Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
ความผิดปกติของหนทางคลอด ( abnormality of passage) - Coggle Diagram
ความผิดปกติของหนทางคลอด
( abnormality of passage)
ความผิดปกติของช่องเชิงกรานแท้
(abnormality of true pelvis)
เชิงกรานแคบ (contraction of the pelvic)
ช่องเข้าเชิงกรานแคบ
(contraction of the pelvic inlet)
ช่องเข้าเชิงกรานที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางหน้า-หลัง
(obstetric conjugate diameter) สั้นกว่า 10 cm. (ปกติ10.5 cm.)
เส้นผ่าศูนย์กลางตามแนวขวาง(transverse diameter) สั้นกว่า 12 cm. (ปกติ13.5 cm.)
โดยในทางปฏิบัติวัดได้จากค่าdiagonal conjugate diameter
ซึ่งจะมีค่ามากกว่าค่า obstetric conjugatediameter 1.2 -2.0 cm. (ปกติ 11.5-12.0 cm.)
ช่องภายในเชิงกรานแคบ
(contraction of midpelvis)
ระยะระหว่างischial spine ทั้งสอง
(interspinous diameter) น้อยกว่า 10.5 cm.
ช่องออกเชิงกรานแคบ
(contraction of the pelvic outlet
ระยะระหว่าง ischial tuberosity (intertuberous diameter) น้อยกว่า 8 cm.
มุมใต้กระดูกหัวเหน่า(subpubic arch) ที่แคบน้อยกว่า 85 องศา
ผลรวมของ posterior saggital diameter กับ
intertuberousdiameter น้อยกว่า15 cm.
ช่องเชิงกรานแคบทุกส่วน
(generally contracted pelvis)
เชิงกรานแคบทั้งช่องเข้า ช่องภายในและช่องออก
ผลกระทบ
ปากมดลูกเปิดขยายช้ากว่าปกติ หรือไม่เปิดขยาย
ถุงน้ำทูนหัวแตกก่อนกำหนด เนื่องจากส่วนนำไม่ลงช่องเชิงกราน
เกิดสายสะดือพลัดต่ำ และสายสะดือถูกกดจนทารกขาดออกซิเจน
มีการเกยกันของกระดูกกะโหลก (Molding)มากกว่าปกติ
ทารกมีCaput succedaneum
เกิดภาวะมดลูกแตก
เกิดรอยทะลุระหว่างผนังช่องคลอด จากการที่ศีรษะทารกกดกับกระดูกเชิงกรานเป็น
เวลานานทำให้เกิดเนื้อตายบริเวณเนื้อเยื่อช่องทางคลอด
เกิดการติดเชื้อในระหว่างการคลอดและหลังคลอด
ชิงกรานหักหรือแตก (fracture of pelvic)
ทำให้คลอดทางช่องคลอดไม่ได้
สาเหตุส่วนใหญ่มาจากอุบัติเหตุ ทำให้เชิงกรานผิดรูป ทำให้เกิดการคลอดติดขัด
เชิงกรานผิดสัดส่วนหรือพิการ (abnormal of pelvic
สาเหตุ
-เป็นมาแต่กำเนิด
-ขาดสารอาหาร
-ขาดฮอร์โมน
-เป็นโรคกระดูกบางอย่าง เช่น โรคกระดูกอ่อน
-ส่วนสูงน้อยกว่า 145 cm.
-อายุน้อยกว่า18ปีหรือมากกว่า35ปี เป็นต้น
การวินิจฉัย
ซักประวัติการคลอดในครรภ์ก่อน เกี่ยวกับอุบัติเหตุเชิงกรานหัก ท่าทางการเดินที่ผิดปกติ ส่วนสูงน้อยกว่า140 ซม.
