Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
สารพิษและยาต้านพิษ - Coggle Diagram
สารพิษและยาต้านพิษ
Antidote
Atropine
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
เป็นยาต้านฤทธิ์การทำงานของระบบประสาท parasympathetic ลดการหลั่งน้ำลาย น้ำเมือก สารคัดหลั่งในหลอดลม ต้านการหดเกรงของหลอดลมลดการเคลื่อนไหวของลำไส้
-
Pralidoxime (2-PAM)
• ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
แก้ภาวะเป็นพิษจากสารเคมีกำจัดแมลงกลุ่ม organophosphates
โดยการปลดปล่อย cholinesterase enzyme สามารถลดอาการเป็นพิษจากการมี acetylcholineเกินทั้งอาการทาง muscarinic ได้แก่เหงื่อ น้ำลาย เสมหะออกมาก หัวใจเต้นช้าและ nicotinic เช่นนอาการกล้าม
เนื่้ออ่อนแรง
•อาการไม่พึงประสงค์
-
•การฉีด2-PAM เข้าทางเส้นเลือดดำเร็วเกินไปอาจทำให้หัวใจเต้นเร็ว
หลอมลมตีบ กล้ามเนื้อแข็งเกรงและมี transient neuromuscular blockade
Benztropine
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
เป็นยา antimuscarinic receptor คล้ายกับ atropine ใช้รักษาภาวะ
parkinsonism ที่เกิดจากการใช้ยาทางจิตเวชใช้ใน phenothiazine
-
Dantrolene
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
ทำให้กล้ามเนื้อคลายตัวโดยการยับยั้งการปล่อย calcium จาก
sarcoplasmic reticulum เป็นผลให้ลดความสามารถในการหดตัวของกล้ามเนื้อ
-
• ปฏิกิริยาต่อยาอื่นๆ เสริมฤทธิ์ยาที่มีผลกดการทำงานของระบบประสาทส่วนกลางทำให้เกิดอาการง่วงซึมให้หรือหลับได้
-
-
Flumazenil
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
•ต้านฤทธิ์ยากลุ่ม benzodiazepines โดยการแย้งจับทีี receptor เดียวกันในระบบประสาทส่วนกลางทำให้ benzodiapines ไม่สามารถออกฤทธิ์ได้การจับของ flumazenil กับ receptor จึงไม่แสดงฤทธิ์ใดๆจึงไม่มีอาการข้างเคียงถึงแม้ในขนาดสูง
-
Ipecac syrup
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
เป็นส่วนผสมของ alkaloid จากพืชทำให้เกิดการอาเจียนโดยทำให้เกิดความระคายเคืองต่อกระเพาะอาหารโดยตรงและกระตุ้นศูนย์ควบคุมการอาเจียนในสมอง
-
N-acetylcysteine (NAC)
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
มีคุณสมบัติเป็น reducing ไม่สามารถทำลาย toxic
metabolites ได้หมด NAC เป็นสารที่ให้ sulfhydryl group เพื่อให้ glutathione มีความสามารถเพียงพอในการกำจัด toxic metabolites
•อาการไม่พึงประสงค์
•การให้ยาทางเส้นเลือดดำอย่างรวดเร็วจะทำให้เกิดความดันโลหิตต่ำและอาการหน้าแดง(flushing) มีรายงานพบ anaphylactoid reaction แต่พบได้ไม่บ่อย
คลื่นใส้อาเจียน หลังรับประทานยาหากมีการอาเจียนเอายาออกมาต้องให้ยาซ้ำอีกหรือให้ทางสายยางใส่ทางปากพร้อมกับให้ยาแก้คลื่นไส้อาเจียนร่วมไปด้วย
Naloxone
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
เป็นยาต้านฤทธิ์สารประเภท opioids โดยเป็น competitive inhibitor แย่งจับที opiate receptor แต่การจับของ naloxone กับ receptor ไม่มีฤทธิ์ลดอาการปวดและไม่กดการหายใจที่ศูนย์ควบคุมการหายใจ
-
-
