Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ปรัชญาการศึกษา - Coggle Diagram
ปรัชญาการศึกษา
ปรัชญาการศึกษาสากลแนวต่างๆ
ปรัชญาสารัตถนิยม (Essentialism)
เป็นปรัชญาที่ได้รับอิทธิพลจากปรัชญาจิตนิยม (Idealism) และปรัชญาสัจนิยม (Realism)
ปรัชญาสารัตถนิยมตามแนวแนวจิตนิยม
เชื่อว่าการศึกษาคือเครื่องมือในการสืบทอดมรดกทางสังคม
ปรัชญาสารัตถนิยมตามแนวสัจนิยม
เชื่อว่าการศึกษาเป็นเครื่องมือในการถ่ายทอดความรู้และความจริงทางธรรมชาติเกี่ยวกับการดำรงชีวิตของมนุษย์
ปรัชญาสัจนิยมวิทยา (Parennialism)
ปรัชญานี้เชื่อว่า โลกมีบางสิ่งที่มีคุณค่าถาวร คงที่ และไม่เปลี่ยนแปลง ซึ่งควรอนุรักษ์และถ่ายทอดให้แก่คนรุ่นหลัง เช่น ศาสนา ความดีและเหตุผล
การจัดการเรียนการสอนตามปรัชญานี้ (Kneller, 1964: 112) มุ่งเน้นการสอนให้ผู้เรียนจำ ใช้เหตุผล และตั้งใจทำสิ่งต่างๆ โดยผู้สอนบรรยาย ซักถามเป็นหลัก และดูแลควบคุมผู้เรียนให้อยู่ในระเบียบ
ปรัชญาพิพัฒนนิยม (Progressivism)
ปรัชญานี้มีต้นกำเนิดจาก ปรัชญาปฏิบัตินิยม (Pragmatism) โดย ชาลส์ เอส เพียง(Charles S. Pierce) และ วิลเลียม เจมส์ (William James) ได้ เผยแพร่ให้กว้างขึ้น จนได้รับความนิยมสูงสุดเมื่อ จอห์น ดิวอี้ (John Dewey) นำไปใช้ในกระบวนกฏหมาย
ปรัชญาปฏิบัตินิยม ให้ความสนใจต่อการ “ปฏิบัติ” อย่างมาก และมีความหมายที่แท้จริงคือ “การนำความคิดให้ไปสู่การกระทำ” และจอน ดิวอีวอี้ได้นำไปประยุกต์ใช้ในการศึกษา เรียกว่า “learning by doing“
ปรัชญาอัตนิยม (Existentialism)
ปรัชญานี้มียุคคลสำคัญคือ เคิร์กการ์ด (Kierkegard) และซาร์ต (Sartre)โดยเชื่อว่า ความจริงเป็นเรื่องนามธรรมที่ไม่มีคำตอบสำเร็จรูปให้
การจัดการศึกษาตามปรัชญานี้ ให้ความสำคัญกับการให้เสรีภาพแก่ผู้เรียน และสนับสนุนส่งเสริมให้ค้นหาความหมายและสาระสำคัญของชีวิตเขาเอง
ปรัชญาปฏิรูปนิยม (Reconstructionism)
ปรัชญานี้เชื่อว่า การปฏิรูปสังคม โดยการช่วยกันแก้ปัญหา ที่เกิดในสังคม การจัดระเบียบสังคม และการศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญที่ทำให้สังคมเปลี่ยนแปลงได้
ปรัชญานี้มุ่งเน้น การพัฒนาผู้เรียนให้ตระหนักในบทบาทของตนที่มีต่อสังคมและปฏิรูปให้ดีขึ้น เนื้อหาจะเน้นไปทางปัญหาสังคม ประชาธิปไตย
ปรัชญาการศึกษาผสมผสาน (Eclecticism)
ปรัชญานี้ไม่มีสาระของตัวเองตายตัว จะขึ้นอยู่กับการผสมผสานของแต่ละกลุ่ม โดยการผสมผสานที่ดีจะต้องมีลักษณะกลมกลืน
ปรัชญาการศึกษาไทย
ปรัชญาการศึกษาไทยตามแนวพุทธธรรม โดยพระธรรมปิฎก
วัตถุประประสงค์ของการศึกษา
คือ ทำให้ชีวิตหลุดพ้นจากอำนาจครอบงำของปัจจัยแวดล้อมให้มากที่สุดและมีความเป็นใหญ่อยู่ในตนให้ได้มากที่สุด
กระบวนการของการศึกษา
การมีความรู้ ความเข้าใจในสภาวะทั้งหลายตามความเป็นจริง เพื่อประโยชน์ในการปรับตัว และแก้ไขปัญหาอย่างถูกต้อง
