Please enable JavaScript.
Coggle requires JavaScript to display documents.
KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC (KĨ THUẬT LƯỢC ĐỒ DÒNG THỜI GIAN (Cách tiến hành…
KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC
KĨ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN
Khái niệm : Là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm nhằm :
Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực
Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân HS
Phát triển mô hình có sự tương tác giữa HS với HS
Cách tiến hành
Hoạt động theo nhóm (4 người /nhóm)(có thể nhiều người hơn)
Mỗi người ngồi vào vị trí như hình vẽ minh họa (xem sơ đồ ở file đính kèm)
Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề,...)
Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về chủ đề...). Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút
Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận và thống nhất các câu trả lời
Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn (giấy A0)
Tác dụng
Kĩ thuật này giúp cho hoạt động nhóm có hiệu quả hơn, mỗi học sinh đều phải đưa ra ý kiến của mình về chủ đề đang thảo luận, không ỷ lại vào các bạn học khá, giỏi.
Áp dụng cho hoạt động nhóm với một chủ đề nhỏ trong tiết học, toàn thể học sinh cùng nghiên cứu một chủ đề.
Có thể thay số bằng tên của học sinh để sau đó giáo viên có thể đánh giá được khả năng nhận thức của từng học sinh về chủ đề được nêu.
KĨ THUẬT CÁC MẢNH GHÉP
Khái niệm : Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm
Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp (có nhiều chủ đề)
Kích thích sự tham gia tích cực của HS:
Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạt lại kết quả vòng 1 và hoàn thành nhiệm vụ ở Vòng 2).
Cách tiến hành
Vòng 1 : Nhóm chuyên gia
Hoạt động theo nhóm 3 đến 8 người [số nhóm được chia = số chủ đề x n (n = 1,2,...)]
Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ [Ví dụ : nhóm 1: nhiệm vụ A; nhóm 2: nhiệm vụ B, nhóm 3: nhiệm vụ C, ... (có thể có nhóm cùng nhiệm vụ)]
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi, chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình
Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành "chuyên gia" của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm ở vòng 2
Vòng 2 : Nhóm các mảnh ghép
Hình thành nhóm 3 đến 6 người mới (1 – 2 người từ nhóm 1, 1 – 2 người từ nhóm 2, 1 – 2 người từ nhóm 3...)
Các câu trả lời và thông tin của vòng 1 được các thành viên trong nhóm mới chia sẻ đầy đủ với nhau
Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu được tất cả nội dung ở vòng 1 thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày và chia sẻ kết quả
Lưu ý
Kĩ thuật này áp dụng cho hoạt động nhóm với nhiều chủ đề nhỏ trong tiết học, học sinh được chia nhóm ở vòng 1 (chuyên gia) cùng nghiên cứu một chủ đề.
Phiếu học tập mỗi chủ đề nên sử dụng trên giấy cùng màu có đánh số 1,2,...,n (nếu không có giấy màu có thể đánh thêm kí tự A, B, C, ... . Ví dụ A1, A2, ... An, B1, B2, ..., Bn, C1, C2, ..., Cn)
Sau khi các nhóm ở vòng 1 hoàn tất công việc giáo viên hình thành nhóm mới (mảnh ghép) theo số đã đánh, có thể có nhiều số trong 1 nhóm mới. Bước này phải tiến hành một cách cẩn thận tránh làm cho học sinh ghép nhầm nhóm
Trong điều kiện phòng học hiện nay việc ghép nhóm vòng 2 sẽ gây mất trật tự.
KĨ THUẬT ĐỘNG NÃO
Là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới mẻ, độc đáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận nhóm. Các thành viên được cổ vũ tham gia một cách tích cực, không hạn chế các ý tưởng (nhằm tạo ra "cơn lốc" các ý tưởng).
Quy tắc của động não: Không đánh giá và phê phán trong quá trình thu thập ý tưởng của các thành viên; liên hệ với các ý tưởng đã được trình bày; khuyến khích số lượng các ý tưởng; cho phép sự tưởng tượng và liên tưởng.
