Please enable JavaScript.

Coggle requires JavaScript to display documents.

การพยาบาลในระยะที่ 1,2 ของการคลอด - Coggle Diagram

- - - - -เริ่มเจ็บครรภ์จริงไปจนถึงปาดมดลูกเปิด 3 ซม.
        -ครรภ์แรกใช้เวลา ไม่เกิน 20 ชม. ครรภ์หลังไม่เกิน 14 ชม.
        -มีการหดรัดตัวทุก 5-10 นาที
    - - -เริ่มตั้งแต่ปากมดลูกเปิด 3-10 ซม.
        -ในครรภ์แรกเปิดอย่างน้อย 1.2 ซม./ชม. ครรภ์หลังอย่างน้อย 1.5 ซม./ชม.
        -มีการหดรัดตัวทุก 2-3 นาที
      - แบ่งเป็นช่วงย่อยๆดังนี้
        
        -ระยะปากมดลูกเปิดอย่างรวดเร็ว ปากมดลูกเปิด 3-5 ซม.
        
        -ระยะปากมดลูกเปิดอย่างรวดเร็วมากที่สุด ปากมดลูกเปิด 5-9 ซม.
        
        -ระยะปากมดลูกเปิดช้าลง ปากมดลูกเปิด 9-10 ซม.
  - - - 1.1การหดรัดตัวของกล้ามเนื้อมดลูก
        -กล้ามเนื้อมดลูกอยู่นอกอำนาจจิตใจ
        -เกิดขึ้นเป็นจังหวะสม่ำเสมอ
        
        แบ่งออก 4 ประการ
        
        1.ระยะการหดรัดตัวหรือความนาน
        
        2.ระยะพัก
        
        3.ระยะห่างของการหดรัดตัวและความถี่
        
        4.ความรุนแรง
      - 1.2 การทำงานประสานกันของกล้ามเนื้อมดลูก
        
        -กล้ามเนื้อมดลูกส่วนบน เรียกว่า active segment
        -กล้ามเนื้อมดลูกส่วนล่าง เรียกว่า passive segment
        -ลักษณะเรียงตัวเป็นวงกลม
        -ส่วนบนและส่วนล่างมีความก้าวหน้าของการคลอด
      - 1.3การสั้นบางและการเปิดขยายของปากมดลูก
        
        การสั้นบาง(effacement)
        -ปากมดลูกสั้นลงเกิดจากกล้ามเนื้อปาดมดลูก
        
        การเปิดขยาย(dilatation)
        -การขยายของ external os ในระยะก่อนคลอด
        -จะปิดสนิทหรือเปิดเพียง 2-3 มิลลิเมตร
        -ปากมดลูกเปิดขยายได้เส้นผ่าศูนย์กลาง 10 ซม.
      - 1.4การมีมูกหรือมูกปนเลือดออกทางช่องคลอด
        
        -ขณะตั้งครรภ์จะมีปากมดลูก ลักษณะเหนียวข้นอุดอยู่ที่ปากมดลูก เรียก mucous plug
        -mucous show ลักษณะเป็นมูกใสๆ หรือเหลืองข้นๆ
      - 1.5การเปลี่ยนแปลงของน้ำทูนหัว และภายในถุงน้ำคร่ำ
        -ถุงน้ำทูนหัว
        -ปกติมีค่าประมาณ 50 mmHg
        -ทำให้ทารกไม่ขาดออกซิเจนและไม่ถูกบีบรัดโดยตรงจากแรงในการหดรัดตัวของมดลูก
        
        ส่วนนำที่มาอุดกั้นบริเวณมดลูกส่วนล่าง ถูกแบ่งเป็น 2 ส่วน
        
        -น้ำที่อยู่ต่ำกว่าส่วนนำ
        
        -น้ำที่อยู่เหนือส่วนนำล้อมรอบตัวทารก
      - 1.6การหดรัดตัวของกล้ามเนื้อเอ็นต่างๆที่ยึดมดลูก
        
        1.Round ligment
        -การหดรัดตัวจะทำให้ rond ligement สั้นลง
        -ทำให้มดลูกสูงขึ้น
        
