Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
การหายใจ - Coggle Diagram
การหายใจ
การตรวจทรวงอกและปอด
วัตถุประสงค์
- เพื่อประเมินการทำหน้าที่ของอวัยวะและส่วนประกอบของทรวงอก
-
- อวัยวะที่เกี่ยวข้องกับระบบหายใจ ได้แก่ หลอดลม ปอด
- หัวใจและระบบไหลเวียนโลหิต
-
การดู
- ลักษณะผิวหนังทรวงอก มีผื่น แผลมี spider nevi หรือ spider angioma หรือไม่
- ขนาดและรูปร่างทรวงอก ปกติเส้นผ่าศูนย์กลางจากด้านหน้า ไปด้านหลัง จะแคบกว่าด้านข้าง ประมาณ 5 : 7
-
-
- ลักษณะเต้านม หัวนม การเคลื่อนไหวของทรวงอก สังเกตอัตราการหายใจ ความลึก จังหวะใช้กล้ามเนื้อหน้าอกช่วยหายใจ หรือมี Sternal retraction หรือไม่
-
-
การคลำ
- ตำแหน่งของหลอดลมทำได้ 2 วิธี
-
ผู้ป่วยนั่งหน้าตรง
ใช้นิ้วคลำหาจุดกึ่งกลางของ Suprasternal notch และเคลื่อนนิ้วเข้าหา Trachea สังเกตว่าสัมผัสได้ที่จุดกึ่ง กลางหรือไม่
- การขยายตัวของปอด (Lung expansion)
-
ด้านหลัง
ดูการเคลื่อนไหว ของ upper และ middle lobe วิธีตรวจคล้ายกับที่ตรวจด้านหลังโดย วางมือบริเวณชายโครงตามแนวกระดูกซี่โครงที่ 6 โดยนิ้ว หัวแม่มืออยู่ที่ Xiphoid process ฝ่ามือโอบด้านข้าง ของทรวงอก
บอกให้ผู้ป่วยหายใจ เข้าออกลึกๆ สังเกตการเคลื่อนที่ออกจากจุดกึ่งกลางของนิ้วหัวแม่มือและการขยายของฝ่ามือทั้ง 2 ข้าง
- การคลำเสียงสะท้อน (Tactile fremitus or Vocal fremitus)
ใช้ฝ่ามือวางบนผนังอกด้านหลังจากบนลงล่างหรือล่างขึ้นบนก็ได้แล้วให้ผู้ป่วยนับ 1-2-3 จะสัมผัสถึงความรู้สึกสั่นสะเทือนที่เกิดจากเสียงเปรียบเทียบกันทั้ง 2 ข้าง
ถ้าคลำเสียงสะท้อนได้เบากว่าอีกข้างหนึ่งแสดงว่าปอดข้างนั้นแฟบหรือมีสิ่งอุดกั้นในหลอดลมข้างนั้นเช่น น้ำหนอง หรือลมใน โพรงเยื่อหุ้มปอดข้างน้ัน
- การคลำตำแหน่งที่กดเจ็บ เช่น Costochondral junction และตำแหน่งอื่นๆ
การเคาะ
การเคาะที่ถูกต้องในคนที่ถนัดขวา ให้นิ้วมือซ้ายเหยียดตรง
วางแนบบริเวณที่จะตรวจใช้นิ้วกลางมือขวาเคาะลงบนนิ้วกลางมือ
ซ้ายบริเวณ Distal interphalangeal joint ในแนวดิ่งโดยใช้การ
เคลื่อนไหวของข้อมือขวาา สามารถบอกความผิดปกติที่ลึกไม่เกิน 5-7 ซม.
เคาะปอดโดยเริ่มจากกระดูกไหปลาร้าแต่ละข้างไล่ลงมาที่ละช่องของกระดูกซี่โครงทั้ง 2 ข้างง ปกติเสียงก้อง (Resonance)
ลำดับการเคาะ
เริ่มจากกระดูกไหปลาร้าแต่ละข้างไล่ลงมาทีละช่องของกระดูกซี่โครงทั้ง 2ข้างปกติจะได้ยินเสียงก้อง(Resonance)
เคาะบริเวณยอดปอด โดยให้ผู้ป่วยนั่ง ผู้ตรวจหันหน้าเข้าหาผู้ป่วย เคาะลงบนSupraclavicular fossa ทั้งข้างซ้ายและขวาเคาะปอดด้านหลัง เริ่มเคาะจาก ด้านบนลงมาด้านล่างทีละช่องซี่โครง
การแปลผล
-
-
-
Dullness พบใน Pneumonia, Pul TB, Atelectasis ลักษณะเหมือนเสียงที่เกิดจากการเคาะตับหรือเสียงทึบ
Flatness พบใน Hydrothorax, Pleural effusion
ลักษณะเหมือนเสียงที่เกิดจากเคาะบริเวณต้นขา
การฟัง
ให้ผู้ป่วยอ้าปากเล็กน้อย หายใจเข้าออกลึก ๆ แล้วฟังที่ผนังทรวงอกด้วยด้าน diaphragm ของ stethoscope แต่ละตำแหน่งควรฟังอย่างน้อย 1 รอบของการหายใจเข้า – ออก โดยเปรียบเทีย บกับอกด้านหนึ่งในตำแหน่งเดียวกันไล่เป็นลำดับ
เสียงที่ฟัง
- การฟังเสียงหายใจปกติ
( Normal breath sound )
-
Bronchovesicular breath sound บริเวณรอบ manubrium 1st., 2nd. Intercostal space ด้านหน้า และ interscapula area ด้านหลงั (หายใจเข้า – ออก เท่า ๆ กัน )
-
- การฟังเสียงพูด ให้ผู้ป่วยนับ 1-2-3 สังเกตการเปลี่ยนแปลงของเสียง กรณีที่มีสิ่งมากั้นระหว่างเนื้อปอดกับ ผนังทรวงอก เช่น Pleural effusion, pneumothorax, pleural mass, atelectasis เสียงพูดจะเบาลง
- การฟังเสียงผิดปกติ
( Adventitious sound )
Crepitation or crackle เป็นเสียงที่ไม่ต่อเนื่องเกิดจากลมหายใจ
ได้ยินชัดช่วงหายใจ เข้า มี 3 ระดับ คือ Fine, medium, coarse
Rhonchi and Wheezing เป็ นเสียงที่เกิดจากการสั่นของหลอดลม ในขณะที่มีลมวิ่ง ผ่านหลอดลมที่ตีบแคบพบใน Asthma, COPD, CHF
-
-
-
-