KĨ THUẬT XYZ : Là một kỹ thuật nhằm phát huy tính tích cực trong thảo luận nhóm. X là số người trong nhóm, Y là số ý kiến của mỗi người cần đưa ra, Z là số phút dành cho mỗi người
KĨ THUẬT BỂ CÁ
Là kỹ thuật dùng cho thảo luận nhóm, trong đó một nhóm HS ngồi trước lớp hoặc giữa lớp và thảo luận với nhau, còn những HS khác trong lớp theo dõi cuộc thảo luận đó và sau khi kết thúc cuộc thảo luận thì đưa ra những nhận xét về cách ứng xử của những HS thảo luận.
Cách thực hiện :
Những người ngồi vòng ngoài có thể quan sát những người thảo luận tương tự như xem những con cá bơi trong một bể cá. Trong quá trình thảo luận, những người quan sát và những người thảo luận sẽ thay đổi vai trò cho nhau.
Câu hỏi dành cho những người quan sát: Người nói có nhìn vào những người đang nói với mình không? Họ có nói một cách dễ hiểu không? Họ có để những người khác nói hay không? Họ có đưa ra được những luận điểm đáng thuyết phục hay không? Họ có đề cập đến luận điểm của người nói trước mình không? Họ có lệch hướng khỏi đề tài hay không? Họ có tôn trọng những quan điểm khác hay không?
KĨ THUẬT DẠY HỌC BĂNG CHUYỀN
Cách tiến hành
HS được chia thành các nhóm, mỗi nhóm được giao giải quyết một nhiệm vụ khác nhau. Ví dụ: nhóm 1- thảo luận câu A, nhóm 2- thảo luận câu B, nhóm 3- thảo luận câu C, nhóm 4- thảo luận câu D,…
Sau khi các nhóm thảo luận và ghi kết quả thảo luận vào giấy A0 xong, các nhóm sẽ luân chuyển giáy AO ghi kết quả thảo luận cho nhau. Cụ thể là: Nhóm 1 chuyển cho nhóm 2, Nhóm 2 chuyển cho nhóm 3, Nhóm 3 chuyển cho nhóm 4, Nhóm 4 chuyển cho nhóm 1
Cứ như vậy cho đến khi các nhóm đã nhận lại được tờ giấy A0 của nhóm mình cùng với các ý kiến góp ý của các nhóm khác. Từng nhóm sẽ xem và xử lí các ý kiến của các bạn để hoàn thiện lại kết quả thảo luận của nhóm . Sau khi hoàn thiện xong, nhóm sẽ treo kết quả thảo luận lên tường lớp học.
Các nhóm đọc và góp ý kiến bổ sung cho nhóm bạn. Sau đó lại tiếp tục luân chuyển kết quả cho nhóm tiếp theo và nhận tiếp kết quả từ một nhóm khác để góp ý.
Ưu điểm
Phát huy tính tích cực của học sinh trong giải quyết vấn đề
Giúp học sinh có kĩ năng: hợp tác làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, xử lí thời gian, chia sẻ kinh nghiệm,...
Có được sự tham gia thu hút của toàn học sinh mỗi nhóm
Nhược điểm
Mỗi nhóm tìm hiểu 1 nội dung của vấn đề nên chỉ hiểu sâu về 1 nội dung đó mà chưa có sự tìm hiểu rộng, bao quát.
Nhiều học sinh trong nhóm có thể đùn đẩy trách nhiệm cho bạn khác bởi nhóm mình chỉ tìm hiểu về 1 nội dung nhỉ của vấn đề lớn
Những em rụt rè sẽ khó đưa ra câu trả lời trước nhóm.
Ví dụ
GV đưa ra một chủ đề: Em hãy nêu hiểu biết của mình về Thành phố Hồ Chí Minh. Gv phân nhóm tìm hiểu từng nội dung: Vị trí địa lí, lịch sử hình thành, con người, danh lam thắng cảnh, kinh tế,... mỗi nhóm làm một nội dung rồi truyền nhau để có được một tờ tổng kết đầy đủ.
KĨ THUẬT LƯỢC ĐỒ TƯ DUY
Khái niệm
Bản đồ tư duy (Mindmap) là phương pháp được đưa ra như là một phương tiện mạnh để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não. Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh
Ưu điểm
Ý chính sẽ ở trung tâm và được xác định rõ ràng.