        2.Utero-sacral ligement
        -เกาะอยู่ด้านหลังของคอมดลูก
        
        3.Cardinal ligement
        -ยึดเกาะบริเวณสองข้างของคอมดลูก
        -ผนังด้านข้างของช่องเชิงกราน
    - - 2.1 Cardiac output
        
        การหดรัดตัวของมดลูกแต่ละครั้ง จะมีเลือดจากมดลูกเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิตของมารดา
        
        ประมาณ 400 มิลลิลิตร
      - 2.2 Blood pressure
        
        ความดัน systolic เพิ่มขึ้น 10-15 mmHg
        
        ความดัน diastolic เพิ่มขึ้น 5-10 mmHg
      - 2.3 pulse
        
        ชีพจรจะไม่เปลี่ยนแปลงเมื่ออยู่ในท่านอนตะแคง
        
        โดยทั่วไปเฉลี่ย 80-100 ครั้ง/นาที
    - - -มี Hemoglobin เพิ่ม 1.2 gm%
      - -ลดลงในวันแรกหลังคลอด
      - -ในระยะที่ ๅ ของการคลอด WBC เพิ่มขึ้น 15,000 cell/mm3
    - - การหายใจจะเพิ่มขึ้นเล็กน้อย
        
        ขณะมดลูกหดรัดตัว อัตราการหายใจเพิ่มขึ้น 60-70 ครั้ง/นาที
    - - การทำงานของกระเพาะอาหารช้า
        
        การเคลื่อนไหวและการดูดซึมของลำไส้ลดลง
        
        มีการคั่งค้างในกระเพาะอาหารนาน
    - - มีปัสสาวะมากและพบในโปรตีนในปัสสาวะระดับ trace ถึง +1
        
        กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะมีความตึงตัวลดลง
    - - มีอาการปวดหลังและปวดตามข้อต่างๆ
        
        มีการคลายตัวของเอ็นยึดกระดูก
    - - ต่อมไร้ท่อทำงานมากขึ้น
        
        มีการหลั่ง estrogen ลดลง
  - - - -ถูกแยกจากสังคม
        -การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาในการคลอด
        
        การขาดความรู้
        -สิ่งแวดล้อมในโรงพยาบาล
  - - - 1.ให้การพยาบาลที่มีประสิทธิภาพโดย
        
        ดูแลให้ผู็คลอดได้รับความสุขสบาย
        
        ใช้หลัก aseptic technique ตลอดระยะเวลาการคลอด
        
        เฝ้าดูและสังเกตอาการของผู้คลอดอย่างใกล้ชิด
        
        ให้การพยาบาลแก่ผู้คลอดที่เกิดภาวะแทรกซ้อนอย่างรีบด่วนได้
      - 2.เข้าใจถึงภาวะจิตสังคมของมารดาในระยะคลอด
        - การพยาบาลในระยะนี้แบ่งเป็น 2 ช่วง
        
        1.การพยาบาลในระยะแรกรับ
        
        1.การซักประวัติ
        
        ข้อมูลทั่วไป
        
        อาการสำคัญที่มาโรงพยาบาล
        
        ประวัติการตั้งครรภ์ปัจจุบัน
        
        ประวัติการตั้งครรภ์ และการคลอดในอดีต
        
        ประวัติการเจ็บป่วยในอดีตและปัจจุบัน
        
        ประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัว
        
        2.การตรวจร่างกาย
        
        ตรวจร่างกายทั่วไป
        -ชั่งน้ำหนัก วัดส่วนสูง
        -ตรวจสัญญาณชีพ
        -ตรวจลักษณะร่างกายทั่วๆไป
        -ตรวจร่างกายตามระบบต่างๆ
        
        ตรวจครรภ์
        -การดู
        -การคลำ
        -การฟังเสียงอัตราการเต้นของหัวใจทารกในครรภ์
        -การประเมินการหดรัดตัวของมดลูก
        
        ตรวจความก้าวหน้าของการคลอดจากการตรวจภายในช่องคลอด
        ข้อบ่งชี้ในการตรวจ
        -เมื่อรับใหม่ผู้คลอดที่ไม่มีข้อห้าม
        -เมื่อมีอาการแสดงที่บ่งชี้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น
        -เมื่อถึงเวลาอันเหมาะสมในการตรวจ
        วิธีการตรวจ
        -การเปิดขยายของปากมดลูก ประเมินความกว้างของปากมดลูก
        -ความบางของปากมดลูก ประเมินการบางเป็นร้อยละ
        -สภาพถุงน้ำทูนหัว
        -ระดับของส่วนนำ
        -ลักษณะของส่วนนำ
        -ตำแหน่งของปากมดลูก
        -ขนาดของเชิงกราน
        -สภาพฝีเย็บ
        
        การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
        -ส่วนใหญ่จะได้รับการตรวจ Hematrocrit,blood type,Rh test,VDRL,HBsAg ประมาณ 1-2 ครั้งก่อนคลอด
        -ตรวจหา albumin และ sugar ในปัสสาวะเพื่อประเมินความเสี่ยงต่อภาวะความดันโลหิตสูง
    - - 1.การเตรียมบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์
      - 2.การสวนอุจจาระ
        
        ข้อห้ามในการสวนอุจจาระ
        
        มีประวัติเลือดออกทางช่องคลอด
        
        เมื่อใกล้คลอด ครรภ์แรกปากมดลูกเปิด 8 ซม. ขึ้นไป
        
        มีถุงน้ำแตก
        
        ครรภ์ไม่ครบกำหนดคลอด
        
        มีความผิดปกติของหลอดเลือดและหัวใจ
        
        ผู้คลอดเป็นริดสีดวงทวารระยะอักเสบ
        
        มีอุจจาระร่วงภายใน 24 ชม.ก่อนสวนอุจจาระ
        
        3.การทำความสะอาดร่างกาย
        
        4.การพยาบาลด้านจิตสังคม
        
        แสดงพฤติกรรมต้อนรับผู็คลอดด้วยสีหน้ายิ้มแย้ม
        
        แสดงพฤติกรรมยอมรับการแสดงออกของผู้คลอด
        
        ปฐมนิเทศผู้คลอดเกี่ยวกับสถานที่
        
        ภายหลังการประเมินสภพด้วยการซักประวัติ
        
        ปฏิบัติการพยาบาลด้วยความนุ่มนวล
        
        ควรอนุญาตให้สามีหรือญาติเข้ามาช่วยบีบนวด ให้กำลังใจ
      - 5.การบันทึกการพยาบาลเมื่อรับใหม่ผู้คลอด
    - - 1.การพยาบาลด้านสุขวิทยา
        
        การรับประทานอาหาร
        
        การขับถ่าย
        
        การพักผ่อนและการนอนหลับ
        
        ท่าของผู้คลอดและการทำกิจกรรม
      - 2.การพยาบาลเพื่อบรรเทาความเจ็บปวด
        
        ให้ความรู้เกี่ยวกับการคลอด
        
        ทบทวนเทคนิคการผ่อนคลายความเจ็บปวดที่ผู้คลอดได้รับ
        
        ประคบด้วยความร้อนและความเย็น
        
        การบรรเทาปวดด้วยน้ำ
      - 3.การประเมินความก้าวหน้าของการคลอด
        
        การตรวจภายนอก
        -การหดรัดตัวของมดลูก
        -การเคลื่อนต่ำของส่วนนำ
        -การเปลี่ยนแปลงของ show เมื่อใกล้คลอด
      - การตรวจทางช่องคลอด
        -fully dilatation
        -การเคลื่อนต่ำของส่วนนำ
        -การหมุนภายในหัวเด็ก
      - 4.การควบคุมการหดรัดตัวของมดลูก
      - 5.การประเมินสภาพของมารดาและทารกในครรภ์อย่างใกล้ชิด
      - 6.การพยาบาลด้านจิตสังคม
- - - - -การหดรัดตัวของมดลูก
      - -การหดรัดตัวของกล้ามเนื้อหน้าท้องและกระบังลม
    - - -รู้สึกอยากเบ่งหรืออยากถ่ายอุจจาระ
        -ฝีเย็บโป่งตึง หรือรูทวารหนักเปิด
        -มองเห็นส่วนนำของทารก
        -มีการแตกของน้ำทูนหัว
        -มีมูกปนเลือดออกทางช่องคลอดเพิ่มมากขึ้น
  - - - 1.Engagement
        
