Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
Cirrhosis with Ascites, ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เกิดโรคตับแข็ง, ความหมาย,…
Cirrhosis with Ascites
ผู้ป่วยชายไทย อายุ 67 ปี
U/D= DM เป็นมา 10 ปี,HT เป็นมา 9 ปี,DLP เป็นมา 7 ปี
CC :หายใจเหนื่อย ปวดแน่นท้อง 3 วันก่อนมาโรงพยาบาล
PI : 3 ปีก่อนมาโรงพยาบาล มีอาการอ่อนเพลีย เป็นลม
2 ปีก่อนมาโรงพยาบาล มีอาการท้องโต แน่นท้อง คลื่นไส้อาเจียน
1 ปีก่อนมาโรงพยาบาล มีอาการแน่นท้อง หายใจเหนื่อย คลื่นไส้อาเจียน
6 เดือนก่อนมาโรงพยาบาล มีอาการแน่นท้อง หายใจเหนื่อย คลื่นไส้อาเจียน
3 วันก่อนมาโรงพยาบาล มีอาการท้องโตมากขึ้น รับประทานได้น้อย คลื่นไส้อาเจียน ขณะที่ปวดแน่น
ท้องมากภรรยาจึงพามาโรงพยาบาล
ภาวะแทรกซ้อนของโรคตับแข็ง
1.ภาวะท้องมาน (Ascites)
2.โรคไข้สมองอักเสบจากตับ
- GI เลือดออกความดันโลหิตสูงพอร์ทัล
4.. เยื่อบุช่องท้องอักเสบจากแบคทีเรียที่เกิดขึ้นเอง: SBP 5. กลุ่มอาการของโรคไตในตับ
ภาวะท้องมาน (Ascites) เกิดจากหลอดเลือดในระบบทางเดินอาหารขยายตัว ทำ ให้ความดันของหลอดเลือดฝอยในระบบทางเดินอาหารจึงสูงขึ้น ส่งผลให้มีสารน้ำรั่วออกจากเส้นเลือดเข้าไปในช่องท้อง อีกทั้งเซลล์ตับยังสังเคราะห์อัลบูมินลดลง ทำ ให้ร่างกายรักษา osmotic pressure ไม่ได้ น้ำ และโซเดียมจึงถูกดึงออกจากหลอดเลือดไปสะสมที่ชั้นไขมันใต้ผิวหนังและช่องท้อง นอกจากนั้นการขยายตัวของหลอดเลือดในระบบทางเดินอาหารยังทำ ให้การไหลเวียนโลหิตในระบบทางเดินอาหาร (splanchnic circulation) เพิ่มขึ้น ความดัน ของเลือดแดงเฉลี่ยในร่างกายจึงลดลง ทำ ให้เกิดการกระตุ้นระบบ renin-angiotensin-aldoste-rone (RAAS) ให้มีการเก็บสารน้ำ และโซเดียม และเกิดการหดตัวของหลอดเลือดไตทำ ให้มีการดูดกลับน้ำ และโซเดียมมากกว่าปกติ จึงเกิดภาวะบวมตามร่างกายและเกิดภาวะท้องมานขึ้น
ผู้ป่วยจะมีท้องบวมโต ปวดบริเวณท้อง ตรวจท้องพบ shifting dullness positive และ fluid thrill positive
การรักษา
การเจาะท้อง (Paracentesis) การให้อัลบูมิน
อาหารแลกเปลี่ยนการรับประทานอาหารที่มีโซเดียมต่ำร่วมกับจำกัดน้ำ การให้โปรตีนขนาดปานกลาง จะช่วยให้ผู้ป่วยไม่มีอาการทางสมองส่งเสริมการหายใจอย่างมีประสิทธิภาพ รักษาความสมบูรณ์ของผิวหนัง
การให้ยา
1.ถ้ามีอาการบวมหรือท้องมาน (มีน้ำในท้อง) แพทย์จะให้ยาขับปัสสาวะฟูโรซีไมด์ (Furosemide) หรือสไปโรโนแลคโตน (Spironolactone) งดอาหารเค็ม และจำกัดปริมาณน้ำที่ดื่มถ้ามีภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็กก็ให้ยาเม็ดบำรุงโลหิต
2.ถ้ามีอาการคันตามผิวหนังแพทย์จะให้ลดอาหารจำพวกโปรตีนและให้ยาแก้แพ้ถ้ามีของเสียมากในลำไส้ แพทย์จะให้ยาระบายเพื่อลดของเสียที่อยู่ในลำไส้ ซึ่งจะถูกดูดซึมหากมีมากในลำไส้