Quan hệ tương hỗ giữa mỗi ý được chỉ ra tường tận. Ý càng quan trọng thì sẽ nằm vị trí càng gần với ý chính.
Liên hệ giữa các khái niệm then chốt sẽ được tiếp nhận lập tức bằng thị giác.
Ôn tập và ghi nhớ sẽ hiệu quả và nhanh hơn.
Thêm thông tin (ý) dễ dàng hơn bằng cách vẽ chèn thêm vào bản đồ
Mỗi bản đồ sẽ phân biệt nhau tạo sự dễ dàng cho việc gợi nhớ
Các ý mới có thể được đặt vào đúng vị trí trên hình một cách dễ dàng, bất chấp thứ tự của sự trình bày, tạo điều kiện cho việc thay đổi một cách nhanh chóng và linh hoạt cho việc ghi nhớ
Nội dung luôn có thể bổ sung, phát triển, sắp xếp lại
Học sinh được luyện tập phát triển, sắp xếp các ý tưởng
Cách tiến hành
Bước 1: Viết tên chủ đề ở trung tâm, hay vẽ một hình ảnh phản ánh chủ đề
Bước 2: Từ chủ đề trung tâm, vẽ các nhánh chính. Trên mỗi nhánh chính viết một khái niệm, phản ánh một nội dung lớn của chủ đề, viết bằng CHỮ IN HOA. Nhánh và chữ viết trên đó được vẽ và viết cùng một màu. Nhánh chính đó được nối với chủ đề trung tâm. Chỉ sử dụng các thuật ngữ quan trọng để viết trên các nhánh.
Bước 3 :Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nội dung thuộc nhánh chính đó. Các chữ trên nhánh phụ được viết bằng chữ in thường. Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo
ví dụ
Tìm hiểu bài Đồng bằng Bắc Bộ ở môn địa lí lớp 4, hs vẽ sơ đồ tư duy tìm hiểu về các đồng bằng lớn ở Bắc Bộ, sông ngòi và hệ thống ngăn lũ.
KĨ THUẬT PHÒNG TRANH
Khái niệm
Là kĩ thuật dạy học mà giáo viên đưa ra các nhiệm vụ , học sinh giải quyết các nhiệm vụ bằng cách phác họa lên những tờ giấy hoặc bìa
Cách tiến hành
Bước 1: GV nêu câu hỏi/ vấn đề cho cả lớp hoặc cho các nhó
Bước 2: Mỗi thành viên ( hoạt động cá nhân) hoặc các nhóm (hoạt động nhóm) phác hoạ những ý tưởng về cách giải quyết vấn đề trên một tờ bìa và dán lên tường xung quanh lớp học như một triển lãm tranh.
Bước 3: HS cả lớp đi xem “ triển lãm’’và có thể có ý kiến bình luận hoặc bổ sung
-Bước 4: Cuối cùng, tất cả các phương án giải quyết được tập hợp lại và tìm phương án tối ưu.
