Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

มารดาอายุ 32 ปี คลอดบุตรคนที่ 4, สถานการณ์ที่ 3, นางสาวปภาวี สุขชาติ…

- - - - กระตุ้น myoepithelial cell
        
        เกิดการหดตัวบีบน้ำนมจาก alveoli
        
        หลั่งน้ำนมผ่านท่อ
        
        น้ำนมไหล
        
        เรียก Let down reflex
        พบว่าทารกดูดนมข้างซ้าย แล้วน้ำนมข้างขวาไหลด้วย
  - - - เป็นภาวะปกติ มดลูกที่มีการยืดขยายมากขณะตั้งครรภ์ (ประมาณ 11 เท่าของก่อนตั้งครรภ์ ) จะลดขนาดลงในทันทีที่เด็ก และรกคลอดแล้ว มดลูกจะมีน้ำหนักประมาณ 1,000 กรัมกว้าง 12 ซม. ยาว 5 ซม. หนา 8 -10 ชม. สามารถคลำไปทางหน้าท้อง มีลักษณะเป็นก้อนแข็งจากการหดรัดตัว ของกล้ามเนื้อมดลูก ระดับของมดลูกจะอยู่ที่ระดับสะดือ หรือต่ำกว่าเล็กน้อย ทั้งนี้เนื่องจากการหย่อนของช่องคลอด ผนังมดลูกส่วนล่าง และกล้ามเนื้อของพื้น เชิงกราน ( Pelvic floor ) แต่ภายหลัง 24 ชั่วโมงไปแล้วระดับของมดลูกจะลอยสูงขึ้นมาอยู่เหนือสะดือเล็กน้อย
    - - เป็นปกติ ตามลักษณะของ Lochia rubra น้ำคาวปลาที่ออกมาในระยะ 2-3 วันแรกหลังคลอดเนื่องจากในระยะนี้แผลภายในโพรงมดลูกยังใหม่อยู่การซ่อมแซมยังเกิดขึ้นน้อย สิ่งที่ขับออกมามีลักษณะสีแดงคล้ำประกอบด้วย เลือดเป็นส่วนใหญ่น้ำคร่ำเศษเยื่อหุ้มเด็กเยื่อบุมดลูก และขี้เทา ลักษณะเลือดไม่เป็นก้อน
        
        กิจกรรมการพยาบาล :
        
        แนะนำให้มารดาใส่ผ้าอนามัย ประเมินลักษณะของน้ำคาวปลา โดยเฉพาะ สี ปริมาณ และกลิ่นของน้ำคาวปลา
        
        ประเมินลักษณะของน้ำคาวปลาในช่วง 1-2 วันแรกไม่ควรเกิน 1 แผ่นผ้าอนามัย ใน 1 ชั่วโมง ประเมินทุก 30 นาที่เพื่อประเมิน การสูญเสียเลือด และภาวะมดลูกหดรัดตัวไม่ดี
        
        แนะนำให้สตรีตั้งครรภ์สังเกตลักษณะของน้ำคาวปลา โดยปกิจะมีสีจางลงและมีบริมาณลดลงเรื่อยจนแห้งสนิท
        
        แนะนำให้สตรีตั้งครรภ์เปลี่ยนผ้าอนามัยสม่ำเสมอ ไม่หมักหมมนานจนเกินไป
  - - - นมค้างในเต้า
        
        ยับยั้ง
        
        Prolactin
        
        การสร้างนมลดลง
        พบมารดาน้ำนมไหล 1-2 หยด
        
        6 wksต่อมา
        
        มารดาให้ลูกกินนมแม่
        สลับกับนมผสม
        
        1 more item...
        
        ท่อน้ำนมเกิดการอุดตัน
        
        เต้านมอักเสบ
        
        ข้อวินิจฉัย : สตรีตั้งครรภ์มีภาวะเต้านมอักเสบ
        
        ข้อมูลสนับสนุน :
        
        SD : 2 วันหลังคลอด มารดาบอกว่า ‘ ไม่อยากให้ลูกดูดนม’,’เมื่อทารกดูดนมข้างซ้าย จะมีน้ำนมไหลจากเต้านมข้างขวาด้วย’
        
        OD : 3 วันหลังคลอด สังเกตเห็นตุ่มน้ำบริเวณหัวนมข้างขวา มีรอยแตก เลือดซึม
        
        เกณฑ์ :
        
        มารดาสามารถให้ทารกดูดนมได้
        
        ไม่พบตุ่มน้ำ รอยแตก และเลือดซึมบริเวณหัวนมข้างขวา
        
        มารดารู้สึกเจ็บขณะทารกดูดนม
        
        ไม่พบก้อน และการอักเสบบริเวณเต้านมข้างขวา
        
        กิจกรรมการพยาบาล :
        
        อธิบายถึงสาเหตุที่ทำให้เต้านมคัดตึง คือการให้ลูกดูดนมไม่ถูกวิธีลูกอมหัวนมไม่ลึกถึงลานนม เพื่อให้มารดา เข้าใจในการให้นมทารกที่ถูกวิธี
        
        ดูแลบีบน้ำนมออกจากเต้าด้วยมือจนกระทั่งลานนมนิ่มลูกสามารถ คาบลานนมได้ติด เพื่อให้ทารกดูดนมได้ง่ายขึ้น
        
        ดูแลให้ยาแก้ปวด ตามแผนการรักษา เพื่อบรรเทาอาการปวด
        
        ฝึกมารดาหลังคลอดประคบเต้านมและบีบน้ำนมด้วยตนเอง เพื่อให้มารดาประคบเต้านมและบีบน้ำนมได้ ถูกวิธี
        