        การเคลื่อนเข้าสู่อุ้งเชิงกรานของศีรษะ
        
        ข้อมูลการตรวจของแต่ละท่า
        
        1.Pawlik's Grip ไม่สามารถโยกหัวเด็กเคลื่อนไหวไปมาได้
        
        2.Bilateral inguinal grip ปลายมือทั้งสองที่ตามบริเวณด้านข้างของส่วนนำลงไปหากระดูกหัวเหน่า
        
        กลไกของศีรษะทารก
        
        1.Molding คือ การเปลี่ยนแปลงของรูปร่างของหัวเด็กให้ขนาดเล็กลง
      - 2.Descent
        
        ศีรษะเคลื่อนต่ำลงมาตามช่องทางคลอด
        
        เกิดจากแรงดันของน้ำคร่ำ
        
        เกิดจากการบีบรัดตัวของกล้ามเนื้อผนังหน้าท้อง
      - 3.Flexion
        
        การก้มของศีรษะทารกจนคางชิดหน้าอก
        
        ทารกใช้เส้นผ่าศูนย์กลางที่เล็กที่สุดเป็นส่วนนำ ผ่าานทางช่องคลอดออกมา
        
        สิ่งที่ช่วยให้เกิดการก้มของศีรษะทารก
        
        1.Fetal axis pressure
        
        2.ลักษณะของช่องเชิงกราน
        
        3.แรงบีบจากผนังช่องทางคลอดที่ล้อมรอบตัวเด็กอยู่
        
        แรงต้านทานเสียดสีจากช่องคลอดที่ล้อมรอบหัวเเด็กอยู่
      - 4.lnternal rotation
        
        -การหมุนของส่วนศีรษะทารกเกิดภายในช่องเชิงกราน
        -ช่องเชิงกรานมีลักษณะ รูปรีตามแนวยาว
      - 5.Extention
        
        -การที่ศีรษะทารกเงยหน้าผ่านพ้นช่องทางคลอดออกมา
      - 6.Restitution
        
        -การหมุนกลับของศีรษะทารกภายนอกช่องคลอด
      - 7.Expulsion
        
        -การขับเคลื่อนเอาตัวเด็กออกมาทั้งหมด
        -ทำให้ posterior shoulder คลอดและส่วนที่เหลือคลอดตาม
  - - - -โดยประเมินทุก 5-10 นาที
        -ระยะนี้มดลูกจะหดรัดตัวทุก 2-3 นาที
        -ในการดูแลไม่ควรให้เกิดอันตรายอยู่ระหว่าง 45-60 วินาที
    - - -ฟังเสียงหัวใจทารกทุก 15 นาที
        -ฟังหลังจากมดลูกหดรัดตัวทุกครั้ง
        -อัตราการเต้นของหัวใจทารก 120-160 ครั้ง/นาทที
    - - -การตรวจและบันทึกสัญญาณชีพ
      - -ควรงดน้ำและอาหาร
      - -ดูแลกระเพาะปัสสาวะให้ว่างอยู่เสมอ
      - -การพักผ่อน
      - -การช่วยเหลือเกี่ยวกับความเจ็บปวดในการคลอด
    - - -ดูระยะถี่ห่างของแรงเบ่ง
      - -การเบ่งทุกครั้งต้องสัมพันธ์กันกับการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อมดลูก
      - -แนะนำวิธีเบ่งที่ถูกต้องให้แก่ผู้คลอด
    - - -เมื่อปากมดลูกเปิดหมด ไม่มีอะไรกีดขวางส่วนนำของเด็ก
    - - -แจ้งให้ผู้คลอดทราบถึงความก้าวหน้าของการคลอด
      - -เข้าใจพฤติกรรมของผู้คลอด
      - -ให้คำชมเชย
      - -ต้องระมัดระวังคำพูด
  - - - เตรียมสถานที่
        
        เตรียมเครื่องมือเครื่องใช้ในการทำคลอด
        
        การเตรียมผู้คลอด ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ
        
        การเตรียมผู้ทำคลอด
    - - การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์
        
        การปูผ้า
        
        การเชียร์เบ่ง
        
        การตัดฝีเย็บ
        
        การทำคลอดศีรษะ
        
        การทำคลอดไหล่
        
        การทำคลอดลำตัว
        
        การผูกและตัดสายสะดือ