ví dụ
Bài Cơ quan sinh sản của thực vật có hoa môn khoa học lớp 4 hs vẽ tranh về các bộ phận sinh sản của thực vật có hoa
KĨ THUẬT LƯỢC ĐỒ DÒNG THỜI GIAN
Khái niệm: Lược đồ dòng thời gian là kĩ thuật dạy học chư yếu trong môn lịch sử lớp 4,5 giúp học sinh hệ thống kiến thức các sự kiên một cách logic dễ nh
Ưu điểm
Học sinh có thể hệ thống các kiến thức dõ dàng theo các mốc thời gian
Hệ thống kiến thức logic
Học sinh dễ học dễ nhớ
Cách tiến hành
-B1:Sắp xếp các sự kiện cần thể hiện trên dòng thời gian
-B2:Vẽ lược đồ
-B3:Điền các mốc quan trọng trên lược đồ
-B4:Sắp xếp các sự kiện vào lược đồ
-B5:Học sinh dựa vào lược đồ để đọc các thong tin cần hướng tới
-B6:Giao viên nhận xét và đánh giá
Nhược điểm
Nếu không biết cách trình bày lược đồ nhìn sẽ dối và học sinh khó năm bắt thông tin cần thiết
-Không hệ thống được chi tiết
-Nhiều sự kiện trong một thời điểm có thể gây nhầm lẫn
ví dụ: Bài 6 Ôn tập lịch sử và địa lý lớp 4
KĨ THUẬT TẠO NHÓM
Khái niệm: Là kỹ thuật dạy học trog đó giáo viên là người tổ chức cho học sinh chia thành các nhóm để thực hiện các nhiệm vụ học tập. Thông qua đó học sinh tích cực tương tác và trao đổi nhằm hình thành được kiến thưc, rèn luyện được kĩ năng và tích lũy được vốn kinh nghiệm
Lưu ý
-Phải đảm bảo tất cả các học sinh tham gia thảo luận nhóm
Tùy vào yêu cầu bài học mà GV chia nhóm theo các hình thức khác nha
Cần quy định thời gian thảo luận nhóm và trình bày kết quả thảo luận theo nhóm
Ưu điểm
Trong cách làm này, các thành viên có thể nêu lên được ý tưởng của mình
Nâng cao kĩ năng hoạt động nhóm cho các em
Nhược điểm
Kĩ thuật này chỉ giải quyết được duy nhất một vấn đề trong một thời điểm
Người tổ chức phải luôn có kế hoạch dự phòng cho moi vấn đề xảy ra
Kĩ thuật này khá mất nhiều thời gian
KĨ THUẬT TIA CHỚP
Khái niệm: Kỹ thuật tia chớp là một kỹ thuật huy động sự tham gia của các thành viên đối với một câu hỏi nào đó, hoặc nhằm thu thông tin phản hồi nhằm cải thiện tình trạng giao tiếp và không khí học tập trong lớp học, thông qua việc các thành viên lần lượt nêu ngắn gọn và nhanh chóng (nhanh như chớp!) ý kiến của mình về câu hỏi hoặc tình trạng vấn đề.
Quy tắc thực hiện
Có thể áp dụng bất cứ thời điểm nào khi các thành viên thấy cần thiết và đề nghị;
Lần lượt từng người nói suy nghĩ của mình về một câu hỏi đã thoả thuận, ví dụ: Hiện tại tôi có hứng thú với chủ đề thảo luận không?
Mỗi người chỉ nói ngắn gọn 1-2 câu ý kiến của mình;
Chỉ thảo luận khi tất cả đã nói xong ý kiến
KĨ THUẬT DẠY HỌC THEO BẬC THANG :
Khái niệm: là kĩ thuật dạy học tích cực mà ở đó Khái niệm học sinh sẽ xác định được thứ tự ưu tiên của ý tưởng học tập và phát triển kĩ năng hợp tác, tư duy phê phán, ra quyết định.
vai trò
Kĩ thuật này giúp HS xác định theo thứ tự ưu tiên những ý tưởng hoặc những thông tin về vấn đề học tập (hoặc các vấn đề khác)
Tạo cơ hội cho hs thảo luận cho những lựa chọn theo thứ tự uu tiên của mình xác định
Lưu ý:
Phải xác định rõ số thẻ phù hợp với số lương thành viên trong nhóm
-Xác định thời gian phù hợp để học sinh hoạt động
Nhiệm vụ được giao theo nhóm nên tát cả các thành viên trong nhóm đều phải làm việc
Cách tiến hành
-Học sinh mỗi nhóm được nhận một số thẻ.
-Học sinh xếp các thẻ theo thứ tự quan trọng giảm dần hoặc tăng dần theo hình bậc thang.
Mỗi nhóm có quyền đặt tổng số 5 câu hỏi cho tất cả các nhóm khác trong lớp về sự khác nhau giữa nhóm mình và các nhóm khác
Học sinh các nhóm so sánh sự khác nhau giữa các nhóm
VÍ DỤ. bài an toàn giao thông
-Chia làm 4 nhóm cho các nhóm thảo luận về các thẻ câu hỏi
Các nhóm đưa ra kết quả của nhóm mình và so sánh với nhóm khác.
text
KĨ THUẬT Ổ BI
Khái niệm Là một kỹ thuật dùng trong thảo luận nhóm, trong đó HS chia thành hai nhóm ngồi theo hai vòng tròn đồng tâm như hai vòng của một ổ bi và đối diện nhau để tạo điều kiện cho mỗi HS có thể nói chuyện với lần lượt các HS ở nhóm khác.