        แนะนำมารดาให้ทารกดูดนมบ่อยขึ้นอย่างน้อยทุก 1-2 ชั่วโมง ให้เวลาทารกดูดอย่างน้อย 15 - 20 นาที่เพื่อ ลดการคัดตึงของเต้านมและกระตุ้นการหลั่งน้ำนม
        
        ให้กำลังใจโดยให้ญาติและสามีเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลเต้านมคัดตึง เช่นฝึกให้ช่วยประคบและบีบน้ำนม ออกจากเต้านมมารดาหลังคลอด
    - - ลำไส้ไม่มีการขับขี้เทา
        
        ไม่ขับ Billirubin
        
        ตรวจร่างกาย
        
        ทารกมีนัยย์ตา สีผิวบริเวณใบหน้า
        และอกมีสีเหลือง
    - - ข้อมูลสนับสนุน :
        
        OD : 3 วันหลังคลอด สังเกตเห็นตุ่มน้ำบริเวณหัวนมข้างขวา มีรอยแตก เลือดซึม
        
        SD : มารดาเจ็บขณะทารกดูดนม
      - เป้าหมาย : สตรีตั้งครรภ์ไม่มีภาวะหัวนมแตก
      - เกณฑ์ :
        
        มารดาสามารถให้ทารกดูดนมได้
        
        ไม่พบตุ่มน้ำ รอยแตก และเลือดซึม
        
        มารดาไม่รู้สึกเจ็บขณะทารกดูดนม
      - กิจกรรมการพยาบาล :
        
        อธิบายถึงสาเหตุที่ทำให้หัวนมแตกคือการอุ้มทารกดูดนมไม่ถูกวิธี ลูกอมหัวนมไม่ลึกถึงลานนม เพื่อให้มารดา เข้าใจในการให้นมทารกที่ถูกวิธี
        
        แนะนำให้บีบน้ำนมทาบริเวณหัวนมที่แตกแล้วปล่อยให้แห้งเอง แล้วค่อยใส่ยกทรงโดยใช้แผ่นซับน้ำนม หรือกี่ระดาษนุ่มรองในยกทรง เพื่อป้องกันการแตกของหัวนมเพิ่มขึ้น และช่วยในการสมานรอยแตกบนหัวนม
        
        ฝึกให้แม่อุ้มทารกในท่าที่ถนัด และสบายก่อนให้ทารกดูดนม เพื่อลดความเจ็บปวดจากหัวนมแตก
        
        สอนและช่วยจัดทำอุ้มให้ทารกดูดนมแม่ โดยการสอนท่าฟุตบอล เพราะจะทำให้ทารกอมหัวนมได้ลึกขึ้น
        
        ให้ญาติและสามีเข้ามามีส่วนร่วมในการให้นมบุตร เช่นการบีบน้ำนมทาบริเวณที่หัวนมแตก
      - ข้อวินิจฉัย : เกิดภาวะหัวนมแตก
      - เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย
- - - - กิจกรรมการพยาบาล :
        
        ในช่วง 6 ชั่วโมงแรกหลังคลอด แนะนำไม่ให้หญิงตั้งครรภ์ลุกไปไหนมาไหนเอง เช่น ไปเข้าห้องน้ำเนื่องจากอาจจะทำให้ความดันโลหิตต่ำวิงเวียนศีรษะ และเป็นลมได้
        
        แนะนำให้หญิงตั้งครรภ์ในการลุกขึ้นจากเตียงครั้งแรก ๆ หลีกเลี่ยงการลุกขึ้นแบบเปลี่ยนท่าทีันที่เช่น ลุกจากท่านอนหงายเป็นท่านั่งจะทำให้เกิดภาวะ Otthostatic
- - - - มดลูกหดรัดตัวไม่ดี
        
        คลำพบลอนนิ่มบริเวณสะดือ
        
        ข้อวินิจฉัย : เสี่ยงต่อการตกเลือดหลังคลอด
        
        กิจกรรมการพยาบาล :
        
        จัดให้อยู่ในบริเวณที่เข้าถึงได้ง่าย
        
        วัดและลงบันทึกสัญญาณชีพหลังคลอดรกทุก 15 นาที ใน 1 ชั่วโมงแรก และทุก 30 นาทีในชั่วโมงที่สอง
        
        ประเมิน และบันทึกการหดรัดตัวของมดลูก และเลือดที่ออกทางช่องคลอดในชั่วโมงที่สอง
        
        ตรวจดูลักษณะโป่งนูนของกระเพาะปัสสาวะ
        
        ดูแลให้คลึงมดลูกทุก 15 นาทีนาน 1 นาที เพื่อกระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก
        
        ประเมินแผลฝีเย็บที่ 1 และ2 ชั่วโมงหลังคลอด ถ้าพบปัญหาให้ทำการแก้ไข
        
        ให้ความรู้แก่มารดาหลังคลอดเรื่องการดูแล แผลฝีเย็บการสังเกตน้ำคาวปลา การให้นมบุตร
        
        สังเกตสภาพทั่วไปของผู้คลอดก่อนย้ายไปตึกหลังคลอด และก่อนย้ายพยาบาลห้องคลอด ต้องประสานงานกับพยาบาลตึกหลังคลอด เพื่อส่งต่ออาการของ ผู้คลอดและรายละเอียดข้อมูลอื่น ๆ