Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 9 Past 1การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ (Administering intravenous (iv)…
บทที่ 9 Past 1การให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
(Administering intravenous (iv) therapy)
ชนิดของสารน้ำที่ให้ทางหลอดเลือดดำ
Isotonic solution จะมีความเข้มข้นเท่ากับน้ำนอกเซลล์ (extracellular fluid)ซึ่งมีออสโมลาริตี้ระหว่าง275-295 m0sm/l เมื่อให้ทางหลอดเลือดดาจะไม่มีการเคลื่อนที่ของน้ำเข้าหรือ ออกจากเซลล์
ใช้รักษาผู้ที่มีเสียน้ำนอกเซลล์มาก เช่น อาเจียน ท้องเดิน หรือมีเลือดออกผิดปกติ
ตัวอย่าง Isotonic solution
5%dextroseinwater(D5W)
0.9% NaCl (normal saline)
Hypertonic Solutions สารละลายชนิดที่มีแรงดนั ออสโมติก มากกว่าbloodserum(>295mOsm/l)ผลทาใหน้ำออกนอกเซลล์มาอยู่ ใน intravascular compartment ทาให้ เซลลเ์หี่ยว จะให้กับผู้ป่วยท่ีมีการ สูญเสียโซเดียมจำนวนมากๆ
ข้อควรระวัง ควรให้ในปริมาณ น้อยและให้อย่างช้าๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ ความดันเลือดเพิ่มขึ้น
ตัวอย่าง สารละลาย Hypertonic
5% dextros in 0.45% Nacl
ใช้รักษา hypovolemia ,maintain fluid intake.
10% dextros in water (D10W)
ให้พลังงาน340cal/l, peripheralparenteral nutrition (PPN)
5% dextros in 0.9% Nacl (normal saline)
ใช้เพื่อทดแทนสารอาหารและอิเลคโทรไลด์
3.Hypotonic Solutions สารละลายชนิดนี้มีความเข้มข้นของ โซเดียมคลอไรด์ เป็นครึ่งหนึ่งของสารละลาย Isotonic มี แรงดนั ออสโมติกน้อยกว่าbloodserum(<275mOsm/l)จึง ทำให้เกิดการเคลื่อนของน้ำเข้าสู่เซลล์ซึ่งมีผลทำให้เซลล์ ขยายตัว และบวม เซลล์แตกได้
มีประโยชน์ในการทดแทนน้ำที่ร่างกายสูญเสียโดยไม่ต้องการให้ระดับของโซเดียมในพลาสมาสูงขึ้น
สารน้ำ ขนาด 50 มิลลิลิตร 100 มิลลิลิตร และ 250 มิลลิลิตร ใช้สำหรับผสมยาที่ให้ทางหลอดเลือดดำ
หลอดเลือดำบริเวณหลังมือและ แขน (Dorsal venous network , Cephalic vein , Basilic vein )
ตัวอย่าง สารละลาย Hypotonic
0.33 NaCl ( 1/3 strength saline)
0.45 NaCl ( 1⁄2 strength saline)
การเตรียมอุปกรณ์สำหรับให้สารน้ำ
1ชนิดของชุดให้สารน้ำ
1.ชุดให้สารน้ำชนิดหยดใหญ่ (Macrodrip) หมายถึงชุดให้สารน้ำที่มีเข็ม พลาสติกสาหรับหยดสารน้ำใน drip chamber โดย กาหนดให้อัตราหยดของสารน้า (dropfactor)เท่ากับ10,15,20 หยด เท่ากับ1 มิลลิลิตร
2.ชุดให้สารน้ำชนิดหยด เล็ก(Microdrip)มายถึงชุดให้สารน้ำที่มี เข็มเหล็กสำหรับหยดสาร น้ำใน drip chamber
กาหนดให้อัตราหยดของสารน้ำ(drop factor) เท่ากับ 60 หยด เท่ากับ 1 มิลลิลิตร
3.ชุดให้สารน้ำชนิดควบคุมปริมาตร (Volume controlled set (Solu set)) หมายถึงชุดให้สารน้ำที่มีกระบอก บรรจุสารน้ำ และมีสเกลบอกปริมาตร ข้างกระบอกไว้สำหรับผสมยาท
2.เข็มแทงหลอดเลือดดำมีหลายแบบเช่น
2.1 Butterfly needle ลักษณะเป็นเข็มที่เป็น โลหะสั้น มีปลอก พลาสติกสวมไว
2.2 IV catheter
เป็นท่อพลาสติก ซึ่งมีเข็มโลกะอยู่ตรงกลาง
หัวต่อชนิด 3 ทาง (3 –way stopcock)
สายรัดแขน (Tourniquet)
5.ถุงมือสะอาด (disposable gloves)
6.เสาแขวนถุง/ขวดสารน้ำ(Iv pole)
7.อุปกรณ์อื่นๆ คือ สาลีปลอดเชื้อแอลกอฮอล์ 70% แผน่ โปร่งแสงปิดตำแหน่งท่ีแทงเข็ม(transparent dressing) หรือก๊อซปลอดเชื้อ ไม้รองแขน พลาสเตอร์
การคำนวณอัตราหยดของสารน้ำ
Standard formula
จำนวนหยดต่อนาที= ปริมาตรสารน้ำทั้งหมด(ml) xdropfactor(gtt/ml)
เวลาที่ให้ทั้งหมด(min)
ข้อควรระวังในการควบคุมอัตราการหยดของสารน้ำ
ควรตรวจสอบอัตราการหยดของสารน้ำอย่างน้อยทุก 1 ชั่วโมงเพื่อรักษาความสมดุลของน้ำและเกลือแร่
การเตรียมผู้ป่วย
1.บอกวัตถุประสงค์และขั้คตอนการทำพร้อมกับอธิบายแผนการรักษา ระยะเวลาที่ให้ ปริมาณสารน้าที่ได้รับ
การเปิดชุดให้สารน้ำและการต่อกับขวดสารน้ำ
1.ล้างมือเพื่อลดจานวนเชื้อโรค
ปัจจัยที่มีผลต่อการไหลของสารน้ำ
1 . ตาแหน่งของแขน ขณะเปลี่ยนท่า
3.ความสูงของขวดสารน้ำ
4.การรั่วของสารน้ำออกนอกหลอดเลือดดำแทรกซึมอยู่ในเนื้อเยื่อ(infiltration)
ขนาดของเข็มที่ใช้แทงหลอดเลือด
การมีลิ่มเลือดอุดตันที่ปลายเข็ม
การเปลี่ยนชุดสายให้สารน้ำ
. ชุดสารน้ำชนิดธรรมดา พยาบาลควรเปลี่ยนทกุ 24-72 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
.ชุดสารน้ำชนิดsolusetควรเปลี่ยนทุก 5
•เขียนแถบป้ายเลก็ระบุวันเดือนปีที่เริ่มใช้ชุดสายให้สารน้ำ
อาการแทรกซ้อนจากการให้สารน้ำ
หลอดเลือดดำอักเสบ (phlebitis) การแก้ไข เปลียนตำแหน่งที่แทงเข็ม ใหม่ประคบด้วยความเย็นสลับร้อน
ฟองอากาศเข้าไปอย่ในหลอดเลือด(air embolism การแก้ไข รายงาน แพทย์ทันที จัดท่าให้ผู้ป่วยนอนตะแคงซ้าย ศีรษะต่ำ
การมีสารน้ำมากกว่าปกติในระบบหลอดเลอืด(circulatoryoverload) การแก้ไขปรับอัตราหยดลดลงจัดท่านอนให้ศีรษะสูงรายงานแพทย์