Ưu điểm
-Phát triển các kĩ năng tư duy, thảo luận, phân tích và đặt câu hỏi cho HS
-Phát triển khả năng làm việc theo cặp
Hs được làm việc với nhiều bạn tăng cường khả năng hợp tác
Nhược điểm
-HS thảo luận có thể có nhiều ý kiến dẫn đến tranh cãi
-GV không tổ chức hợp lí có thể sẽ gây mất thời gian
Cách tiến hành
Khi thảo luận, mỗi HS ở vòng trong sẽ trao đổi với HS đối diện ở vòng ngoài, đây là dạng đặc biệt của phương pháp luyện tập đối tác;
Sau một ít phút thì HS vòng ngoài ngồi yên, HS vòng trong chuyển chỗ theo chiều kim đồng hồ, tương tự như vòng bi quay, để luôn hình thành các nhóm đối tác mới
e,Ví dụ: Bài 20: Không chơi các trò chơi nguy hiểm (SGK .Tự nhiên và xã hội 3).
KĨ THUẬT VẼ TRANH TƯỜNG
Khái niệm
Là kĩ thuật học sinh sử dụng tranh vẽ để hình dung đến kiến thức cần tìm hiểu
Cách tiến hành
Chuẩn bị: Tranh ảnh mẫu,các dụng cụ để vẽ tranh
Vẽ tranh:-Xác định đề tài:Tranh vẽ gì?,Nội dung đề tài là gì?,Có gần gũi với các em không?...
Ưu điểm
Tạo cho học sinh những biểu tượng và hình thành các khái niệm trên cơ sở quan sát trực tiếp hiện vật đang học hay đồ dùng trực quan minh họa sự vật
Nhược điểm
Đòi hỏi nhiều thời gian
Nếu sử dụng tranh vẽ tường không khéo sẽ làm phân tán sự chú ý của học sinh
một số lưu ý
Phải căn cứ vào nội dung ,yêu cầu giáo dục của bài học để lựa chọn thích hợp.Cần xây dựng một hệ thống tranh vẽ tường phù hợp với từng bài học
phải bảo đảm được sự quan sát đầy đủ của học sinh
Phát huy tính tích cực của học sinh khi sử dụng tranh vẽ
Đảm bảo kết hợp lời nói với việc trình bày đồng thời rèn luyện khả năng thực hành của học sinh
tùy theo yêu cầu của bài học và nội dung tranh vẽ tường mà có các cách sử dụng khác nhau
KĨ THUẬT XOẮN ỐC
Khái niệm
Là một kic thuật dạy học,nơi đầu tiên là sự kiện cơ bản của bài học (chưa chi tiết ) trong quá trình học tập,càng nhiều chi tiết được giới thiệu đồng thời chúng có liên quan đến những điều cơ bản được nhấn mạnh nhiều
Cách thực hiện
Vẽ mô hình xoắn ốc vào giấy hoặc bảng
Đưa ra chủ đề cần giải quyết và yêu cầu học sinh chọn theo một vị trí trên đường xoắn ốc để viết chủ đề đó
Học sinh theo dõi, nhận xét và bổ sung ý kiến cho bạn bằng cách viết tiếp ý kiến của mình trên đường xoắn ốc
Giáo viên nhận xét,đánh giá và đưa ra kết luận
ưu điểm
Học sinh có thể quan sát ý kiến của bạn và bổ sung ý kiến cho bạn
Dễ thực hiện,không tốn kém
Phát trển tư duy và khả năng chọn lọc kiến thức khi trình bày
Nhược điểm
bài trình bày có thể sắp xếp không tuần tự các ý nên khó kiểm soát việc đủ ý
Vòng xoắn ốc nhìn sẽ lộn xộn và rối mắt,có thể thiếu chỗ viết
Lưu ý
Kiến thức cần được phổ quát với quy mô giữa các lớp
Kiến thức được thu thập thông qua quá trình hành động nhận thức