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI)
California Psychological Inventory (CPI)
Edwards Personal Preference Schedule (EPPS)
วิธีการฉายภาพจิต
(Projective Techniques)
การเสนอสิ่ง เร้าที่คลุมเครือ แล้วให้บุคคลเล่า/
อธิบายภาพสิ่งเร้านั้นวิธีการหรือแบบวัดที่นิยมใช้กัน
Rorschach Test
Thematic Apperception Test (TAT)
ปัญหาของ Projective
อยู่ที่ความน่าเชื่อถือของการแปลผลเพราะการแปลผลขึ้นอยู่กับผู้แปลมากเกินไปและอาจมีความแตกต่างกันในผู้แปลหลายคน
การประเมินบุคลิกภาพควรจะใช้หลายๆวิธีร่วมกันเพื่อให้ได้ผลที่แม่นตรงมากขึ้น
การประเมินบุคลิกภาพ
Halo Effect
การตัดสินบุคคลอื่นจากการที่เราชอบ/ไม่ชอบลักษณ์
Stereotype
การสรุปว่าบุคคลต้องมีนิสัยตามเอกลักษณ์ประจำกลุ่มซึ่งเกิดจากความเชื่อของคนส่วนมาก
ทฤษฎีบุคคล
ทฤษฏีจิตวิเคราะห์ของฟรอยด์
(Psychoanalysis theory)
โครงสร้างของบุคลิกภาพ
(1) อิด (ID)
ทำงานตามกฎของความพึงพอใจ (Pleasure Principle)
การลดความเครียดของ Id – Mental Image (Hallucination) เพื่อWish Fulfillment
ความจำเป็นของร่างกายที่ต้องปฏิบัติให้เหมาะสมกับโลกภาย
(2) อีโก้ (Ego)
ความจำเป็นของร่างกายที่ต้องปฏิบัติให้เหมาะสมกับโลกภายนอก
Egoจะพิจารณาโลกภายนอกและชะลอเวลาที่จะปลดปล่อยความเครียดจนกว่าจะพบสถานการณ์ที่เหมาะสมกล่าวได้ว่า Egoทำงานตามกฎของความเป็นจริง (Reality Principle)
(3) ซูเปอร์อีโก้
(Superego)
Superego คุณค่าศีลธรรมของสังคมและอุดมคติระบบนี้ถูกพัฒนาขึ่นมาหลังสุดโดยเกิดจากการหล่อหลอมของพ่อแม่และสังคม
การให้รางวัล ก่อให้เกิด Ego-ideal การลงโทษก่อให้เกิด Conscience
ทฤษฏีตัวตนของโรเจอร์ส
(Self Theory)
ตัวตนที่เป็นจริง (Real Self) ข้อเท็จจริงต่างๆของตนเอง
ตัวตนที่คิดว่าเป็น (Perceived Self) การรับรู้เกี่ยวกับตนเองตามที่เราคิดเอาการรับรู้อาจจะตรงหรือไม่ตรงกับความจริงก็ได้
ตัวตนที่อยากจะเป็๋น (Ideal Self)ความต้องการเกี่ยวกับเป้าหมายความใฝ่หาในอนาคตต่างๆลักษณะที่เราอยากเป็น
ทฤษฏีจิตวิทยาปัจเจกบุคคลของอัลเฟรด แอดเลอร์ (Alfred Adler's Theory of Individual Psychology)
บุคลิกภาพของคนต่างกัน เพราะสิ่งแวดล้อมหรือสังคมต่างกัน
การพัฒนาบุคลิกภาพ คือ การพัฒนาแบบแผนการดำเนินชีวิตของแต่ละคน
ตัวกำหนดแบบแผนดำเนินชีวิตของแต่ละคน คือ
ปมด้อยต่างๆ ที่มีแต่คนมีอยู่หรือคิดว่ามีอยู่
แบบแผนการดำเนินชีวิตของแต่ละคนเกิดจาก
การที่แต่ละคนพยายามหาทางออกสร้างปมเด่นเพื่อชดเชย หรือปลดปมด้อย
ประสบการณ์ชีวิตในวัยเด็กเป็นตัวการสำคัญในการสร้างแบบแผนชีวิตของคน
ทฤษฎีจิตวิเคราะห์ของจุง
(Jung's Analytical Theory)
โครงสร้างของบุคลิกภาพ
จิตไร้สำนึกส่วนบุคคล
จิตไร้สำนึกที่สั่งสม
หน้ากาก
ลักษณะของความเป็นหญิง-ชาย
อีโก้
เงาในใจ
ตัวตน
เป็นแกนกลางของบุคลิกภาพ
ประสานทุกส่วนให้เข้ากันอย่างสมดุลทั้ง เรื่องในอดีตและการพัฒนาศักยภาพของตนเองซึ่งต้องอาศัยความเข้าใจในตัวเอง
ความเข้าใจตนเองมักเกิดในวัยกลางคนเนื่องจากเริ่มเปลี่ยนการรับรู้ตนเองมาเป็นความเข้าใจตนเองคนที่ยังไม่กันไป