Penicillamine
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
เป็น derivative ของ penicillin ไม่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรียแต่มี
ประสิทธิภาพในการจับกับโลหะหนักพวกตะกั่ว mercury และ copper มักให้แก่ผู้ป่วยหลังจากผู็ป่วยได้ EDTA หรือ BAL
-
Pyridoxine (Vitamin B6)
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
วิตามินบีเป็น cofactor ของปฏิกิริยาการเปลี่ยนแปลงโดยอาศัย
enzyme ในภาวะผู้ป่วยได้รับยา isoniazid เกินขนาดยาจะไปรบกวนการใช้ vitamin B6 ในสมองทำให้ผู้ป่วยมีอาการชักการใ้ห vitamin B6 ในขนาดสูงๆจะสามารถควบคุมอาการชักได้
•อาการไม่พึงประสงค์
-
•การให้ pyridoxine ในขนาดสูงๆในระยะตั้งครรภ์จะทำให้เด็กที่คลอด
ออกมาชักเนื่่องจากขาด pyridoxine กระทันหัน
Deferoxamine
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
จับกับเหล็ก (iron chelating agent) โดยจับกับ free iron หรือเหล็กที่จับกับโปรตีนอย่างหลวมๆส่วนเหล็กที่เป็นส่วนประกอบอยู่ใน heme หรือ cytochrome จะไม่ถูกดึงออกมา
-
Activated charcoal
•ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
มีพื้นที่ผิวมากในการดูดซับสารพิษหรือยา ยาที่แตกตัวเป็นประจำ
หรือสารโมเลกุลเช่น alcohol จะถูกดูดซับไ้ด้ไม่ดี
อาการไม่พึงประสงค์ ท้องผูก ป้องกันโดยให้ร่วมกับยาถ่ายท้องอืด ท้องเสียเนื่องจากได้รับยาถ่ายาทำใ้ห้เกิดการขาดน้ำละ hypernatremia มีการอุดตันของลำไส้
-
ยาเฉพาะที่
รูปแบบของยาตา
คุณสมบัติของยาหยอดตา
-
- ไม่ระคายเคียงต่อเนื้อเยื่อตา ph เหมาะสม
-
-
-
-
-
ประเภทของยาหยอดตา
-
-
-
ยาขยายม่านตา
-
ผลข้างเคียง มีฤทธฺ์หดหลอดเลือดทำให้ความดันเลือดสูง ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว ไม่ควรใช้ในเด็กแรกเกิด ผู้ป่วยโรคหัวใจ
-
Glaucoma
ความดันในตา หมายถึง ความดันของ ของเหลวที่ไหลเวียนอยู่ในลูกตาโดยทั่วไปความดันตาอยู่ที่ 5-22 มิลลิเมตรปรอท
-
-
การใช้ยาชาเฉพาะที่
-
ยาชาเเบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม
Ester : Cocaine, Procaine, Benzocaine, Tetracaine
Amide : Lidocaine, Etidocaine, Bupivacaine, Ropivacaine, Prilocaine
Topical Anaesthesia
-
ใช้ยาพวก Benzocaine, Tetracaine, Procaine
Infiltration anesthesia
โดยการฉีดยาชารอบๆ บริเวณที่ใต้ผิวหนังโดยตรงในการผ่าตัดเล็ก หรือ บริเวณที่จะผ่าตัด เช่น เย็บแผล หรือ การผ่าตัดทางทันตกรรม ยาที่ใช้ได้แก่ Infiltration anesthesia
Nerve blocking
การใช้ยาชาไปปิกกั้นเส้นประสาททำให้ฉีดยาชาไปที่บริเวณรอบๆ หรือ ใกล้ๆและขนานไปกับ Nerve trunk เช่น Lidocain, Etidocaine
Epidural nerve block
โดยฉีดยาชาเข้าไปใน neural canal แต่ห้ามไม่ให้ไปโดนส่วนของ meninges ที่หุ้ม Spinal cord อยู่เช่น Bupivacaine (Marcaineí), Ropivacaine
เซรุ่มแก้พิษงู
-
•อาการอันไม่พึงประสงค์
-
•late reaction เกิดขึ้นที่ 1-2 สัปดาห์หลังได้รับเซรุ่ม ได้แก่
อาการไข้ ปวด ข้อ ผื่นตามร่างกาย มักไม่มีอาการรุนแรง
- ความหมายละความสำคัญของพิษวิทยา
-