3.ถ้ามีความดันในตับสูง แพทย์จะให้ยาลดความดันกลุ่มปิดกั้นเบต้า (Beta-blocker) เช่น โพรพราโนลอล (Propranolol)
4.ถ้ามีอาการอาเจียนเป็นเลือด ซึม เพ้อ ไม่ค่อยรู้สึกตัว หรือมีเลือดออกตามที่ต่าง ๆ อาจต้องให้เลือด เป็นต้น
5.การให้วิตามินรวมและกรดโฟลิกเสริมบำรุง การให้ยารักษาไวรัสอักเสบเรื้อรัง การให้ยาระบาย การให้ยาป้องกันเลือดออกจากทางเดินอาหาร
ferrous fumarate 1 เม็ด หลังอาหารวันละครั้ง
Lasix 40 mg. 1 ½ เม็ด. วันละ 1 ครั้ง หลังอาหารเช้า Propranolol 40 mg. รับประทานครั้งละ 1 เม็ดวันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าเย็น
Aldactone 25 mg. 4 เม็ด. วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น
-
ตับแข็ง (Cirrhosis) เป็นโรคตับเรื้อรังที่เนื้อเยื่อตับจำนวนมากถูกทำลายอย่างถาวรจนกลายเป็นพังผืด มีลักษณะแข็งกว่าปกติ จนตับไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างเป็นปกติ
อาการและอาการเเสดง
โรคตับแข็งระยะแรก ผู้ป่วยมักไม่มีอาการหรือมีอาการผิดปกติน้อยมากหรือไม่ชัดเจน โดยอาจมีเพียงอาการท้องอืดท้องเฟ้อคล้ายอาหารไม่ย่อย แต่ต่อมาจะเริ่มรู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียนเป็นบางครั้ง น้ำหนักตัวลดลง เท้าบวม ผู้ป่วยอาจรู้สึกเจ็บบริเวณชายโครงด้านขวาเล็กน้อย ตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน) คันตามผิวหนัง ความรู้สึกทางเพศลดลง ผู้ป่วยบางรายอาจสังเกตเห็นฝ่ามือแดงผิดปกติ หรือมีจุดแดงที่หน้าอก หน้าท้อง ในผู้ชายอาจรู้สึกนมโตและเจ็บ อัณฑะฝ่อตัว หรือมีภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือองคชาตไม่แข็งตัว (Erectile dysfunction)
ในผู้หญิงอาจมีอาการประจำเดือนขาดหรือมาไม่สม่ำเสมอ มีหนวดขึ้น หรือมีอาการเสียงแหบห้าวคล้ายผู้ชาย
โรคตับแข็งระยะสุดท้าย เมื่อเป็นโรคตับแข็งอยู่หลายปีหรือยังดื่มแอลกอฮอล์จัด ผู้ป่วยจะมีอาการท้องมาน เท้าบวม เนื่องจากตับไม่สามารถสร้างโปรตีนอัลบูมิน (Albumin) ซึ่งเป็นตัวควบคุมความดันน้ำในหลอดเลือดได้เพียงพอ พังผืดที่ดึงรั้งในตับก็จะมากขึ้น ทำให้การไหลเวียนของเลือดผิดปกติ มีแรงดันในเลือดเพิ่มมากขึ้น เกิดการแตกแขนงเป็นเส้นเล็ก ๆ ซึ่งจะเปราะบางและแตกได้ง่าย จึงทำให้เห็นเป็นหลอดเลือดพองที่หน้าท้อง เกิดหลอดเลือดขอดที่หลอดอาหาร (Esophageal varices) ซึ่งอาจจะแตกและทำให้ผู้ป่วยอาเจียนเป็นเลือดสด ๆ ทำให้เสียเลือดมากและอาจถึงชั้นช็อกและเสียชีวิตได้ ในระยะสุดท้ายเมื่อตับทำงานไม่ได้ (ตับวาย) ผู้ป่วยก็จะเกิดอาการทางสมอง เช่น หลงลืมง่าย สับสน ซึม เพ้อ มือสั่น และจะค่อย ๆ ไม่รู้สึกตัวจนกระทั่งหมดสติไป เรียกว่า “ภาวะหมดสติจากตับวาย” (Hepatic coma)
