Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
บทที่ 9 ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบต่อมไร้ท่อ ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบสืบพันธ -…
บทที่ 9
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบต่อมไร้ท่อ
ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบสืบพันธ
โรคเบาหวาน
เป็นภาวะที่ร่างกายมีน้ำตาลในเลือดสูงกว่าปกติ
เกิดจากการขาดฮอร์โมนอินซูลีน
อาการของโรคเบาหวาน
ปัสสาวะบ่อยและมาก ปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อย หิวบ่อย กินจุ แต่น้ำหนักลด อ่อนเพลีย
แผลหายยาก มีการติดเชื้อตามผิวหนังเกิดฝีบ่อย
ปัจจัยเสียง
น้ำหนักเกิน กรรมพนธุ์ เครียดเรื้อรัง
ประเภทของโรคเบาหวาน
เบาหวานชนิดที่1
พบในคนอายุ<30ปี เกิดจากตับอ่อนไม่สามารถสร้างอินซูลินได้ มีรูปร่างผอม
เบาหวานชนิดที่2
พบในคนอายุ>40ปี มีรูปร่างอ้วน
เบาหวานที่มีสาเหตุเฉพาะ
สาเหตุทางพันธุกรรม โรคของตับอ่อน ฮอร์โมนผิดปกติ
เบาหวานที่เกิดขณะตั้งครร์
ตรวจพบขณะผู้ป่วยตั้งครรภ์โดยผู้ป่วยไม่มีประวัติเป็นโรคเบาหวานมาก่อน เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนขณะตั้งครรภ์ การรักษามักต้องใช้อินซูลิน
การป้องกัน
ออกกำลังกาย
ลดอาหารวกแป้ง ไขมัน และน้ำตาล เน้นผัก
ไม่อ้วน ไม่เครียด
งดบุหรี่ แอลกอฮอล์
ภาวะแทรกซ้อน
อัมพาต สมองเสื่อม หัวใจวายเฉียบพลัน ไตวาย ต้อกระจก แผลเรื้อรัง ตัดเท้า
ยาเบาหวาน
1.ยาที่กระตุ้นการหลั่งอินซูลินจากเบต้าเซลล์ของตับอ่อน
2.ยาที่ลดภาวะดื้อต่ออินซูลิน
3.ยาที่ออกฤทธิ์ยับยั่งเอนไซม์ที่ผนังลำไส้
4.ยาที่ยับยั่งเอนไซม์ที่ใช้ในการทำลายฮอร์โมนที่หลั่งจากลำไส้
โรคทางต่อมไทรอยด์
1.กลุ่มที่เกิดจากความผิดปกติของการทำงานของต่อมไทรอยดื
hyperthyroidisism ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ
เกิดจากฮอร์โมนไทรอยด์สูงในกระแสเลือด อาการแสดง ได้แก่ ใจสั่น มือสั่น เหนื่อยง่าย
ยารักษา Propylthiouracil และ Methimazole
hypothyroidism ภาวะไทรอยด์ฮอร์โมนต่ำ
คือาวะที่ต่อมไทรอยด์ทำงานน้อยทำให้เกิดการสร้างและหลั่งฮอร์โมนสู่กระแสเลือดน้อยลง อาการแสดงได้แก่ อาการบวม น้ำหนักเพิ่มขึ้น เชื่องช้า ท้องผูก ขี้หนาว
ยารักษา Levothyroxin
2.โรคก้อนของต่อมไทรอยด์
ฮอร์โมนพาราไทรอยด์สูง
เป็นภาวะที่ต่อมไทรอยด์ที่บริเวณคอผลิตฮอร์โมนพาราไทรอยด์ออกมามากกว่าปกติซึ่งผู้ป่วยมักไม่มีอาการใดๆ
การใช้ยา
ยากลุ่ม calcimimetics
ยากลุ่ม Bisphosphonate
ฮอร์โมนทดแทน
วิตามินดีและแคลเซียมเสริม
ยาที่ออกฤทธ์ต่อระบบสืบพันธุ์สตรี
ยาคุมกำเนิด
วิธีการคุมกำเนิด
คือ ยาที่กินเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์โดยใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน และโปรเจสโตเจน
ยาคุมกำเนิดแบบธรรมดาแบ่งได้ 2 ชนิด
1.ยาคุมกำเนิดชนิดฮอร์โมนรวม
2.ยาคุมกำเนิดชนิดที่มีแต่โปรเจสโตรเจน
ยาคุมฉุกเฉิน
คือ การคุมกำเนิดที่ต้องกินยาเม็ดแรกหลังการมีเพศสัมพันธุ์ผ่านมาแล้ว 72 ชั่วโมง และเม็ดที่ 2 หลังจาก 12 ชั่วโมง
แบ่งได้ 2 ประเภท
ฮอร์โมนผสม ประกอบด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสตินผสมกัน
2.ฮอร์โมนเดี่ยว มีฮอร์โมนโปรเจสตินเพียงอย่างเดียว
การอออกฤทธิ์ของยาคุมฉุกเฉิน
ยับยั้งไข่ตก
เปลี่ยนแปลงสภาพเยื่อบุโพรงมดลูกให้ไม่เหมาะสมต่อการฝังตัวของไข่
ผลของการกินยาคุมกำเนิด
เปลี่ยนแปลงสภาพของมูกที่ปากมดลูกให้เป็นด่างและเหนียวข้นขึ้นทำให้อสุจิผ่านเข้าไปในมดลูกได้ยาก
เปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหวของท่อนำไข่ ทำให้ไข่ที่ผสมแล้วเดินทางเร็วไปถึงมดลูกเร็วเกินไปจนไม่สามารถฝังตัวได้
อาการข้างเคียง
คลื่นไส้อาเจียน น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ความดันโลหิตมีภาวะสูงขึ้น หน้าเป็นฝ้า มีอาการปวดศีรษะ เกิดอาการซึมเศร้า
วัยทอง
คือ วัยหมดประจำเดือนในผู้หญิงจะอยู่ในช่วงอายุประมาณ 45-55ปี โดยเฉลี่ยอายุ50ปี
อาการของวัยทอง
ประจำเดือนมาน้อยวันและไม่สม่ำเสมอ ร้อนวูบวาบตามร่างกายโดยเฉพาะส่วนบนของร่างกาย ผิวหนังบางลง เส้นผมจะหยาบแห้งและบางลง ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ปัสสาวะบ่อย กระดูกบางและเปราะง่าย
การใช้ฮอร์โมนทดแทนสำหรับสตรีวัยทอง
สตรีที่ได้รับการผ่าตัดมดลูกและรังไข่ออกทั้งสองข้างแล้ว นิยมให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนแต่เพียงอย่างเดียว