สามารถฝึกและพัฒนาโดยหลักไตรสิกขา
ศีล คือการประพฤติปฏิบัติถูกต้อง
สมาธิ คือการวางใจแน่วแน่
ปัญญา คือการเห็นทางแก้ไขปัญหาอย่างถูกต้อง
การปรับตัวเพื่อเพิ่มพูนความสามารถในการดำรงอยู่
การพัฒนาองค์ประกอบทางด้านร่างกายให้มีสุขภาพแข็งแรง
การพัฒนาองค์ประกอบทางด้านจิตใจ
ให้มีสติปัญญาและคุณธรรมมากขึ้น
การรู้จักและเข้าใจถึงความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันของตนกับสิ่งแวดล้อม และการรู้จักปรับสิ่งแวดล้อมให้เป็นประโยชน์แก่ตน
โดยการรู้จักเอาประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมแต่พอควร การทำตนให้เกื้อกูลแก่สิ่งแวดล้อม เป็นกระบวนการที่จะช่วยให้ผู้เรียนมีชีวิตเป็นอยู่ที่ดี มีความสุข มีอิสระจากภาวะบีบคั้น ดิ้นรนและเป็นทุกข์
ปรัชญาการศึกษาตามแนวพระราชดำริ
ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช
ความหมายของการศึกษา
การศึกษาเป็นเสมือนเครื่องมือในการพัฒนามนุษย์ในทุกด้าน เพื่อช่วยให้เป็นพลเมืองดี มีคุณภาพและใช้สติปัญญาให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศ
จุดมุ่งหมายของการศึกษา
มุ่งพัฒนาและเพิ่มพูนองค์ความรู้ใหม่ มุ่งสร้างปัญญาและคุณลักษณะชีวิตของผู้เรียน เพื่อสามารถดำรงชีพและพึ่งพาตนเองได้
แนวทางการจัดการศึกษา
ควรมุ่งให้ศึกษาด้านวิชาการ โดยต่อยอดความรู้คู่กับการฝึกฝนทางความคิด ความประพฤติและคุณธรรม โดยให้เข้าใจหลักเหตุผล และควรมีการจัดการเรียนรู้ทั้งด้านทฤษฎีและปฏิบัติควบคู่กัน โดยเน้นแบบสหวิทยาการและประยุกต์ใช้ให้เหมาะสม
ปรัชญาการศึกษาไทยตามแนวพุทธธรรมจากการวิเคราะห์
ของสาโรช บัวศรี
ความหมายและจุดมุ่งหมายของการศึกษา
คือ การพัฒนาขันธ์ 5 ของบุคคลทั้งร่างกายและจิตใจ เพื่อให้บรรลุชีวิตที่ร่มเย็น หรือกูคือชีวิตที่มีอกุศลมูล คือ ความโลภ โกรธ หลง น้อยที่สุด
นโยบายหรือแนวทางการศึกษา
คือ มรรค 8 ซึ่งย่อเป็น ศีล สมาธิ และปัญญา และควรให้ผู้เรียนศึกษาเกี่ยวกับ ตนเอง สิ่งแวดล้อมและการปฏิสัมพันธ์ระหว่างตนเองกับสิ่งแวดล้อม เพื่อจะได้พบว่าตนเองถนัดอะไร และต้องมีการเรียน“จริยธรรมศึกษา”
มรรค 8
สัมมาทิฏฐิ
ความเห็นที่ถูกต้อง
สัมมาสังกัปปะ
ความคิดที่ถูกต้อง
สัมมาวาจา
วาจาที่ถูกต้อง
สัมมากัมมันตะ
การปฏิบัติที่ถูกต้อง
สัมมาอาชีวะ
การหาเลี้ยงชีพที่ถูกต้อง
สัมมาวายามะ
ความเพียรที่ถูกต้อง
สัมมาสติ
การมีสติที่ถูกต้อง
สัมมาสมาธิ
การมีสมาธิที่ถูกต้อง
วิธีการของการศึกษา
การสอนตามขั้นทั้ง 4 ของอริยสัจ ได้แก่ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค อันเป็นขั้นตอนที่คล้ายกับกระบวนการวิทยาศาสตร์
ปัญหาความเข้าใจเกี่ยวกับปรัชญาศึกษา
ครูมักตอบไม่ได้ว่า
ครูใช้ปรัชญาหรือหลักการอะไรในการสอน
ครูบางคนมีความเชื่อในแนวคิดใดแนวคิดหนึ่ง แต่พฤกรรมการสอนไม่สอดคล้องกับแนวคิด