-
-
การวินิจฉัยจากประวัติอาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ ดื่มเหล้าหรือเคยเป็นตับอักเสบ ดีซ่านมาก่อน
ให้สงสัยว่าอาจเป็น โรคตับแข็ง ตรวจร่างกายมีตาเหลือง ตัวเหลือง Spider nevi, pulmar erythemar, ascites และม้ามโต วิธีที่ใช้ในการวินิจฉัยเป็นวิธีมาตรฐานได้แก่ Endoscopy Ultresound
Endoscopy Ultresound ซึ่งเป็นวินิจฉัยโรคตับแข็งได้ค่อนข้างแม่นยำ และการตรวจไม่ยุ่งยาก มีราคาไม่แพง จึงมักเป็นการตรวจอันดับแรกที่แพทย์จะเลือกใช้
-
อาการ
-
- Systemic symptoms เป็ นอาการทางระบบของร่างกายซึ่งจะไม่จ าเพาะกับโรคตับ เช่น อาการอ่อนเพลีย
-
- ภาวะบวมทั่วร่างกาย (anasarca)
- ดีซ่าน (Jaundice)อาการตาเหลือง ตัวเหลือง มักตรวจพบได้เมื่อ serum bilirubin มากกว่า 3 mg/dL
- บริเวณหน้าอก คอและแผ่นหลังส่วนบน มีเส้นเลือดฝอยแตกแขนงเป็ นหย่อมๆคล้ายกับใยแมงมุม (spider
- ท้องมาน (ascites) ผู้ป่ วยจะรู้สึกท้องโตขึ ้นเรื่อยๆ ในขณะที่ร่างกายส่วนอื่นผอมลง
- หลอดเลือดบริเวณผิวหนังรอบสะดือขยายขนาด (caput medusae)
- ตับโต (hepatomegaly) มีอาการแน่นใต้ชายโครงขวา หรือคล าก้อนได้ใต้ชายโครงขวา หรือม้ามโต
- อาการแสดงที่เกิดจากภาวะเลือดออกผิดปกติเช่น ecchymosis, petechial หรือ hematoma
- Hepatic encephalopathy เป็ นอาการทางสมอง ผู้ป่ วยมีอาการสับสน ไม่ค่อยรู้ตัว การรับรู้เปลี่ยนแปลง
ตับเป็นอวัยวะสำคัญมีหน้าที่หลายอย่าง เช่น การสร้างน้ำดี ช่วยย่อยอาหารประเภทไขมัน เป็นแหล่งสะสมของวิตามินซีวิตามินต่างๆเช่นวิตามินเอ วิตามินดี วิตามินบี 12 และยังทำหน้าที่ขจัดสารพิษที่ถูกดูดซึมเข้ากระแสเลือด เมื่อเซลล์ตับถูกทำลายหรือเสื่อมสภาพไปจะทำให้เกิด การตายของเซลล์ตับ
สาเหตุ (etiology)
- ไขมันพอกตับจากการดื่มสุรา (alcoholic liver disease )
- การติดเชื ้อไวรัสตับอักเสบเรื ้อรัง(chronic viral hepatitis)
- โรคทางระบบภูมิคุ้มกัน (autoimmune hepatitis)
- ความผิดปกติของเมตาบอริซึม (Metabolic liver disease) เช่น ภาวะเหล็กเกิน (hemochromatosis) โรค
- ยาและสารพิษ เช่น methotrexate, isoniazid, methyldopa,retinol (vitaminA)
- โรคทางระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่นภาวะหัวใจด้านขวาล้มเหลวเรื ้อรัง (chronic right-sided failure)
- โรคตับอักเสบเหตุไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากการดื่มสุรา (Nonalcoholic steatohepatitis)
-
-
-
ตับแข็ง (Cirrhosis) เป็นโรคตับเรื้อรังที่เนื้อเยื่อตับจำนวนมากถูกทำลายอย่างถาวรจนกลายเป็นพังผืด มีลักษณะแข็งกว่าปกติ จนตับไม่สามารถทำหน้าที่ได้อย่างเป็นปกติ
-
