Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

บทที่ 2 ลักษณะเฉพาะทางพฤกศาสตร์, นางสาวบุษชา วงศ์รัศมีธรรม เลขที่ 43…

- - - - 28 วิธี
        
        ยาสับเป็นชิ้นเป็นท่อนใส่ลงในหม้อเติมน้ำต้ม แล้วรินแต่น้ำกิน
        
        ยาดองแช่ด้วยน้ำท่าหรือน้ำสุรา แล้วรินแต่น้ำกิน
        
        ยากัดด้วยเหล้าหรือแอลกอฮอล์ หยดลงน้ำกิน
        
        ยาเผาให้เป็นด่าง เอาด่างนั้นแช่น้ำไว้ แล้วรินแต่น้ำกิน
        
        ยากลั่นเอาน้ำเหงื่อ เช่น กลั่นสุรา เอาน้ำเหงื่อกิน
        
        ยาหุงด้วยน้ำมัน เอาน้ำมันใส่กล้องเป่าบาดแผลและฐานฝี
        
        ยาประสมแล้ว ต้มเอาน้ำบ้วนปาก
        
        ยาประสมแล้ว ต้มแล้วเอาน้ำอาบ
        
        ยาประสมแล้ว ต้มเอาน้ำแช่
        
        ยาประสมแล้ว ต้มเอาน้ำชะ
        
        ยาประสมแล้ว ต้มเอาน้ำสวน
        
        ยาตำเป็นผงแล้ว บดให้ละเอียด ละลายน้ำกระสายต่าง ๆ กิน
        
        ยาเผาหรือเผาให้ไหม้ ตำเป็นผงบดให้ละเอียด ละลายน้ำกระสายต่าง ๆ กิน
        
        ยาประสมแล้ว ตำเป็นผงกวนให้ละเอียด ใส่กล้องเป่าทางจมูกและคอ
        
        ยาประสมแล้ว มวนบุหรี่สูบเอาควัน เช่น บุหรี่
        
        ยาประสมแล้ว ใช้เป็นยาทา
        
        ยาประสมแล้ว ใช้เป็นลูกประคบ
        
        ยาประสมแล้ว ทำเป็นยาพอก
        
        ยาประสมแล้ว บดละเอียดเป็นผงแล้ว ปั้นเป็นเม็ดหรือลูกกลอนกลืน กิน
        
        ยาประสมแล้ว บดเป็นผงปั้นเป็นแท่งหรือเป็นแผ่น แล้วใช้เหน็บ
        
        ยาประสมแล้ว บดเป็นผง ตอกอัดเม็ด
        
        ยาประสมแล้ว บดเป็นผง ปั้นเม็ดแล้วเคลือบ
        
        ยาประสมแล้ว ทำเป็นเม็ดแคปซูล
        
        ยาประสมแล้ว ห่อผ้าบรรจุลงในกลักเอาไว้ใช้ดม
        
        ยาประสมแล้ว ใส่กล้องติดไฟใช้ควันเป่าบาดแผลและฐานฝี
        
        ยาประสมแล้ว เผาไฟหรือโรยบนถ่านไฟ ใช้ควันรม
        
        ยาประสมแล้ว ต้มเอาไอรมหรืออบ
        
        ยาประสมแล้ว กวนเป็นยาขี้ผึ้งปิดแผล ซึ่งเรียกว่ายากวน
  - - - การบริหารยาเข้าด้วยกัน
- - - - เพื่อให้ปริมาณน้ำของ สมุนไพรลดลง
      - นิยมใช้กับ ราก เปลือก ลำต้น
  - - - ปรุงเป็นยาดม ยาหอม ยาทา
- - - - ขวดแก้ว ฝาโลหะ
- - - - หั่นสมุนไพรสดให้เป็นแว่นบางๆ ผึ่งแดดให้แห้ง บดเป็นผงในขณะที่ยายังร้อนแดดอยู่ เพราะยาจะกรอบบดได้ง่าย
    - - ใช้ผงยาสมุนไพร ๒ ส่วน ผสมกับน้ำผึ้ง หรือน้ำเชื่อม ๑ ส่วน
      - ตั้งทิ้งไว้ ๒-๓ ชั่วโมงเพื่อให้ยาปั้นได้ง่าย ไม่ติดมือ
      - ปั้นยาเป็น ลูกกลมๆ เล็กๆ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๑ เซนติเมตร
      - เสร็จแล้วผึ่งแดดจนแห้ง จากนั้นอีก ๒ สัปดาห์ ให้นำมาผึ่งแดดซ้ำอีกที
        
        เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อราขึ้นยา
  - - - ปริมาณที่ใช้โดยทั่วไป คือ ๑ กำมือ เอาสมุนไพรมาขดมัดรวมกันเป็นท่อนกลม ยาวขนาด ๑ ฝ่ามือ
    - - เทน้ำลงไปพอให้น้ำท่วมยาเล็กน้อย (ประมาณ ๓-๔ แก้ว) ถ้าปริมาณยาที่ระบุไว้น้อยมาก
      - ใช้เพียง ๑ หยิบมือ ให้เทน้ำลงไป ๑ แก้ว (ประมาณ ๒๕๐ มิลลิลิตร) ต้มให้เดือดนาน ๑๐-๓๐ นาที แล้วแต่ว่าต้องการให้น้ำยาเข้มข้น หรือเจือจาง ยาต้มนี้ต้องกินในขณะที่ยายังอุ่นๆ
  - - - ปกติใช้สมุนไพรแห้งชง โดยหั่นต้นสมุนไพรสดให้เป็นชิ้นเล็กๆ บางๆ
      - ผึ่งแดดให้แห้ง ถ้าต้องการให้ไม่มีกลิ่นเหม็นเขียว ให้เอาไปคั่ว เสียก่อนจนมีกลิ่นหอม
    - - ใช้สมุนไพร ๑ ส่วน
      - เติมน้ำเดือดลง ไป ๑๐ ส่วน
      - ปิดฝาตั้งทิ้งไว้ ๑๕-๒๐ นาที
  - - - ปกติใช้สมุนไพรแห้งดอง โดยบดต้นไม้ยาให้แตกพอหยาบๆ ห่อด้วยผ้าขาวบางหลวม ๆ เผื่อยา พองตัวเวลาอมน้ำ
    - - เติมเหล้าโรงให้ท่วมห่อยา ตั้งทิ้งไว้ ๗ วัน
  - - - นำสมุนไพรสดๆ มาตำให้ละเอียดหรือจนกระทั่งเหลว
      - ถ้าตัวยาแห้งไป ให้เติมน้ำลงไปจนเหลว
    - - คั้นเอาน้ำยาจากสมุนไพรที่ตำไว้ นั้นมารับประทาน
      - สมุนไพรบางอย่าง เช่น กระทือ กระชาย ให้นำไปเผาไฟให้สุกเสียก่อนจึงค่อยตำ
  - - - ใช้สมุนไพรสด ตำให้แหลกที่สุดให้พอเปียก แต่ไม่ถึงกับเหลว
      - ถ้ายาแห้ง ให้เติมน้ำหรือเหล้าโรงลงไป
    - - เมื่อพอกยาแล้ว ต้องคอยหยอดน้ำให้ยาเปียกชื้นอยู่เสมอ
      - เปลี่ยนยาวันละ ๓ ครั้ง
- - - - 6-8 เดือน เริ่มเสื่อมคุณภาพ
      - 1 ปี อาจหมดคุณภาพ
    - - 1 ปี เริ่มเสื่อมคุณภาพ
      - 2 ปี อาจหมดคุณภาพ
    - - 18 เดือน เริ่มเสื่อมคุณภาพ
      - 2 ปี อาจหมดคุณภาพ
    - - 8 เดือน เริ่มเสื่อมคุณภาพ
      - 2 ปี อาจหมดคุณภาพ