การตรวจหน้าท้อง มักพบว่าไม่มีการengagement ของศีรษะเมื่อเข้าสู่ระยะคลอดแล้ว เมื่อกดบริเวณยอดมดลูกพบว่าศีรษะมาเกยติดอยู่ที่รอยต่อกระดูกหัวเหน่า หรือทารกอยู่ในท่าผิดปกติ
การตรวจภายใน
-กรณีช่องเข้าเชิงกรานแคบพบ diagonal conjugate diameter และ transverse diameterแคบ
-กรณีช่องภายในเชิงกรานแคบ พบ interspinous diameterแคบ และ ischial spine แหลม
-กรณีช่องทางออกเชิงกรานแคบ พบ ischial tuberosity และ subpubic arch แคบ มัก
พบปลายกระดูกก้นกบไม่สามารถยืดขยายไปด้านหลังได้
ถ่ายภาพรังสี เพื่อประเมินขนาดของช่องเชิงกราน
การตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง ใช้ประเมินขนาดศีรษะทารกแต่ไม่สามารถประเมินขนาดช่องเชิง
กรานได้แน่นอน
การพยาบาล
ประเมินลักษณะช่องเชิงกราน
ติดตามความก้าวหน้าของการคลอด และส่งเสริมความก้าวหน้าของการคลอดเช่น จัดท่า
ศีรษะสูง ดูแลกระเพาะปัสสาวะให้ว่าง ดูแลการได้รับยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก สอนเบ่งอย่างถูกวิธี
ประเมินเสียงหัวใจทารก
เมื่อการคลอดไม่ก้าวหน้า ดูแลผู้คลอดเพื่อการทำสูติศาสตร์หัตถการ เช่นการผ่าตัดคลอด
ตามแผนการรักษา
ภาวะศีรษะทารกและช่องเชิงกรานไม่ได้สัดส่วนกัน (cephalopelvicdisproportion : CPD)
มีความแตกต่างของขนาดศีรษะทารก
และอุ้งเชิงกราน ทำให้ทารกไม่สามารถคลอดทางช่องคลอดได้
แบ่ง 2 ชนิด
ภาวะไม่ไม่สัดส่วนอย่างแท้จริง ( true disproportion)
การไม่ได้สัดส่วนแบบสัมพัทธ์ (relative disproportion)
ผลกระทบ
การเกิดภาวะศีรษะทารกและช่องเชิงกรานไม่ได้สัดส่วนกัน
ทำให้เกิดการคลอดยาก คลอดยาวนาน คลอดติดขัด มดลูกแตก
สายสะดือพลัดต่ำ ทารกขาดออกซิเจนและได้รับบาดเจ็บจากการคลอด
ช่องทางคลอดฉีกขาด ผู้คลอดอ่อนเพลีย
การวินิจฉัย
เหมือนการวินิจฉัยช่องเชิงกรานผิดปกติ
การพยาบาล
เหมือนการพยาบาลที่มีช่องเชิงกรานแท้ผิดปกติ และประเมินความผิดปกติของขนาดและรูปร่างของทารก
ความผิดปกติของเชิงกรานส่วนที่เป็นกล้ามเนื้อ และเอ็น
ความผิดปกติของอวัยวะสืบพันธุ์
ปากช่องคลอด
ปากช่องคลอดตีบ ฝีเย็บผิดปกติหรือแข็งตึงมากกว่าปกติอาจเกิดจากแผลผ่าตัดเดิม มารดาอายุน้อยหรืออายุเกิน 35 ปี มีก้อนเนื้อ หรือเนื้องอก
สามารถช่วยเหลือการคลอดโดยตัดฝีเย็บให้กว้าง
ช่องคลอด
มีการตีบและแข็ง มีพังผืด มีก้อนเนื้องอก
อาจช่วยเหลือการคลอดโดยการผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง
ปากมดลูก
ปากมดลูกตีบแข็ง อาจทำให้ปากมดลูกเปิดขยายไม่ได้
ปากมดลูกบวม
มักเกิดบริเวณปากมดลูกด้านหน้าจากการคลอดยาวนาน ศีรษะกดปากมดลูกอยู่เป็นเวลานาน หรือในรายที่เบ่งในขณะที่ปากมดลูกยังเปิดไม่หมด
แก้ไขโดย : ขณะรอคลอดให้ผู้คลอดนอน
ตะแคง ยกปลายเตียงสูง รแนะนำการหายใจเพื่อไม่ให้รู้สึกอยากเบ่ง ใช้นิ้วมือช่วย
รูดปากมดลูกให้พ้นศีรษะทารกอย่างช้าๆ ในขณะช่วยคลอดเพื่อป้องกันปากมดลูกฉีกขาด
รายที่ปากมดลูกแข็งใช้นิ้วมือช่วยรูดขยายปากมดลูกโดยรอบ
หากไม่ได้ผลรายงานแพทย์พิจารณาผ่าตัดคลอด
มดลูก
มดลูกคว่ำหน้า (anteflexion):
ทำให้ fetal axis pressure ไม่ดีส่วนนำไม่ลงเชิงกราน
มดลูกคว่ำหลัง(retroflexion)
มักทำให้เกิดการแท้ง หากตั้งครรภ์ต่อได้มักทำให้เกิดการเปิด
ขยายของปากมดลูกล่าช้า
เนื้องอก
ทำให้ขัดขวางการเคลื่อนต่ำของส่วนนำ
อาจพิจารณาผ่าตัดคลอด