ระบบความสัมพันธ์ภายใน
การทำหน้าที่ของบุคลิกภาพ
การกำหนดรู้ซึ่งเกิดขึ้่นในใจเอง (Intuition)
เป็นการใช้ญาณหยั่ง รู้ นึกรู้เอาเองสรุปขึ้นเอง
การรู้สึก (Feeling)เป็นการตัดสินให้คุณค่าของสิ่งต่างๆโดยใช้อารมณ์ประเมิน ทำให้รู้สึกชอบไม่ชอบ ดีเลว ฯลฯ
การกำหนดรู้ทางประสาทสัมผัส (Sensation)เป็นการกำหนดรู้ทางประสาทสัมผัสตามความจริงเป็นรูปธรรม
การคิด (Thinking)เป็นการตีความและเข้าใจความหมายของสิ่ง ที่รับรู้โดยใช้ความความเข้าใจและสติปัญญา มีหลักการ
ทัศนคติพื้นฐาน
Extrovert ชอบสังคม
ชอบอาชีพที่ต้องติดต่อกับบุคคลอื่นเมื่อเกิดความเครียดมีแนวโน้มที่จะปรึกษาเพื่อน
Introvert
ขี้อายชอบทำงานคนเดียวมีแนวโน้มเก็บตัวโดยเฉพาะเวลาที้อารมณ์เครียดและเกิดความสับสน
ทฤษฏีบุคลิกภาพมนุษยนิยม
มีความคิดและอารมณ์ไม่ขึ้นกับผู้อื่น
ยอมรับตนเอง บุคคลอื่นตามสภาพความเป็นจริง
มีความคิดสร้างสรรค์
รับรู้สภาพความเป็นจริงได้อย่างถูกต้อง มีประสิทธิภาพ
แสดงนำใจอย่างเป็นธรรมชาติ
ทฤษฏีบุคลิกภาพตามแบบ
(Type Theory)
เชลดัน (Sheldon)
2) Mesomorphs มีร่างกายสมส่วนแข็งแรงเต็มไปด้วยกล้ามเนื้อมีแนวโน้มเป็นคนชอบการแข่งขัน มีพลัง ชอบแสดงออกออก กล้าหาญว่องไว
3) Ectomorphs มีร่างกายผอมสูง แขนขายาว หัวโตมีแนวโน้มเป็นคนเก็บตัว หักห้ามตัวเองได้ดีชอบใช้สมองคิดมาก
1) Endomorphs มีลักษณะอ้วน เตี้ย ท้องใหญ่มีแนวโน้มเป็นคนชอบกิน ชอบสังคม ชอบพักผ่อน เฉื่อยชาพูดมากและชอบชีวิตที่สบาย
เครชเมอร์ (Kretchmer)
2) Asthenic บุคคลที่ผอมสูงแขนขายาว มีแนวโน้มเป็นคนเก็บตัวขี้อายเยือกเย็นคิดมากซึมและเฉื่อยชาเป็นลักษณะที่พบในผู้ป่วยโรคจิต
1) Pyknic บุคคลที่มีรูปร่างอ้วนเตี้ยแขนขาสั้น มีแนวโน้มเป็นคนที่มีอารมณ์เปลี่ยนไปมาง่าย เป็นลักษณะที่พบในผู้ป่วย manic depressive
3) Athleticบุคคลที่มีรูปร่างสมส่วนมีกล้ามเนื้อเยอะมีแนวโน้มเป็นคนมีพลัง ก้าวร้าว สดใส ร่าเริง
ทฤษฎีลักษณะนิสัยของบุคลิกภาพ (Trait Theory)
ลักษณะนิสัยร่วม
(Common Traits)
ฝ่ายอำนาจ – ยอมตาม, อ่อนไหว – เด็ดขาด, พึ่งตนเอง – พึ่งผู้อื่น, เบิกบาน – เศร้าซึม เป็นต้น
ลักษณะบุคลิกภาพทั่ว ไปที่มนุษย์ทุกคนจะต้องมี แต่อาจมีปริมาณมากหรือน้อย
ลักษณะนิสัยของมนุษย์
ลักษณะนิสัยทีเซ่อนเร้นอยู่ภายใน (Source Traits)ถือว่าเป็นองค์ประกอบหลักของบุคคลเป็นพื้นฐานของบุคลิกภาพเพราะเป็นลักษณะที่มั่นคงและอยู่ “ลึก” ภายในตัวบุคคลเป็นตัวกำหนดพฤติกรรมที่หลากหลาย
ลักษณะนิสัยส่วนผิว (Surface Traits)ลักษณะพฤติกรรมทีเสังเกตเห็นได้โดยตรง เช่น คนช่างเจรจา คนง่ายๆทำตัวตามสบาย
ลักษณะนิสัยเฉพาะตัว
(Personal Disposition Traits)
ลักษณะนิสัยร่วม คือ ลักษณะนิสัย 5-10 แบบที่เป็นลักษณะนิสัยร่วม เช่น ความทะเยอทะยาน
ลักษณะนิสัยทุติยภูมิ คือลักษณะนิสัยที่แสดงออกทั่วไปปลีกย่อย เช่น ค่านิยมและความสนใจ
ลักษณะที่สำคัญ คือ ลักษณะเด่นของบุคคล กลายเป็น“บุคลิกภาพอ้างอิง” ได้ เช่น เปาบุ้นจิ้น คือซื่อสัตย์
นายชนาธิป จันทร์เดช 6104101316 วิทยาการคอมพิวเตอร์